Η σταυροφορία της Κίνας κατά των μονοπωλίων

Είναι πιθανώς δικαιολογημένη η πρόσφατη έναρξη της αντιμονοπωλιακής έρευνας της κινεζικής κυβέρνησης για την Alibaba. Ο γίγαντας του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει αναμφισβήτητα ένα κυρίαρχο μερίδιο αγοράς και εμπλέκεται σε μονοπωλιακές πρακτικές. Αλλά υπάρχουν χειρότερα μονοπώλια στην Κίνα από την Alibaba. Λοιπόν, γιατί στοχεύεται η Alibaba; Ενα από τα προφανή αδικήματα της Alibaba είναι η επέκταση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που προσφέρει η θυγατρική της Ant Group, η οποία κατέχει την Alipay. Πέρα από την πιο δημοφιλή εφαρμογή πληρωμών στον κόσμο, με 730 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες, η Alipay επιτρέπει στους καταναλωτές να επενδύουν, να αγοράζουν ασφάλιση και να εξασφαλίζουν δάνεια στην πλατφόρμα της. Τον περασμένο Οκτώβριο, η Ant Group ήταν έτοιμη να ξεκινήσει μια αρχική δημόσια προσφορά 34 δισ. δολαρίων. Ομως, οι κινεζικές Αρχές έβαλαν φρένο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση αποκλεισμού της IPO προήλθε απευθείας από τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ.

Αλλά ο πραγματικός λόγος δεν αναφέρθηκε. Οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, αντιθέτως, είναι εξαιρετικά επικερδείς – και ανήκουν στην επικράτεια των κρατικών κατεστημένων φορέων. Εάν το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (CPC) ήθελε πραγματικά να διαλύσει τα μονοπώλια και τα ολιγοπώλια που καταστέλλουν τον ανταγωνισμό της αγοράς, θα στόχευε αυτές τις κατεστημένες εταιρείες. Σε τελική ανάλυση, οι κρατικές επιχειρήσεις όπως η China Mobile, η China National Petroleum Corporation, η State Grid Corporation της Κίνας και η Βιομηχανική και Εμπορική Τράπεζα της Κίνας (η μεγαλύτερη τράπεζα παγκοσμίως με βάση το ενεργητικό) κυριαρχούν στο οικονομικό τοπίο της Κίνας σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από την Alibaba.

Ωστόσο, όχι μόνο δεν ξεκίνησαν αντιμονοπωλιακές έρευνες σε κρατικές επιχειρήσεις, αλλά η κυβέρνηση της Κίνας προχώρησε πρόσφατα σε μεγάλες συγχωνεύσεις, ενισχύοντας έτσι την ισχύ της αγοράς ακόμη περισσότερο. Το κυβερνών κόμμα (CPC) ωφελείται, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά. Οπως κατέστη σαφές από τον Σι τον περασμένο Απρίλιο, οι μεγάλες αυτές κρατικές εταιρείες (SOE) είναι σημαντικά υλικά και πολιτικά θεμέλια για τον λεγόμενο σοσιαλισμό με κινέζικα χαρακτηριστικά και σκοπεύει να τις κάνει ισχυρές και μεγαλύτερες.

Οι ηγέτες της Κίνας έχουν πιθανώς δίκιο στο ότι ο έλεγχος του ιδιωτικού τομέα θα ενισχύσει βραχυπρόθεσμα την εξουσία τους. Αλλά, μακροπρόθεσμα, το μεγαλύτερο θύμα της «αντιμονοπωλιακής» καταστολής της Κίνας μπορεί να είναι το μονοπώλιο που προορίζεται να προστατεύσει: ο έλεγχος του Κομμουνιστικού Κόμματος (CPC) στην πολιτική εξουσία.

Ο Μινσίν Πέι είναι καθηγητής στο Claremont McKenna College και συνεργάτης του Γερμανικού Σχεδίου Μάρσαλ των ΗΠΑ – German Marshall Fund of the United States.