Χρειαζόμαστε ένα θαύμα θαυμάτων…

Το διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα σε δύο συνόδους κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης θεωρείται από τους ιθύνοντες της Αθήνας, από το σύνολο των πολιτικών αρμοδίων για τις ελληνο-τουρκικές σχέσεις, ως περίοδος μονομερούς ανακωχής. Εκτός από τις τρέχουσες παραβάσεις, παραβιάσεις, εμπλοκές στο Αιγαίο οι οποίες όμως απασχολούν σε αυτό το μεσοδιάστημα μόνο τους εμπλεκόμενους και γίνονται σπανιότατα θέμα στα κανάλια και στα λοιπά μέσα ενημέρωσης, τίποτε το σχετικό δεν ταράσσει την ηρεμία των Αθηνών. Λειτουργεί φυσικά σταθερά και αδιάκοπα η μηχανή παραγωγής καπνού απόκρυψης μεταφέροντας το εθνικό πρόβλημα στο πεδίο των χωρίς κόστος παραπλανητικών και καθησυχαστικών ειδήσεων. Η αέναη συζήτηση για εξοπλισμούς που μονίμως έρχονται χωρίς ποτέ να έρθουν και για «ισχυρά ραπίσματα» προς την Τουρκία, πότε από την Ουάσιγκτον, πότε από το Παρίσι και, ενίοτε, ναι, ακόμα και από το Βερολίνο, εξυπηρετούν αυτόν τον στόχο.

Η γενική αυτή σιγή και η συνακόλουθη ηρεμία ευνοεί, σύμφωνα με παλαιότερες διαπιστώσεις, το είδος των εργασιών που εκτελούν οι επιθετικοί γείτονες. Πριν από μερικούς μήνες τα τουρκικά ερευνητικά σκάφη δεν μπορούσαν να εργαστούν σωστά στο ανοικτό πέλαγος καθότι θορυβούσαν δίπλα τους ελληνικά πολεμικά πλοία. Σήμερα όπου έχουν πλησιάσει στα έξι ναυτικά μίλια από το Καστελλόριζο ή από τη Ρόδο, είναι λογικό να κρατά η ελληνική πλευρά απόλυτη σιγή. Οι Τούρκοι είναι κοντά και τυχόν θόρυβοι, ακόμα και από την ξηρά προερχόμενοι, θα δυσκόλευαν τις έρευνές τους. Η ανακωχή είναι ανακωχή και στη διάρκειά της δεν υπάρχει λόγος να είναι κανείς ενοχλητικός και αγενής απέναντι σε φίλους και συμμάχους…

Στο τέλος αυτής της ειρηνικής περιόδου έρχεται η αναμενόμενη σύνοδος. Για την ακρίβεια έρχεται η προσδοκία απόφασης για επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία, ως τιμωρία για την «παραβατική της συμπεριφορά». Οι κυρώσεις αυτές, χωρίς ποτέ έστω να ονομάζονται με το όνομά τους, είχαν εγγραφεί στο ημερολόγιο των αναβολών και των υποσχέσεων στην προηγούμενη, την προ-προηγούμενη, την προ-προ-προηγούμενη και λοιπές προγενέστερες συνόδους. Η προσδοκία της ελληνικής – και της κυπριακής – πλευράς ότι θα έρθει η ώρα των μεγάλων αποφάσεων που θα τερματίσουν άπαξ δια παντός την τουρκική επιθετικότητα, έχει όντως κάτι το συγκινητικό. Κάπως έτσι περίμεναν στις πολιορκημένες πόλεις του Μεσαίωνα την εμφάνιση κάποιου αγίου-προστάτη, κάποιου αρχαγγέλου, κάποιου εξ ουρανού σωτήρα τέλος πάντων, όταν οι προοπτικές γίνονταν σκοτεινές, μελαγχολικές και δυσοίωνες. Πάντοτε συγκινούσε η πίστη.

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές είναι απολύτως άγνωστο εάν στην επικείμενη σύνοδο θα συμβεί το αναμενόμενο θαύμα. Γενικώς όμως τα θαύματα είναι πολύ σπάνιες περιπτώσεις. Υπάρχουν εξάλλου και οι ενδείξεις. Πριν από λίγο καιρό αποδείχθηκαν αρκετά δύο τρία τηλεφωνήματα του πλοιάρχου τουρκικού πλοίου και των συναφών υπηρεσιών στην Αγκυρα για να ματαιωθεί η έρευνα στο πλοίο, να γελοιοποιηθεί η επιχείρηση «Ιρίνι» (έτσι) και να ταπεινωθεί το γερμανικό πολεμικό ναυτικό. Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα θαύμα θαυμάτων…

Ο Γιώργος Μαργαρίτης είναι καθηγητής σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής Ιστορίας στο ΑΠΘ