Η εδαφική ατζέντα 2030 σύμμαχος των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης

Η εδαφική ατζέντα 2030 εγκρίθηκε την 1η Δεκεμβρίου από τους αρμόδιους υπουργούς υπεύθυνους για τον χωροταξικό σχεδιασμό, την εδαφική ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή. Στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε ψηφιακά, οι υπουργοί υιοθέτησαν την εδαφική ατζέντα 2030 και ξεκίνησαν ένα πρώτο σύνολο έξι πιλοτικών δράσεων που αφορούν κυρίως την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Ενα βιώσιμο μέλλον για όλα τα μέρη και τους ανθρώπους που δεν αφήνει κανέναν πίσω έχει υπογραμμιστεί ως απαραίτητο για το μέλλον της Ευρώπης. Ιδιαίτερα σε περιόδους πανδημίας, οι στόχοι και οι προτεραιότητες της εδαφικής ατζέντας 2030 έχουν ιδιαίτερη σημασία και είναι πιο επίκαιρες από ποτέ. Η πανδημία απειλεί να εντείνει περαιτέρω τις χωρικές και κοινωνικές ανισότητες στην Ευρώπη και να ωθήσει σημαντικά μέτρα για τη βιώσιμη χωρική ανάπτυξη στο παρασκήνιο. Η εδαφική ατζέντα 2030 μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση για μια επανεκκίνηση προσανατολισμένη στο μέλλον. Οι στόχοι της εδαφικής ατζέντας δεν είναι άλλες από μια δίκαιη και πράσινη Ευρώπη, που θα καθοδηγήσουν τη διαδικασία ανάκαμψης μετά την πανδημία και θα διαμορφώσουν τη μετάβαση σε μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς Ευρώπη.

Παρόμοιους στόχους έχουν και τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης που έχουν στείλει ή πρόκειται να στείλουν και τα κράτη-μέλη. Η επίτροπος Περιφερειακής Πολιτικής κ. Ferreira στις τελευταίες συναντήσεις ομολόγησε εμμέσως πλην σαφώς ότι η πλειοψηφία των εθνικών σχεδίων δεν εμπεριέχουν εδαφική διάσταση. Οι δράσεις τους ναι μεν εξυπηρετούν και εδαφικούς στόχους αλλά δεν έχουν την εδαφική συνοχή ως κύριο σημείο αναφοράς.

Το ίδιο συμβαίνει και με το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης το οποίο είναι δομημένο, φιλόδοξο και εξυπηρετεί τους στρατηγικούς στόχους προκειμένου να οδηγήσει την ελληνική οικονομία σε πορεία ανάκαμψης. Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης είναι προσανατολισμένο σε σημαντικούς τομείς όπως είναι η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η αύξηση της απασχόλησης και η προσέλκυση νέων μεγάλων επενδύσεων με απώτερο στόχο την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή και σύγκλιση.

Ο στόχος της εδαφικής συνοχής υπάρχει στο Σχέδιο και τούτο είναι από μόνο του σημαντικό: η προσέγγιση όμως για την υλοποίηση του στόχου είναι επίσης πολύ κρίσιμη και απαιτεί συνεργασίες και εμπλοκή όλων των φορέων που σχετίζονται με την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα της χώρας. Χρειάζεται διαβούλευση και γόνιμος διάλογος με τις περιφέρειες, τους δήμους, τις κοινότητες, την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, τα επιμελητήρια, τους εμπορικούς συλλόγους, τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, τις επιχειρήσεις, τα συνδικάτα… Από αυτήν την οπτική πλευρά θεωρώ ότι είναι σημαντικό που η δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο ανάκαμψης ξεκινάει από την ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΟΚΕ.

Η συνεργασία, ο συντονισμός της πολιτικής και οι τοπικές προσεγγίσεις έχουν σημασία – σήμερα περισσότερο από ποτέ – για να απελευθερώσουν τις διαφορετικές δυνατότητες της Ευρώπης και να διασφαλίσουν μια ισορροπημένη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.

Ο Γιώργος Μελέας είναι εθνικός εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή