Η καημένη η μόδα τι γρήγορα που περνά

Εδώ και τρεις μέρες «παίζει» στις πρώτες θέσεις της ειδησεογραφίας ανάμεσα στους αριθμούς της πανδημίας, τους εμβολιασμούς, τα παρελκόμενα της εισβολής στο Καπιτώλιο. Αναφέρομαι στο διπλό εξώφυλλο – το έντυπο και το διαδικτυακό ή το φόρμαλ και το ντεκοντρακτέ – της Κάμαλα Χάρις στην αμερικάνικη Vogue. Την «άσπρισαν» ή δεν την «άσπρισαν» και γιατί δεν απαντά το περιοδικό και γιατί φόρεσε αθλητικά παπούτσια και τι είναι αυτοί οι μπερντέδες από πίσω και είναι τώρα αυτό εξώφυλλο για Vogue και μπλα μπλα μπλα.

Κουβέντες που ακούγονται σαν τον αντίλαλο μίας τόσο κοντινής αλλά και τόσο μακρινής εποχής. Για να το καταλάβουμε, πρέπει να πάμε καμιά τριανταριά χρόνια πίσω. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Τότε που η μόδα είχε ήδη γίνει η βαριά βιομηχανία της ελαφρότητας. Και όχι μόνο όσον αφορά το ρούχο και το στυλ. Ηταν η εποχή των σούπερ μόντελ, η Σίντι, η Ναόμι, η Κλόντια, η Λίντα και τα άλλα κορίτσια είχαν εκτοπίσει τα είδωλα της μουσικής και του κινηματογράφου. Στον γαλαξία της σόου μπιζ και στα ποσά των συμβολαίων τους με μεγάλες εταιρείες – τότε είχε πει η Ελ Μακφέρσον (το «κορμί») ότι δεν σηκώνεται από το κρεβάτι για λιγότερα από 10.000 δολάρια την ημέρα.

Ηταν τότε που στο κάλεσμα του Ρόμπερτ Αλτμαν για το «Πρετ α πορτέ», την ταινία που έδειχνε τα παρασκήνια της εβδομάδας μόδας στο Παρίσι, είχαν ανταποκριθεί από τη Σοφία Λόρεν, τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι και τη Λορίν Μπακόλ έως την Ανούκ Εμέ, την Κιμ Μπάσιντζερ και την Τζούλια Ρόμπερτς. Ο αναμορφωτής του οίκου Gucci Τομ Φορντ ήταν σταρ εκτός του χώρου της μόδας, περισσότερο απ’ όσο υπήρξαν ο Κριστιάν Ντιόρ ή ο Ιβ Σεν Λοράν, κάποια στιγμή θεωρούνταν ο πιο ακριβοπληρωμένος άνθρωπος στον κόσμο (αλήθεια, τι κάνει, πού βρίσκεται τώρα;). Και η «σιδηρά κυρία» της εποχής ήταν η διευθύντρια της αμερικανικής Vogue Αννα Γουίντουρ. Είδαμε να την υποδύεται η Μέριλ Στριπ στο «Ο διάβολος φορούσε Prada», είδαμε και την ίδια στο ντοκιμαντέρ «The September issue», το τεύχος – εφιάλτης για όσους δουλεύουν σε γυναικεία περιοδικά.

Ο Κοκτό και η Σανέλ

Αναλογιζόμενη σήμερα το τότε, δεν μπορώ να μη σκεφτώ τα λόγια του Ζαν Κοκτό: «Μην κατηγορείτε τη μόδα. Η καημένη, πεθαίνει τόσο νέα». Και προς επίρρωσή του, η στενή του φίλη Κοκό Σανέλ συμπλήρωνε: «Η μόδα πρέπει να πεθαίνει για να επιβιώνει το εμπόριο». Απολύτως σωστοί. Ενίοτε μάλιστα πεθαίνει και η… μόδα της μόδας. Ετσι ώστε να μπορέσει να αναγεννηθεί.

Αυτό νομίζω ότι συμβαίνει και τα τελευταία χρόνια. Η μόδα και ο κόσμος της δεν είναι πια… στη μόδα. Η υπεροψία της Γουίντουρ που κάποια στιγμή έγινε καλτ, θεωρείται πλέον πασέ. Και ο αυταρχισμός των σχεδιαστών που επιβάλουν τάσεις δεν περνάει. Στις πρώτες θέσεις των επιδείξεων στις διεθνείς εβδομάδες μόδας κάθονται fashion bloggers με σκισμένα τζιν. Η Vogue είναι ένα περιοδικό πολυτέλειας και σήμερα η πολυτέλεια, έως ότου να επαναπροσδιορισθεί, θεωρείται βλαχιά. Και η Γουίντουρ κατηγορείται από πρώην συνεργάτες της για ρατσιστική συμπεριφορά. Την εποχή του «Black Lives Matter» και όταν ο Μαρκ Τζέικομπς, ύστερα από επίθεση διαδηλωτών στα καταστήματά του, γράφει στο Τwitter «Βία είναι μια σπασμένη βιτρίνα αλλά μεγαλύτερη βία είναι η πείνα και ο ρατσισμός».

Η μόδα και η πολυτέλεια βέβαια θα ξαναέρθουν στη μόδα. Η Vogue και τα άλλα γυναικεία περιοδικά θα επαναπροσδιορισθούν – έχει γίνει κι άλλες φορές από τότε που ο Νταλί φιλοτεχνούσε το εξώφυλλό της. Σε αυτήν την ενδιάμεση αμήχανη περίοδο, σημασία έχει ότι η επόμενη αντιπρόεδρος των ΗΠΑ έβαλε στο περίφημο εξώφυλλο δικά της ρούχα. Ποιος θα τολμούσε να το κάνει άλλοτε αυτό στη Γουίντουρ;