Η αποσάθρωση μιας διεθνούς τάξης

Τα γεγονότα της 6/1, με την εισβολή του ακροδεξιού όχλου των MAGA (Make America Great Again) στο Καπιτώλιο, σηματοδοτούν την αποθέωση αλλά ταυτόχρονα και τη μεγαλύτερη ήττα του «τραμπισμού». Ο πρόεδρος Τραμπ, με τη στάση του στο όριο της εκτροπής, υποδαύλισε τα γεγονότα αυτά. Το μόνο όμως που κατάφερε ήταν μέσα σε μια μέρα, να χάσει το κόμμα του αναπάντεχα την πλειοψηφία στη Γερουσία και να εκθέσει τους αριβίστες και ανεύθυνους πολιτικούς που ήθελαν να δημιουργήσουν πρόβλημα στην τυπική διαδικασία επικύρωσης των αποτελεσμάτων από το Κογκρέσο.

Το τι αντίκτυπο θα έχουν αυτά μεσοπρόθεσμα, για το αμερικανικό πολιτικό σύστημα, ακόμα είναι νωρίς να το πούμε. Θα εξαρτηθεί από το αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα καταφέρει να αποκηρύξει τον τραμπισμό και να απαλλαγεί από τα πιο ακραία στοιχεία του και αυτό συναρτάται από το πώς προσλαμβάνει η «βαθιά» Αμερική (που μέχρι τώρα έχει στηρίξει τον Τραμπ) τα γεγονότα αυτά. Από τον βαθμό δηλαδή που ο μέσος λευκός Αμερικανός των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων (που συνήθως είναι υπέρ του «Νόμου και της Τάξης») αισθάνεται αποτροπιασμό βλέποντας αυτές τις εικόνες ή τις θεωρεί απλά σαν μια υπερβολική αντίδραση ενός κατά τ’ άλλα δίκαιου αγώνα κατά της εκλογικής νοθείας. Οι οιωνοί πάντως δεν είναι καλοί. Ο «πολιτιστικός πόλεμος» που τροφοδότησε όλη αυτή τη νοσηρότητα, προϋπήρχε του Τραμπ, αυτός όμως τον εκμεταλλεύτηκε, τον εργαλειοποίησε και τον παρόξυνε, βαθαίνοντας έτσι δραματικά το χάσμα, που μοιάζει πλέον αγεφύρωτο! Η εισβολή στο Καπιτώλιο αποκάλυψε αυτό το χάσμα σε όλη του την τρομακτική έκταση. Εναπόκειται πλέον στους υπεύθυνους πολιτικούς παράγοντες των κομμάτων, να κάνουν κάποια βήματα πίσω, για να μην πέσουν όλοι στον γκρεμό. Η ύπαρξη δύο διαφορετικών κόσμων που αντιλαμβάνονται τελείως διαφορετικές πραγματικότητες, χωρίς κανένα κοινό σημείο αναφοράς, δημιουργεί ένα μείζον πρόβλημα σε ένα δημοκρατικό σύστημα, του οποίου η λειτουργία απαιτεί ανεκτικότητα και συναίνεση.

Δεδομένης της σημασίας των ΗΠΑ για τη χώρα μας το ερώτημα που τίθεται είναι τι σημαίνουν όλα αυτά για μας. Σε ένα πρώτο επίπεδο, βραχυπρόθεσμα εμπεδώνεται η πολιτική ηγεμονία των Δημοκρατικών, που θα ελέγχουν πλέον και την Προεδρία και το Κογκρέσο. Αυτό είναι μάλλον καλό για τη χώρα μας δεδομένου ότι ο γερουσιαστής Μενέντεζ θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της πανίσχυρης Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας.

Σε ένα δεύτερο όμως επίπεδο οι εικόνες μιας βαθιά τραυματισμένης αμερικανικής δημοκρατίας, σε μια εποχή που έχουμε υποχώρηση των φιλελεύθερων δημοκρατικών προτύπων διεθνώς, δημιουργούν μεγάλο πρόβλημα και ενθαρρύνουν όσους βλέπουν τα αυταρχικά καθεστώτα τύπου Κίνας, Ρωσίας, Τουρκίας κ.λπ., ως νέα πρότυπα αποτελεσματικής διαχείρισης και τάξης. Το διεθνές σύστημα που βασίζεται σε κανόνες δικαίου έχει ανάγκη μια ισχυρή Αμερική και δεν θα μπορέσει να διατηρηθεί αλώβητο αν στην ηγεσία του βρίσκεται μια αμερικανική δημοκρατία που παραπαίει. Η αποσάθρωση μιας διεθνούς τάξης που βασίζεται στις αρχές και αξίες του Δικαίου δεν θα είναι καλή εξέλιξη για τη χώρα μας. Υπό αυτή την έννοια, είναι ευτύχημα που υπάρχει η ΕΕ, με όλα της τα προβλήματα, αλλά σταθερά προσηλωμένη στις αξίες που και η χώρα μας πρεσβεύει.

Ο Αλέξανδρος Διακόπουλος είναι πρώην σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Πρωθυπουργού