Το «μεγάλο παιδί» είναι εδώ

«Είμαι μεγάλο παιδί πια, και ξέρω πως άλλοτε κερδίζεις, άλλοτε χάνεις». «Αν και είναι δυσάρεστα σαφές σε μένα τι επιλογή πρέπει να κάνω, θα σας το πω εντίμως, το κάνω με απίστευτη απροθυμία, και θυμώνω πολύ με τον εαυτό μου που βρέθηκα σε αυτήν τη θέση». Με αυτές τις δύο δηλώσεις, που έκανε σε διάστημα μιας εβδομάδας, ο Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο του 1987 ότι αποσύρεται από την προεδρική μάχη επειδή αποκαλύφθηκε ότι είχε αντιγράψει έναν λόγο του ηγέτη των βρετανών Εργατικών Νιλ Κίνοκ. Ταυτόχρονα όμως προειδοποιούσε: «Θα γίνουν κι άλλες προεδρικές μάχες και θα είμαι εκεί».

Eνα τρίτο του αιώνα αργότερα, ο Τζο Μπάιντεν είναι εδώ, επιτέλους θριαμβευτής. Ο άνθρωπος που έχει βαρεθεί να ακούει πως όταν εξελέγη για πρώτη φορά στη Γερουσία, το 1972, ο Ομπάμα ήταν 11 ετών, έχει τώρα την ευκαιρία να πετάξει την τοξική κληρονομιά του προκατόχου του και να επαναφέρει την Αμερική στον δρόμο που την είχε βάλει ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της χώρας. Η είσοδός του στον Λευκό Οίκο δεν συμβολίζει μόνο τη νίκη ενός μετριοπαθούς πολιτικού επί ενός επικίνδυνου δημαγωγού, αλλά και τη νίκη του πλουραλισμού επί του λαϊκισμού. Η Αμερική είναι διχασμένη εδώ και 150 χρόνια, αναγνωρίζει ο αρθρογράφος του New Yorker Εϊνταμ Γκόπνικ, αλλά η χώρα που παραλαμβάνει ο νέος πρόεδρος δεν είναι μοιρασμένη στη μέση, η πλειοψηφία είναι μαζί του. Και η κυβέρνηση που έχει συγκροτήσει είναι ένας πραγματικός εθνοτικός και πολιτισμικός καθρέφτης της χώρας.

Ο Μπάιντεν δεν έχει βέβαια καιρό. Στην αμερικανική πολιτική, κάθε νέος πρόεδρος έχει στην πραγματικότητα 18 μήνες για να αφήσει το στίγμα του. Μετά πρέπει να προετοιμαστεί για τις ενδιάμεσες εκλογές, όπου βρίσκεται αντιμέτωπος με την προοπτική απώλειας πλειοψηφιών και άρα επηρεασμού της πολιτικής του. Συνέβη με τον Κλίντον το 1994 και τον Ομπάμα το 2010.

Το πρώτο διάστημα, ο νέος πρόεδρος θα επιδιώξει να επισπεύσει τον εμβολιασμό του πληθυσμού (έχει υποσχεθεί 100 εκατομμύρια εμβολιασμούς τις πρώτες 100 ημέρες), ώστε στη συνέχεια να μπορεί να ελπίζει στην ανάκαμψη της οικονομίας. Οι προκλήσεις είναι μεγάλες, αλλά ο πήχης χαμηλά: ό,τι κι αν κάνει, θα είναι καλύτερος από τον Τραμπ. Αυτή όμως είναι και η παγίδα. Οι Αμερικανοί, και ο κόσμος, δεν περιμένουν απλώς έναν καλύτερο πρόεδρο, περιμένουν έναν αποφασιστικό πρόεδρο, που θα συνεργαστεί με τις άλλες δυτικές δημοκρατίες για την αντιμετώπιση των μεγάλων απειλών της εποχής: του αυταρχισμού, του εθνικολαϊκισμού, των ανισοτήτων και της κλιματικής αλλαγής. Κι αυτό, ενώ οι αντίπαλοί του θα τον υπονομεύουν συστηματικά και ένα μέρος του πληθυσμού θα εξακολουθεί να πιστεύει ότι έκλεψε τη νίκη.

Σε κάθε περίπτωση, όπως έχει πει ο Ομπάμα, η προεδρία Μπάιντεν θα συμβάλει στο να πέσει η θερμοκρασία. Κι αυτό από μόνο του είναι πολύτιμο.