Αγώνας δρόμου {LF}για τα εμβόλια

«Τρικλοποδιές» στην επάρκεια των εμβολίων για τους πολίτες της Γηραιάς Ηπείρου φαίνεται να βάζει η ίδια η ΕΕ και οι αρμόδιοι μηχανισμοί της, με αποτέλεσμα να εντείνεται η αγωνία για την έγκαιρη παράδοσή τους (και) στη χώρα μας ώστε να τηρηθεί το εμβολιαστικό χρονοδιάγραμμα. Μοιραία, οι εμβολιασμοί συνεχίζονται με αργούς ρυθμούς, που έρχονται σε αντίθεση με την επιτακτική ανάγκη των πολιτών ανά τον κόσμο για ταχεία επιστροφή στην κανονικότητα.  Υπό τις συνθήκες αυτές, ανακούφιση προκάλεσε η χθεσινή ανακοίνωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για επέκταση του συμβολαίου με τις εταιρείες Pfizer/BioNTech για 300 εκατ. δόσεις επιπλέον – εκ των οποίων οι 75 εκατ. θα είναι διαθέσιμες το δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Πάντως, και με «πυξίδα» τους διαθέσιμους πόρους, στη χώρα μας εκτυλίσσεται το σχέδιο «Ελευθερία» με ταχείς ρυθμούς. Οπως ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από την ερχόμενη εβδομάδα «η καθημερινή δυνατότητα εμβολιασμού θα αυξηθεί από τις 5.000 ημερησίως περίπου στις 8.000, ενδεχομένως και λίγο παραπάνω» με τον Πρωθυπουργό να προσθέτει ότι «ο εμβολιασμός στη χώρα μας προχωράει με ικανοποιητικό ρυθμό, με μεθοδικότητα, με ασφάλεια, με διαφάνεια και το κυριότερο χωρίς λάθη έως σήμερα».

Σε κάθε περίπτωση η αβεβαιότητα σχετικά με την παράδοση των εμβολίων δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά το σύνολο της Γηραιάς Ηπείρου, με τους ειδικούς να δείχνουν ως αδύναμο κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας (και) τις αστοχίες στις συμφωνίες της ΕΕ με τις εταιρείες παραγωγής.

Οπως διαπιστώνει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας στη London School of Economics και στην Ιατρική Σχολή του Imperial College London Ηλίας Μόσιαλος, «είμαστε εγκλωβισμένοι στο ευρωπαϊκό σύστημα», εκτιμώντας ότι δεν υπάρχει πλέον το περιθώριο για διμερείς συμφωνίες, δεδομένου ότι οι προπαραγγελίες ανά τον κόσμο έχουν οδηγήσει σε απουσία πλεονάσματος εμβολίων.

Σε πρόσφατη ανάλυσή του ο καθηγητής ξεφυλλίζει τις κρίσιμες ημερομηνίες του 2020 που θα καθορίσουν τα… κενά του 2021. «Τον περασμένο Ιούλιο, οι κλινικές δοκιμές του εμβολίου των Pfizer/BioNTech πλησίαζαν την πρόοδο των εμβολίων των AstraZeneca και Moderna. Οταν η Moderna καθυστέρησε την κλινική δοκιμή για μερικές εβδομάδες τον Ιούλιο, η Pfizer πέρασε μπροστά. Αν και η Pfizer δεν χρηματοδοτήθηκε από την επιχείρηση WarpSpeed, οι ΗΠΑ είχαν ήδη κάνει συμφωνία αγοράς για το υποψήφιο εμβόλιο από τις 22 Ιουλίου».

Αποτελεσματικότητα. Δύο και πλέον μήνες μετά (συγκεκριμένα στις 6 Οκτωβρίου) ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) ξεκίνησε την κυλιόμενη ανασκόπηση των δεδομένων αποτελεσματικότητας και ασφάλειας των κλινικών δοκιμών, υπενθυμίζει ο Ηλίας Μόσιαλος. Στις 9 Νοεμβρίου οι Pfizer/BioNTech ανακοίνωσαν τα συμπεράσματα περί αποτελεσματικότητας του εμβολίου άνω του 90%, επτά ημέρες μετά τη δεύτερη δόση. Λίγα 24ωρα μετά, οι διαπραγματεύσεις της ΕΕ παίρνουν μια τροπή που προκαλεί εκ των υστέρων εύλογα ερωτήματα. Ειδικότερα, στις 11 Νοεμβρίου επισφραγίστηκε η συμφωνία για προμήθεια 200 εκατομμύριων δόσεων από τις Pfizer/BioNTech στις χώρες της Γηραιάς Ηπείρου. Οπως όμως σημειώνει ο καθηγητής, «η ΕΕ αρνήθηκε την προσφορά να παραγγείλει 500 εκατομμύρια δόσεις. Στις 17 Νοεμβρίου, ωστόσο, η ΕΕ έκανε επίσης συμφωνία για παραγγελία 225 εκατομμυρίων δόσεων (με δυνατότητα αγοράς άλλων 180 εκατομμυρίων δόσεων στο μέλλον) του εμβολίου της γερμανικής CureVac, που δεν είχε ακόμη ξεκινήσει τη δοκιμή Φάσης 3».

Μοιραία ο καθηγητής Ηλίας Μόσιαλος επιστρέφει στην πρόταση που είχε διατυπώσει ήδη από τον περασμένο Απρίλιο για κοινή ευρωπαϊκή αγορά της πατέντας του εμβολίου, διάρκειας μόλις ενός έτους, που θα έδινε δυναμική ώθηση στην παραγωγική διαδικασία και συνεπώς σημαντική ανάσα εν μέσω της εξελισσόμενης πανδημίας.

Αλλωστε, η επιστημονική κοινότητα είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι το εγχείρημα του εμβολιασμού του παγκόσμιου πληθυσμού θα εξαντλούσε τα όρια της παραγωγικής δυνατότητας.

Δόσεις. Η Ελλάδα πάντως έχει εξασφαλίσει – μέσω της ΕΕ – 25 εκατομμύρια δόσεις, υπερκαλύπτοντας έτσι τις εγχώριες ανάγκες. Το φλέγον ζήτημα, συνεπώς, είναι πότε θα περάσουν τα σύνορα της χώρας τα απαραίτητα εμβόλια. Το γεγονός, δε, ότι μόλις πριν από μερικά 24ωρα έλαβε έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) το δεύτερο εμβόλιο έναντι της λοίμωξης Covid-19 αποτελεί έναν ακόμη επιπλέον λόγο για τις καθυστερήσεις και τα κενά.

Πιο αναλυτικά και σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, έως τα τέλη Μαρτίου η Ελλάδα αναμένεται να έχει λάβει συνολικά περισσότερες από 1,5 εκατομμύριο δόσεις (των δύο εγκεκριμένων εμβολίων), αριθμός που αναλογεί σε περισσότερους από 700.000 εμβολιασμούς.

Μέρος της λύσης στη δυσεπίλυτη εξίσωση είναι η αδειοδότηση του εμβολίου της Οξφόρδης (με βιομηχανικό εταίρο την AstraZeneca), καθώς, όπως υπογράμμισε πρόσφατα η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου, το εν λόγω εμβόλιο «μπορεί να παραχθεί σε τεράστιες ποσότητες ούτως ώστε να καλύψει ευρέως πληθυσμούς εμβολιαστικά».

Προς το παρόν, όμως, δεν έχει ανακοινωθεί πιθανή ημερομηνία σχετικής γνωμοδότησης από τον ΕΜΑ. Επιπρόσθετα, προσδοκίες προκαλεί η είδηση ότι στην τελική ευθεία μπαίνει το εμβόλιο της Johnson & Johnson, το μοναδικό που χρειάζεται μόνο μία δόση.

Σε κάθε περίπτωση, η ηγεσία του υπουργείου Υγείας σπεύδει να εμβολιάσει όσο περισσότερους πολίτες είναι εφικτό, με απαραίτητη προϋπόθεση εντούτοις να έχει εξασφαλισμένη τη δεύτερη δόση.