2+4 {LF}μηνύματα από τον Μητσοτάκη

Μιλώντας με αριθμούς, ο Πρωθυπουργός έβγαλε από τον «στρατό» του περίπου όσους αποφάσισε να αναβαθμίσει, με συνολικά οκτώ εξόδους, ανάμεσά τους οι υπουργοί Τάκης Θεοδωρικάκος, Γιάννης Βρούτσης και ο αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Κουμουτσάκος, και αντίστοιχα έξι ανόδους κυβερνητικών στελεχών. Επίσης άνοιξε για πρώτη φορά την κυβερνητική πόρτα σε 11 βουλευτές του, κρατώντας παράλληλα σταθερούς 13 υπουργούς, χωρίς να χτυπήσει άρα τη… σπονδυλική στήλη της κυβέρνησης. Μιλώντας για την ουσία, ο πρώτος ανασχηματισμός του Κυριάκου Μητσοτάκη συνοδεύεται από ισχυρό πολιτικό πρόσημο, με διευρυμένη αξιοποίηση μελών από τη γαλάζια Κοινοβουλευτική Ομάδα και όχι, αυτή τη φορά, από τον κόσμο της αγοράς. Οι αποφάσεις πιστοποιούν επιπλέον ότι το πρωθυπουργικό σκεπτικό κινήθηκε τις προηγούμενες εβδομάδες ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: από τη μία, σε όσα ανέδειξε η διαχείριση των κρίσεων από τον περασμένο Φεβρουάριο ως σήμερα, ανάμεσά τους κενά και αρρυθμίες επικοινωνιακού και ουσιαστικού περιεχομένου, και, από την άλλη, στην ανάγκη να εκπέμψει μήνυμα αναδιάταξης δυνάμεων μπροστά στις απαιτήσεις του 2021.  

Εξού και ο ίδιος «κλείδωσε» την αρχή της πρώτης εβδομάδας του έτους για το επίσημο σύνθημα επανεκκίνησης, όπως το ανακοίνωσε με ονοματεπώνυμα ο νέος κυβερνητικός εκπρόσωπος Χρήστος Ταραντίλης. Η ορκωμοσία των νέων υπουργών και υφυπουργών ενώπιον της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου θα γίνει σήμερα σε τρία κύματα (από τις 11 το πρωί ως τις 12.30 το μεσημέρι) λόγω των περιοριστικών μέτρων για την πανδημία. Ως έναν γενικό σχολιασμό, κυβερνητικές πηγές αναδείκνυαν τη «μείξη νέων και παλαιών στελεχών» ώστε να προχωρήσει, όπως έλεγαν, το κυβερνητικό έργο – προφανώς χωρίς παρατράγουδα και εικόνες κόπωσης του προηγούμενου διαστήματος. Η πραγματικότητα είναι ότι πίσω από την ανακατανομή ρόλων και προσώπων κρύβονται πολύ περισσότερα μηνύματα. Τα δύο με τη μεγαλύτερη πολιτική χροιά είναι αφενός η επιδιωκόμενη έμφαση στις μεταρρυθμίσεις και αφετέρου η εκλογική προοπτική την οποία στηρίζει το νέο σχήμα. Επιπλέον διαφαίνεται τετραπλή προσπάθεια θωράκισης του επιτελικού κράτους, διατήρησης ισορροπιών, σταθερότητας σε τομείς πρώτης γραμμής και επιβράβευσης όσων, κατά την πρωθυπουργική κρίση, ανταποκρίνονται στους ρυθμούς του Μαξίμου εδώ και ενάμιση χρόνο.

Μεταρρυθµίσεις

Εμφαση στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων – εμπροσθοβαρές, σύμφωνα με την επιδίωξη για «κύμα» παρεμβάσεων μέχρι την άνοιξη – δίνει ο Μητσοτάκης, επιλέγοντας να ενισχύσει μεταξύ άλλων τα χαρτοφυλάκια της Εργασίας, της Ενέργειας και της Παιδείας. Το ζήτημα των εκκρεμών συντάξεων που, κατά την πρωθυπουργική παραδοχή, προκαλεί ήδη πολιτικό κόστος και έχει τεθεί πια ως ύψιστη προτεραιότητα παράλληλα με τις «καυτές» αλλαγές στη δομή του Ασφαλιστικού με ενίσχυση του δεύτερου και του τρίτου πυλώνα ασφάλισης περνούν στα χέρια του νέου υπουργού Εργασίας Κωστή Χατζηδάκη, μετά την αποχώρηση του Γιάννη Βρούτση. Ο Πρωθυπουργός επιδιώκει αποφασιστικότητα και ταχύτητα στα εργασιακά αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για πεδίο εκτεταμένης σύγκρουσης με την αξιωματική αντιπολίτευση. Ταυτόχρονα, ως κρίσιμο χαρτοφυλάκιο της επόμενης μέρας αντιμετωπίζει ο Μητσοτάκης την Ενέργεια και την πράσινη ατζέντα, εν όψει του πρότζεκτ απολιγνιτοποίησης που έχει πάρει πάνω του σε μεγάλο βαθμό. Εξού και προκάλεσε και εκεί αναδιάταξη δυνάμεων φέρνοντας αυτή τη φορά μπροστά δύο βουλευτές, τον νέο υπουργό Κώστα Σκρέκα και τον υφυπουργό Γιώργο Αμυρά, ο οποίος κατά τις πληροφορίες θα κληθεί να λειτουργήσει και ως σύνδεσμος με περιβαλλοντικές οργανώσεις, την κοινωνία των πολιτών και ΜΚΟ. Το κεφάλαιο «Παιδεία», εν αναμονή σειράς νομοθετημάτων, προκαλεί ήδη πολιτικές εντάσεις και όπως φάνηκε με την παραμονή της Νίκης Κεραμέως δεν προδιαγράφονται «εκπτώσεις» από τη μέχρι στιγμής γραμμή για μεταρρυθμίσεις. Ειδικά για την ανώτατη εκπαίδευση άλλωστε ο Πρωθυπουργός επέλεξε ως υφυπουργό τον προερχόμενο από τους κόλπους των ΑΕΙ, βουλευτή Αγγελο Συρίγο.

Εκλογική προοπτική

Στη μεγάλη εικόνα ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάσισε τελικά έναν «λειτουργικό» και σίγουρα «πολιτικό» ανασχηματισμό, μακριά πάντως από τους χαρακτηρισμούς «σαρωτικός» ή «δομικός», που επικρατούσαν παρασκηνιακά. Είναι τόσο η αλίευση των 11 προσώπων αποκλειστικά από τη γαλάζια δεξαμενή αλλά και η νέα εικόνα του υπουργείου Εσωτερικών αυτά που τροφοδοτούν το πολιτικό παρασκήνιο με σενάρια πρόωρων εκλογών. Ειδικότερα ξεσηκώνουν συζητήσεις η έξοδος του Τάκη Θεοδωρικάκου από το σχήμα και η αντικατάστασή του από τον Μάκη Βορίδη, ο οποίος εκπροσωπεί τον συντηρητικό πυρήνα της γαλάζιας παράταξης και θεωρείται γερό «χαρτί» με παράλληλη μετακίνηση-αναβάθμιση του Στέλιου Πέτσα. Αναμφίβολα, το Εσωτερικών αποτελεί πόστο ιδιαίτερης σημασίας και θεσμικό, εξού και η παρουσία Βορίδη δίνει, σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, εκλογική προοπτική, πέραν του ότι αποτελεί μιας μορφής αναβάθμιση για τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης (το ήθελε εξάλλου και ο ίδιος). Σημειωτέον επίσης ότι ο Πέτσας, ως νέος αναπληρωτής υπουργός, θα αναφέρεται απευθείας στον Πρωθυπουργό ενώ θα έχει και ρόλο στις συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου.

Επιτελικό κράτος

Επιπλέον στο πλαίσιο του «επιτελικού κράτους» το οποίο ο Πρωθυπουργός θέλει να ενισχύσει εντάσσεται η αναβάθμιση του μέχρι χθες στελέχους του υπουργείου Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιου, ο οποίος αναλαμβάνει υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ στον υπουργό Επικρατείας Γιώργο Γεραπετρίτη. Ο δίαυλος συνεννόησης του Λιβάνιου τόσο με τον Πρωθυπουργό όσο και με τον Γεραπετρίτη είναι σταθερός και σε άριστο επίπεδο, ενώ ήταν ο άνθρωπος που έτρεχε προεκλογικά την καμπάνια της ΝΔ και γνωρίζει καλά τόσο τα  εκλογικά όσο και τα θέματα Αυτοδιοίκησης. Ο ίδιος άλλωστε χειρίστηκε τον νέο εκλογικό νόμο που θα διαδεχθεί το σύστημα της απλής αναλογικής. Οπως αναμενόταν, ο Πρωθυπουργός έριξε βάρος και στην «επικοινωνία» του επιτελικού κράτους, ορίζοντας ως νέο κυβερνητικό εκπρόσωπο έναν νεοεκλεγέντα βουλευτή και καλό συνεργάτη του, τον καθηγητή στο ΟΠΑ Χρήστο Ταραντίλη. Σημειωτέον, ο ίδιος μέχρι τις εκλογές του 2019 ήταν γραμματέας Στρατηγικού Σχεδιασμού της ΝΔ.

Ισορροπίες

Μέσα από τα πρόσωπα του ανασχηματισμού εκπέμπεται σαφές μήνυμα… ισορροπιών, με προσπάθεια του Μαξίμου για μεγαλύτερη εκπροσώπηση περιφερειών της χώρας στην κυβέρνηση. Η στροφή του Πρωθυπουργού στις «φωνές» της παράταξής του είναι εμφανής εδώ και μήνες, όταν ο ίδιος καθιέρωνε τακτικές συνεδριάσεις με την Κοινοβουλευτική Ομάδα, κατέγραφε παράπονα για υπουργούς, υφυπουργούς και γενικούς γραμματείς και δεσμευόταν για επίλυση τοπικών ζητημάτων. Οι διεργασίες των προηγούμενων μηνών αποτυπώθηκαν τελικά στην είσοδο στην κυβέρνηση 11 γαλάζιων, εκ των οποίων οι δύο – ο Σπήλιος Λιβανός και ο Κώστας Σκρέκας – απευθείας σε υπουργικές θέσεις. Οσο για τη γαλάζια ομάδα, γραμματέας προτείνεται ο Γιάννης Μπούγας, πρώτος κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος ο Γιάννης Βρούτσης και αναπληρωτές οι Χρήστος Μπουκώρος και Θάνος Πλεύρης.

Σταθερότητα

Οπως πάντως έχουν δημοσιεύσει «ΤΑ ΝΕΑ», πρόθεση του Πρωθυπουργού δεν ήταν να ξηλώσει το σχήμα, κινδυνεύοντας να εκπέμψει τελικά λανθασμένα μηνύματα. Είναι ενδεικτική η διατήρηση του βασικού κορμού της κυβέρνησης και ιδίως η εικόνα σταθερότητας που δίνεται μέσα από την απουσία παρεμβάσεων στα υπουργεία Οικονομικών, Εξωτερικών, Αμυνας. Είναι αυτά που έδωσαν από τον περασμένο χειμώνα «μάχες» στο πλαίσιο διαχείρισης κρίσεων και καλούνται τώρα σε νέες προκλήσεις. Κυβερνητικές πηγές έλεγαν με νόημα ότι ύστερα από ενάμιση χρόνο διακυβέρνησης μια αναδιάταξη, όπως η χθεσινή, δεν σημαίνει ότι «πρόκειται για “αποτυχημένη” κυβέρνηση».

Επιβραβεύσεις

Αν υπάρχει ένα οφθαλμοφανές μήνυμα μέσα από τις επίσημες ανακοινώσεις, αυτό είναι οι επιβραβεύσεις στελεχών. Πρόσωπα που έχουν κληθεί από το Μαξίμου στην πρώτη γραμμή και απέδωσαν, κατά τον Μητσοτάκη, είδαν άνοδο στην ιεραρχία. Πέραν των προαναφερθέντων (Λιβάνιου, Βορίδη, Λιβανού, Σκρέκα, Πέτσα), από γενικοί γραμματείς βρέθηκαν σε νέες υφυπουργικές θέσεις ο Νικόλας Γιατρομανωλάκης και η Μαρία Συρεγγέλα, ενώ στο υπουργείο Υγείας, όπου παραμένει ο Βασίλης Κικίλιας, αναλαμβάνει αναπληρωτής υπουργός ο Βασίλης Κοντοζομάνης. Με απλά λόγια, ο Κικίλιας παίρνει στα χέρια του το… εμβόλιο και ο Κοντοζαμάνης τα νοσοκομεία, όπως έλεγαν πρόσωπα με γνώση όσων δρομολογούνται για την επόμενη μέρα.