Προς οικονομικό ντιλ της Ευρώπης με την Κίνα

Σε οικονομική συμφωνία που αφορά επενδύσεις και εμπορικές σχέσεις ετοιμάζονται να προχωρήσουν η Ευρωπαϊκή Ενωση και η Κίνα στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη βελτίωση των σχέσεών τους αλλά και την προστασία των συμφερόντων κάθε πλευράς που έχουν οδηγήσει σε κόντρες. Με το ντιλ αυτό οι εταιρείες από την ΕΕ προσδοκούν να πετύχουν καλύτερη πρόσβαση στις κινεζικές αγορές, να δουν τους όρους ανταγωνισμού να βελτιώνονται και να προστατευτούν οι ευρωπαϊκές επενδύσεις που έχουν γίνει εκεί.

Στόχος είναι να πέσουν οι τόνοι και οι εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών, καθώς το τελευταίο διάστημα οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και η ίδια η Κομισιόν δεν βλέπουν με καλό μάτι τις επεκτατικές πολιτικές που ακολουθεί η Κίνα στις επιχειρήσεις και την οικονομία γενικότερα. Η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει την Κίνα ως «οικονομικό ανταγωνιστή» και ως «συστημικό αντίπαλο». Και όλα αυτά την ώρα που η Κίνα επιβάλλει αντιδημοκρατικό καθεστώς στο Χονγκ Κονγκ προκαλώντας μεγάλες αντιδράσεις.

Οι σχετικές συνομιλίες είχαν ξεκινήσει από το 2014, αλλά δεν προχώρησαν έκτοτε σημαντικά, με τις Βρυξέλλες να κατηγορούν το Πεκίνο ότι εξακολουθεί να έχει σε ισχύ περιορισμούς για τις ξένες εταιρείες. Πλέον οι πρεσβευτές της ΕΕ κάνουν λόγο για πρόοδο στις συνομιλίες, σύμφωνα με πηγές του Reuters και των «Financial Times». Την πρόοδο επιβεβαίωσε και εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Κίνας.

Ενας από τους λόγους που προχωρά η συμφωνία με κάποιες παραχωρήσεις από την κινεζική πλευρά είναι ότι οι συνεχείς συγκρούσεις της Κίνας με την αμερικανική κυβέρνηση τα τελευταία τέσσερα χρόνια μπορεί να έπεισαν το Πεκίνο και τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ προσωπικά να αλλάξει στάση ώστε να μην έχει ανοικτά πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.

Πηγές του Reuters ανέφεραν ότι στο πλαίσιο μιας τέτοιας συμφωνίας η Κίνα θα επιτρέψει επιτέλους να ανοίξει περισσότερο ο βιομηχανικός της κλάδος και για ευρωπαϊκές εταιρείες. Επίσης αναμένεται μεγαλύτερη συμμετοχή ευρωπαϊκών εταιρειών στους τομείς των κατασκευών, της διαφήμισης, των αερομεταφορών, της ναυτιλίας και των τηλεπικοινωνιών. Ερωτηματικό παραμένει τι θα γίνει με την υψηλή τεχνολογία και περισσότερο με την αποθήκευση δεδομένων απομακρυσμένα (cloud). Εκκρεμότητα εξακολουθεί να υπάρχει επίσης για το θέμα της προστασίας ευρωπαϊκών επενδύσεων στην Κίνα κι εκεί οι συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν και το επόμενο έτος. Συνολικά μια συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας θα χρειαστεί περίπου έναν ακόμη χρόνο για να εφαρμοστεί πλήρως.

Ανάμεσα σε όσα διαπραγματεύονται ακόμη είναι να βρεθεί λύση στη δημιουργία κοινών εταιρικών οντοτήτων (joint ventures) μεταξύ ευρωπαϊκών και κινεζικών εταιρειών στο έδαφος της Κίνας. Επίσης η ΕΕ επιθυμεί να καταργηθούν περιορισμοί στη μετοχική συμμετοχή Ευρωπαίων σε κινεζικές εταιρείες. Η Κίνα με τη συμφωνία προσδοκά να διασφαλίσει δικαιώματα πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά που ήδη έχει. Επίσης η Κίνα ήθελε να αποκτήσει πρόσβαση στην αγορά ενέργειας της Ευρώπης, αλλά επειδή οι ευρωπαϊκές χώρες φοβούνται μια τέτοια κίνηση για λόγους εθνικής ασφάλειας δεν έχουν δώσει το πράσινο φως, ούτε αυτό αναμένεται να γίνει στο κοντινό μέλλον. Επίσης η Κίνα καλείται να αντιμετωπίσει φαινόμενα αναγκαστικής εργασίας, τα οποία πάντως το Πεκίνο αρνείται ότι υφίστανται.

Ρόλο – κλειδί στην όλη υπόθεση εξακολουθούν να έχουν οι ΗΠΑ. Υπό τον Ντόναλντ Τραμπ οι εμπορικές σχέσεις με την Κίνα επιδεινώθηκαν, αλλά ο νέος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν που αναλαμβάνει καθήκοντα από τα τέλη του Ιανουαρίου δεν αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τη στάση του απέναντι στο Πεκίνο, τουλάχιστον όχι άμεσα.

Ηδη οι ΗΠΑ παρακολουθούν με προσοχή τις διαπραγματεύσεις Βρυξελλών και Πεκίνου και έχουν δηλώσει πως επιθυμούν να πετύχουν πρώτα εκείνες συμφωνία με την ΕΕ ώστε να ασκηθεί περισσότερη πίεση στην Κίνα. ΗΠΑ και Ευρώπη έχουν κατηγορήσει την Κίνα για προσπάθεια αύξησης πολιτικής επιρροής μέσω επενδύσεων, για αθέμιτη μεταφορά τεχνολογίας και για κρατικές επιδοτήσεις σε κινεζικές εταιρείες που ανταγωνίζονται τις ευρωπαϊκές και τις αμερικανικές.