Μια λύση για τις τράπεζες

Στις οικονομικές κρίσεις συνήθως οι πιο ευάλωτοι δηλώνουν και πιο αισιόδοξοι ότι θα έρθει γρήγορα η ανάκαμψη. Για αυτούς αποτελεί τη μόνη λύση. Θέλουν να δουν την πρόβλεψή τους σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Ειδικά στην περίπτωση που δεν έχουν εναλλακτικές. Οι ελληνικές τράπεζες ανήκουν στο αισιόδοξο κομμάτι της οικονομίας. Εχουν πατήσει από πολλές απόψεις στα πόδια τους. Εχουν κάνει σημαντικές προσπάθειες μετασχηματισμού τους. Οι διοικήσεις τους είναι ικανές. Στο Χρηματιστήριο οι μετοχές τους «σαρώνουν». Αλλά ως οργανισμοί έχουν και βαρίδια. Τα κόκκινα δάνεια είναι το σημαντικότερο πρόβλημά τους. Ή πιο σωστά το σημαντικότερο πρόβλημά μας. Οικονομία χωρίς χρηματοδότηση από τον τραπεζικό τομέα δεν υπάρχει. Οικονομική ανάκαμψη μιας χώρας, χωρίς ισχυρές τράπεζες, ούτε κατά διάνοια δεν μπορεί να υπάρξει. Χωρίς τράπεζες οχυρωμένες για την επόμενη μέρα μετά την πανδημία και τα λουκέτα που έρχονται. Στο σημείο αυτό καταγράφεται μια πρωτοφανής ολιγωρία. Διαχρονική, η οποία ωστόσο επιβαρύνει τη σημερινή κυβέρνηση.

Για να γίνει αντιληπτό το πρόβλημα. Οι τράπεζες έλαβαν τον τελευταίο χρόνο ρευστότητα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την προσέλκυση καταθέσεων ύψους 45 δισ. ευρώ. Πόσα χρήματα έριξαν στην οικονομία σε σχέση έναν χρόνο πριν; Ούτε ένα ευρώ! Ισως και να μειώθηκαν, λόγω των πωλήσεων δανείων, αλλά σίγουρα δεν αυξήθηκαν. Στα 156 δισ. ευρώ έφταναν οι χρηματοδοτήσεις πέρυσι, στα 147 δισ. ευρώ φτάνουν οι χρηματοδοτήσεις φέτος. Μέρος αυτών δε αποτελούν τα δάνεια με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου. Η έκθεση των ελληνικών τραπεζών στην ελληνική οικονομία συνολικά μειώθηκε.

Τι έκαναν όλη αυτή τη ρευστότητα των 45 δισ., των χρημάτων που όλοι πανηγυρίσαμε ότι πρόσφερε απλόχερα η Κριστίν Λαγκάρντ και με την εμπιστοσύνη τους οι πολίτες; Μεγάλο μέρος, έγιναν καταθέσεις στην Τράπεζα της Ελλάδος και ελληνικά κρατικά ομόλογα. Πάνω από 20 δισ. απλά «κάθονται». Δεν πρόκειται για λάθος χειρισμούς των διοικήσεων των τραπεζών. Οι τράπεζες δεν μπορούν να αναλάβουν το ρίσκο νέων χρηματοδοτήσεων. Πληρώνουν ακόμα το ρίσκο των παλαιών δανείων που «έσκασαν». Το θέμα είναι εξόχως πολιτικό.

Διαδοχικές κυβερνήσεις επέλεξαν να πετάξουν «το τενεκεδάκι παρακάτω». Η σημερινή είπε ότι θα το λύσει. Ο αρμόδιος υφυπουργός Γ. Ζαββός έφερε το σχέδιο «Ηρακλής». Τα κόκκινα δάνεια ωστόσο παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη. Λέει τώρα ότι θα φέρει το «Ηρακλής 2». Ηδη οι τράπεζες υπολογίζεται ότι τους έχει στοιχίσει το πρώτο σχέδιο 3,5 μονάδες από την κεφαλαιακή τους επάρκεια και λύση στο πρόβλημα δεν βρέθηκε. Η αίσθηση που υπάρχει είναι ότι χάνουμε χρόνο.

Τέλη του περασμένου Μαρτίου ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γ. Στουρνάρας παρουσίασε στον Πρωθυπουργό το σχέδιο για την Bad Bank (κακή τράπεζα). Την πρόταση αγκάλιασε η Κομισιόν, η ΕΚΤ, ενώ ο επικεφαλής του εποπτικού μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (SSM) Α. Ενρία όχι απλά την υιοθέτησε, αλλά πρότεινε να στηθεί πανευρωπαϊκά ένα δίκτυο «κακών τραπεζών». Στην Ελλάδα, έχουμε έτοιμη τη λύση, αλλά αφήνουμε τον χρόνο να περνάει. Η κυβέρνηση λέει ότι το μελετά και έχει αναθέσει σε δυο εταιρείες συμβούλων να της πουν αν της κάνει. Αν αργήσει λίγο ακόμα δεν θα έχει νόημα ούτε αυτή η λύση…