Πώς θα σπάσει ο 10ετής κύκλος της εσωστρέφειας

Στην ΕΕ το κουβάρι της προοδευτικής παράταξης των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών μπλέκεται κάθε χρόνο περισσότερο, ενώ για την έξοδο από την εσωστρέφεια απαιτούνται γενναίες υπερβάσεις.

Η χάραξη στρατηγικής για την επανατοποθέτηση του S&D στον νέο πολιτικό χάρτη κατά τον μετασχηματισμό που διέρχεται η κοινωνία μας εν μέσω πανδημίας και της 4ης ψηφιακής επανάστασης απαιτεί μια οραματική και αποφασισμένη ηγεσία με την πυξίδα να δείχνει στο μέλλον. Παράλληλα, η ημιτελής συζήτηση για τη φυσιογνωμία της προοδευτικής παράταξης, υπό τις νέες συνθήκες που έφερε η οικονομική κρίση και η έλλειψη αυτογνωσίας για τα λάθη που οδήγησαν σε χαμηλές πτήσεις, εξακολουθεί να έχει συνέπειες και να αδυνατεί να δώσει πειστικές απαντήσεις στις νέες προκλήσεις.

Στην Ελλάδα δεν είναι λίγοι όσοι προσδοκούν πως η μεταρρυθμιστική δύναμη του ΠΑΣΟΚ θα απελευθερωθεί και πάλι για να καθοδηγήσει τις εξελίξεις, ενώ το κενό που δημιουργήθηκε δεν μπόρεσε να το καλύψει άλλη παράταξη ως τώρα, παρά τους ισχυρισμούς για το αντίθετο. Εξακολουθεί να είναι δεξαμενή εξαιρετικών στελεχών, να παράγει πολιτική σκέψη και να επιτελεί σοβαρή και υπεύθυνη αντιπολίτευση σε μεγάλο βαθμό. Γιατί όμως δεν ξανακερδίζει τους ψηφοφόρους που απογοήτευσε;

Αν ανατρέξει κανείς στα σημαντικότερα γεγονότα που σημάδεψαν την πτώση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ, μπορεί να διαπιστώσει μεταξύ άλλων πως η ανάληψη ευθύνης για την οικονομική κρίση επέτρεψε να του χρεωθεί δυσανάλογα, η απόφαση για συγκυβέρνηση προτάσσοντας το εθνικό συμφέρον και την ανάγκη εθνικής συνεννόησης είχε βαρύ κόστος, ενώ οι εσωτερικές του διασπάσεις ήταν η χρυσή ευκαιρία για την άνοδο στην εξουσία της υβριδικής αντισυστημικής και διχαστικής συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με τις γνωστές συνέπειες.

Για εκείνους που έχουν επιλεκτική μνήμη πάντως, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ αυτοπροσδιορίζεται προοδευτικός, αρκεί μια δήλωση Πολάκη για να ξυπνήσουν εκείνοι που ονειρεύονται συμπαρατάξεις, και να θυμηθούν πως κράτησε την Ακροδεξιά στην εξουσία για 4½ χρόνια. Ο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν δεν πείθει και αυτό αποτυπώνεται και στις μετρήσεις.

Καθώς όμως η ανάγκη δικαίωσης όσων είχαν την κύρια ευθύνη για αυτό το αδιέξοδο εξακολουθεί να παγιδεύει τις δημιουργικές και νέες δυνάμεις του χώρου του ΠΑΣΟΚ, και οι εν δυνάμει νέοι ψηφοφόροι του χώρου παραμένουν επιφυλακτικοί, και συναντώνται είτε στους αναποφάσιστους είτε στην αποχή. Μάλιστα παρά το ότι η ΝΔ συνεχίζει να διευρύνει προς το Κέντρο την παρουσία της, ξοδεύεται στη διαχείριση των πολλαπλών κρίσεων και αβεβαιοτήτων που συνάντησε και αδυνατεί να δώσει δείγμα γραφής μεταρρυθμιστικών πολιτικών, χάνοντας την ευκαιρία να πείσει ότι κατέλαβε οριστικά τον χώρο του μεταρρυθμιστικού Κέντρου.

Και ενώ υπάρχει χρόνος για διορθωτικές κινήσεις από το ΠΑΣΟΚ, η πρόσφατη ξαφνική απόφαση να απομακρυνθεί από κοινοβουλευτικος εκπρόσωπος ένα στέλεχος που στήριξε και έδωσε μάχες στα δύσκολα για την παράταξη, χωρίς να μπορεί να κατηγορηθεί για υπονόμευση ή προσωπικές στρατηγικές όπως ορισμένοι, ξανάνοιξε τον κύκλο της εσωστρέφειας. Αρκετοί απόρησαν γιατί αυτό συνέβη σε ένα έμπειρο στέλεχος, που στοχοποιήθηκε με εμμονή από μια συμμορία, και άντεξε απέναντι στη σαρωτική απόπειρα ελέγχου του κράτους από σταλινικές ιδεοληψίες, και τελικά δικαιώθηκε. Για να κλείσει οριστικά αυτή η δεκαετής εσωστρέφεια και για να σηκώσει κεφάλι η Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία που κάθε χρόνο βλέπει τα ποσοστά της να μειώνονται, πρέπει να ορίσει τι χαρακτηριστικά απαιτείται να έχει η νέα ηγετική της ομάδα, να πιάσει το νήμα από την αρχή και να ορίσει πώς θα πορευθεί. Για να μη συνθλιβεί ή εξαναγκαστεί σε συνεργασίες προς κάθε κατεύθυνση, οφείλει να ορίσει τη νέα της ανθεκτική φυσιογνωμία και ταυτότητα, και να ονομάσει τις προτεραιότητές της. Ετσι και στην Ελλάδα, για να είναι οι πολιτικές μας προτάσεις ελκυστικές, χρειάζεται να τολμήσουμε τη ρήξη με ό,τι μας κρατάει σε ξεπερασμένα αφηγήματα, ώστε να προλάβει η χώρα μας να έχει θέση μπροστά στην 4η και την 5η βιομηχανική επανάσταση και να βγει πιο δυνατή μετά την πανδημία, αλλά και πιο ασφαλής και ανθεκτική απέναντι στις εξωτερικές απειλές.

Η Εύα Καϊλή είναι ευρωβουλευτής του Κινήματος Αλλαγής