Οι Γότθοι στο Καπιτώλιο

Αν δούμε την εισβολή του όχλου των ακροδεξιών στο Καπιτώλιο σαν μια στρατιωτική μάχη, τότε η κρίσιμη στιγμή που καθόρισε την τελική έκβαση ήταν όταν το Twitter κατέβασε τον λογαριασμό του Τραμπ. Δυο τρεις ώρες χωρίς το βασικό του εργαλείο διακυβέρνησης έφτασαν ώστε ο Τραμπ να ενδώσει και να ακολουθήσει η δήλωση περί ομαλής διαδοχής, με την οποία ουσιαστικά σάλπισε την υποχώρηση. Ηταν τόσο απλό, για να συμβεί όμως έπρεπε να προηγηθεί το αδιανόητο.

Η εισβολή του όχλου στο Καπιτώλιο ήταν γεγονός αντίστοιχης βαρύτητας με το «9/11», την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Διαφορετικής φύσεως, αλλά της ιδίας τάξεως και μεγέθους. Από τον Πόλεμο του 1812 είχε να συμβεί κάτι παρόμοιο, όταν οι Αγγλοι το 1814 εισέβαλαν στην πρωτεύουσα και την έκαψαν ολόκληρη. Για να είμαι ακριβής, έκαψαν το Καπιτώλιο (που τότε δεν είχε τον τρούλο) και τον Λευκό Οίκο (που τότε δεν λεγόταν Λευκός), γιατί αυτά τα δύο κτίρια, μαζί με μερικά ξενοδοχεία, ήταν τότε όλη κι όλη η Ουάσιγκτον, δηλαδή δεν κουράστηκαν ιδιαιτέρως…

Η εικόνα της Αμερικής έχει πληγεί στο πιο καίριο σημείο της: την ανωτερότητα του δημοκρατικού της συστήματος. Επόμενο, λοιπόν, η Μόσχα να επιχαίρει διακριτικά. Για την εκπρόσωπο του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, οι αιτίες της κρίσης εντοπίζονται στο «αρχαϊκό εκλογικό σύστημα» και στο γεγονός ότι «τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετατράπηκαν σε εργαλείο πολιτικής διαμάχης». Ως πολιτικοποίηση των ΜΜΕ, εννοεί βέβαια την ελευθερία που έχουν τα ΜΜΕ στη Δύση να ελέγχουν την εξουσία, δραστηριότητα μη ανεκτή στην «κυρίαρχη δημοκρατία», όπως ονομάζει ο Πούτιν το πολίτευμα της Ρωσίας.

Είναι κωμικό η Ρωσία να ασκεί κριτική για θέματα δημοκρατίας. Είναι σαν ένας μητροπολίτης που δίνει συμβουλές για τη σεξουαλική ικανοποίηση. Εξίσου κωμικό, όμως, δεν είναι ότι την εισβολή προκάλεσε ο ίδιος ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ; Η πιο σουρεαλιστική προεδρία στην ιστορία του θεσμού καταλήγει με τον πρωταγωνιστή να ανατινάζεται στον αέρα μαζί με όλη τη σκηνή. Παρόμοιο κρεσέντο αυτοκαταστροφής μόνο στην περίπτωση του βοημού δεκανέα με το γελοίο μουστάκι, που κυβέρνησε τη Γερμανία την περίοδο 1933-1945, μπορώ να θυμηθώ.

Κατά κάποιο τρόπο, όμως, οι εξωφρενικές σκηνές ταίριαζαν με τα έντονα στοιχεία της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής που χαρακτηρίζουν το Καπιτώλιο.

Οι εικόνες των αλλόκοτων όντων (ένα αξιόλογο δείγμα τους στη σημερινή φωτογραφία) να περιφέρονται στις αίθουσες και στα γραφεία του Καπιτωλίου, να φωτογραφίζουν τη μούρη τους, να σκαλίζουν τα προσωπικά αντικείμενα άλλων ή τη μύτη τους, να βεβηλώνουν κειμήλια, μας δίνουν μια θαυμάσια εκδοχή των τριών ημερών του Αλάριχου και των Βησιγότθων του στη Ρώμη του έτους 410. Θα ήταν απλουστευτικό αν αποδίδαμε τον εξευτελισμό των δημοκρατικών θεσμών μόνο στην πλήρη ακαταλληλότητα του Τραμπ για το αξίωμα: οι βησιγότθοι εισβολείς είναι ψηφοφόροι του.

Το 1919, ο Μαξ Βέμπερ δημοσίευσε το περίφημο δοκίμιο του «Η πολιτική ως κάλεσμα και επάγγελμα». Με τον κίνδυνο να απλουστεύσω τη σκέψη τού μεγάλου γερμανού ιστορικού (κοινωνιολόγο τον είπαν αργότερα…), θα έλεγα ότι στην ανάλυσή του βλέπουμε να προβάλλει η ανάγκη για τον επαγγελματία πολιτικό ή, μάλλον, για τον επαγγελματισμό στην πολιτική, λόγω της σύνθετης φύσης των θεμάτων που αυτή διαχειρίζεται. Στις μέρες μας, είναι πια κοινός τόπος ότι η πολιτική είναι για επαγγελματίες, το δείχνει ο διασυρμός των ΗΠΑ από τον υποτιθέμενο ηγέτη τους. Με αυτή την έννοια, λοιπόν, νομίζω ότι θα πρέπει να επινοήσουμε και τον επαγγελματία ψηφοφόρο, δηλαδή τον μορφωμένο και ενημερωμένο ψηφοφόρο. Τεράστιο έργο, όπως σχολίασε ο Ντε Γκολ, όταν είδε σε ένα γαλλικό τζιπ γραμμένο το σύνθημα «Θάνατος στους μαλάκες»…