Η ανεξαρτησία χρηματοπιστωτικών εποπτικών Αρχών

Τα οφέλη της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών γίνονται αποδεκτά από σχεδόν όλους σήμερα. Και υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η χρηματοπιστωτική εποπτεία λειτουργεί καλύτερα – ενισχύοντας τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος – όταν οι ρυθμιστικές Αρχές και οι εποπτικές Αρχές έχουν παρόμοια ανεξαρτησία.

Περίπου το ένα τρίτο των χωρών με ισχυρά τραπεζικά συστήματα λειτουργούν με επόπτες ανεξάρτητους της κεντρικής τράπεζας. Αυτό ισχύει για παράδειγμα, για τη Σουηδία, την Ιαπωνία και την Αυστραλία. Και σε ορισμένες περιπτώσεις, ισχύουν διαφορετικά καθεστώτα ανεξαρτησίας για τη νομισματική πολιτική και την εποπτεία, ακόμη και όταν και οι δύο ταξινομούνται εντός της κεντρικής τράπεζας. Το ζήτημα του πόσο ανεξάρτητες εποπτικές τράπεζες είναι κάτι παραπάνω από θεωρητικό. Η κανονιστική και εποπτική ανεξαρτησία είναι μία από τις βασικές αρχές της Επιτροπής Βασιλείας για την εποπτεία του τραπεζικού τομέα.

Η θεωρούμενη ως έλλειψη ανεξαρτησίας των εποπτικών Αρχών σε ορισμένες χώρες της ευρωζώνης ήταν ένας από τους λόγους για την ίδρυση της τραπεζικής ένωσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Πιο πρόσφατα, υπήρξαν ερωτήματα σχετικά με την εγγύτητα των γερμανών εποπτών στο υπουργείο Οικονομικών της χώρας, ειδικά μετά το λογιστικό σκάνδαλο που προκάλεσε την αφερεγγυότητα της εταιρείας επεξεργασίας πληρωμών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Wirecard.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τράπεζα της Αγγλίας πραγματοποίησε νέα έρευνα σχετικά με τη σχέση μεταξύ της ανεξαρτησίας της εποπτείας και της χρηματοοικονομικής σταθερότητας.

Οι συγγραφείς της έκθεσης επιλέγουν το επίπεδο των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο τραπεζικό σύστημα για εκτίμηση κινδύνου. Ισως δεν είναι ένα τέλειο μέτρο, αλλά έχει το πλεονέκτημα ότι είναι διαθέσιμο, σε γενικά συγκρίσιμη βάση, σε μια σειρά από χώρες και για έναν σημαντικό αριθμό ετών.

Υπάρχει όμως ένα μειονέκτημα. Εάν οι ανεξάρτητες εποπτικές Αρχές είναι πιο αυστηρές, οι τράπεζες τείνουν να δανείζουν λιγότερο. Η διαφορά δεν είναι τεράστια, αλλά είναι αρνητική και είναι σημαντική. Είναι πιθανό αυτό το αποτέλεσμα να είναι μεταβατικό και θα εξασθενήσει καθώς διατηρείται πιο πειθαρχημένη εποπτεία.

Για το κοινό τουλάχιστον, η ανεξαρτησία των ρυθμιστικών και εποπτικών Αρχών δεν έχει αποκτήσει φήμη ανάλογη με αυτή της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας. Η έρευνα της Τράπεζας της Αγγλίας μπορεί να ισχυροποιήσει την προσπάθεια για ενίσχυση της εποπτείας.

Ο Χάουαρντ Ντέιβις ήταν ο πρώτος πρόεδρος της εποπτικής Αρχής των τραπεζών (FSA) της Βρετανίας την περίοδο 1997-2003. Είναι πρόεδρος της Royal Bank of Scotland