Αναποτελεσματικές αντιστάσεις

Ο κόσμος της Ευρώπης ευαισθητοποιείται όταν η «φωτιά» αγγίζει το δικό του σπίτι. Αν όχι, περιορίζεται σε συστάσεις προς όσους έχουν διιστάμενες θέσεις, παραγνωρίζοντας ότι η ευρωπαϊκή οικογένεια, για λόγους συνοχής και επιβίωσης, οφείλει να αντιδρά με εμφανή ενότητα και αποφασιστικότητα! Υπάρχουν μερικοί που ελπίζουν πως η Τουρκία με κάποιες προτροπές ή παραινέσεις θα επιλέξει την ομαλή οδό. Το έχουν πράξει κατ’ επανάληψη και είναι φυσικό η Αγκυρα – με την ασυγκράτητη αδημονία της να αποκτήσει μεγάλες διαστάσεις – να εκμεταλλεύεται τη στάση αυτή. Για την Ευρώπη η προσέγγιση του αντικειμένου «Τουρκία» εξακολουθεί να είναι εργαστηριακού χαρακτήρα, με την ευρύτερη πραγματικότητα να μένει σε δεύτερη μοίρα και τους κινδύνους να επικρέμανται.

Η Δύση δεν θέλησε να καταστήσει σαφές στην Τουρκία ότι οι σχέσεις τους δεν μπορούν να έχουν χαρακτήρα προνομιακών δοσοληψιών μερικών αλλά ισορροπημένων συναλλαγών μακριά από τάσεις υπερίσχυσης κάποιων. Αν πρέπει να διατηρηθεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, απαραίτητο είναι τα μέλη του να στηρίζουν τα μέλη και να μην περιορίζονται σε προσεγγίσεις σαν εκείνες που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια. Που δίνουν λαβή στον τούρκο πρόεδρο να διακηρύσσει ότι «οι Ευρωπαίοι πρέπει να απαλλαγούν από την ομηρεία της Ελλάδας και της Κύπρου». Η Αγκυρα επιδιώκει να επιβάλει τις δικές της αρχές στην Ευρώπη. Της το υπαγορεύει η αρχαϊκή αντίληψη του ισχυρού που απαιτεί να είναι ηγετικός ρυθμιστής. Αυτό είναι που δεν σταθμίζουν υπολογίσιμοι ευρωπαίοι εταίροι αφήνοντας τον τούρκο πρόεδρο να διαμορφώνει την αντίληψη ότι η ΕΕ δεν διαθέτει αντιστάσεις. Αντίθετα, στις ΗΠΑ, ακόμα και στις μέρες του Τραμπ, ένας απλός τριγμός οδόντων έφτασε για να συμμορφωθεί σε λίγες μόνο ώρες η Αγκυρα με τις επιθυμίες της Ουάσιγκτον.

Ολοι ξέρουν πως η Τουρκία παραβιάζει το δίκαιο και απειλεί την περιφερειακή τουλάχιστον σταθερότητα. Αποφεύγουν όμως να πάρουν θέση και όταν αυτό συμβαίνει οι λέξεις δεν μετουσιώνονται σε πράξη. Οπως πρόσφατα είδαμε με την περίπτωση της Γερμανίας και της Γαλλίας. Σταθμίστηκαν άλλα στοιχεία και η προσπάθεια για διευθέτηση μετατέθηκε στο μέλλον. Με την ελπίδα πως η νέα αμερικανική διοίκηση θα απαλλάξει τις Βρυξέλλες από μια δύσκολη πρωτοβουλία.

Η Ελλάδα, γνωρίζοντας πως από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάρτιο του 2021 υπάρχει το ενδεχόμενο μιας άνευρης και αναποτελεσματικής δυτικής νουθεσίας της Τουρκίας, αυτό που έχει να κάνει είναι να συνεχίσει να κινείται δραστήρια σε όποιο γεωγραφικό σημείο αισθάνεται ότι μπορεί να ασκήσει επιρροή. Προκειμένου να πετύχει μια συντονισμένη και αποτελεσματική συνεννόηση Δύσης – Τουρκίας. Κάνοντας, επιτέλους, την Αγκυρα να αντιληφθεί ότι τα συμφέροντά της δεν πρόκειται να εξυπηρετηθούν με απειλές ή με την ιδιότυπη απαίτηση της εφαρμογής των δικών της νομικών αντιλήψεων αλλά με την εφαρμογή των κανόνων του διεθνούς δικαίου. Του διεθνούς δικαίου όπως αυτό αυθεντικά ερμηνεύεται από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και όχι από εθνικούς ερμηνευτές που γνώμονα έχουν τη μονόπλευρη ικανοποίηση συμφερόντων.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ