Παχυσαρκία σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας

Η παχυσαρκία αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας με σημαντικές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των ατόμων αλλά και του περιβάλλοντός τους. Η συχνότητά της συνεχίζει να αυξάνεται διεθνώς. Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας οδηγεί σε αντίσταση στην ινσουλίνη και αύξηση των ανδρογόνων, με αποτέλεσμα διαταραχές στον εμμηνορυσιακό κύκλο και υπογονιμότητα. Επιπρόσθετα, οι παχύσαρκες γυναίκες που μένουν έγκυες παρουσιάζουν συχνότερα σακχαρώδη διαβήτη κύησης, προεκλαμψία και διάφορες επιπλοκές κατά τον τοκετό. Σε ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό JAMA, επιστήμονες από το Johns Hopkins University και το Harvard University των ΗΠΑ επισημαίνουν τη σοβαρότητα του θέματος.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες που ισχύουν σήμερα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε ενήλικες προτείνουν κλιμάκωση των θεραπευτικών μέτρων ανάλογα με τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και την παρουσία συννοσηροτήτων. Ο ΔΜΣ υπολογίζεται με βάση το βάρος και το ύψος [βάρος (kg)/ύψος (m)2]. Σε όλους τους υπέρβαρους (ΔΜΣ>25 kg/m2) ή παχύσαρκους (ΔΜΣ>30 kg/m2) ασθενείς προτείνεται περιορισμός της θερμιδικής πρόσληψης και αύξηση της φυσικής δραστηριότητας. Σε παχύσαρκα άτομα (ΔΜΣ>30 kg/m2) ή άτομα με ΔΜΣ >27 kg/m2 και παρουσία σχετικών νοσημάτων συνιστάται συχνά επιπρόσθετη φαρμακευτική αγωγή, από τους στόματος ή ενέσιμη. Χειρουργική αντιμετώπιση με βαριατρικές επεμβάσεις συστήνεται σε άτομα με ΔΜΣ>40 kg/m2 ή ΔΜΣ>35 kg/m2 και παρουσία συννοσηροτήτων.

Στον γενικό πληθυσμό ως συννοσηρότητες λογίζονται η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία, η υπνική άπνοια και η καρδιαγγειακή νόσος. Οι συγγραφείς του άρθρου τονίζουν τα προβλήματα που δημιουργεί η παχυσαρκία στη γονιμότητα και στην έκβαση της κύησης, αλλά και τις ευνοϊκές αλλαγές από την έγκαιρη απώλεια βάρους πριν από την κύηση. Επισημαίνουν λοιπόν ότι η ιατρική κοινότητα θα πρέπει να επιδείξει μεγαλύτερη ευαισθησία για τον πληθυσμό αυτό και ότι θα πρέπει ίσως να τροποποιηθούν οι οδηγίες συγκεκριμένα για τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Επιπρόσθετες παράμετροι που αντλούνται από το γυναικολογικό ιστορικό θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για έγκαιρη εντατικοποίηση της θεραπείας. Βέβαια, τα φάρμακα για την παχυσαρκία δεν έχουν μελετηθεί στην κύηση και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τη διάρκειά της. Οπότε, χρειάζεται κατάλληλη συμβουλευτική και μέτρα για αποφυγή κύησης κατά τη λήψη τους, καθώς και διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής σε περίπτωση κύησης.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ