«Οι προκλήσεις και ευκαιρίες της ελληνικής βιομηχανίας»

Η πλειοψηφία των βιομηχανικών μονάδων σε παγκόσμιο επίπεδο δέχθηκε ισχυρό πλήγμα με την έλευση της πανδημίας. Το κλείσιμο των εργοστασίων και η μερική κατάρρευση των παγκόσμιων δικτύων προμηθειών και διανομής οδήγησαν σε μια ύφεση ή και παύση των δυνατοτήτων παραγωγής και διάθεσης, διάρκειας αρκετών μηνών. Παράλληλα όμως οι προκλήσεις μπορεί να γίνουν ευκαιρίες για επαναπροσδιορισμό και εκσυγχρονισμό των πρακτικών που ακολουθούνται από τις εξαγωγικές ελληνικές βιομηχανίες, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.

Στη βιομηχανία πλέον απαιτείται ευελιξία και ταχύτητα στην αντιμετώπιση μεγάλων διακυμάνσεων στη ζήτηση, άρα είναι αναγκαία τα δυναμικά μοντέλα πρόβλεψης πολλαπλών μεταβλητών και προγραμματισμού παραγωγής. Για την κάλυψη ξαφνικών υψηλών ζητήσεων απαιτούνται συνεργασιακά μοντέλα παραγωγής εντός των ομίλων ή/και με προμηθευτές ημιέτοιμων προϊόντων ώστε να μεταφερθεί η παραγωγή σε πιο ολοκληρωμένες και ελεγχόμενες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η αξιοποίηση όλων των αναγκαίων πόρων, όταν χρειάζεται, πλέον προδιαγράφει την παραγωγή ακρίβειας (precision production) όπου μέσω σύγχρονων τεχνολογιών (όπως Διαδίκτυο αντικειμένων, τεχνητή νοημοσύνη) έχουμε άμεση γνώση όλων των δεδομένων και συνθηκών παραγωγής. Επίσης για την παραγωγή εναλλακτικών προϊόντων, σε περίπτωση που μειωθεί ξαφνικά η ζήτηση των εξειδικευμένων προϊόντων που παράγονται, απαιτεί οι γραμμές παραγωγής να γίνουν πιο γενικές (category production) για την κάλυψη πλέον κατηγοριών προϊόντων με κάποια κοινά χαρακτηριστικά στις διαδικασίες εφοδιασμού ή παραγωγής και όχι κατ’ ανάγκη στη χρήση τους.

Θα πρέπει επίσης να επανασχεδιαστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού με τη διαφοροποίηση και αύξηση των πηγών προμηθειών, τη μοντελοποίηση στη λήψη αποφάσεων λαμβάνοντας υπόψη δυναμικές μεταβλητές όπως απόσταση και τρόπος μεταφοράς, την αξιοποίηση τοπικών πηγών προμήθειας, την παραγωγή στον τόπο κατανάλωσης περιορισμένων ποσοτήτων που είναι σε ζήτηση μέσω ρομποτικής και νέων τεχνικών (π.χ. 3D εκτύπωση). Επίσης είναι αναγκαία η πλήρης γνώση και ιχνηλάτηση των προϊόντων και πόρων σε όλο το εύρος της εφοδιαστικής και παραγωγικής αλυσίδας για διαχείριση περιπτώσεων ελλείψεων ή υψηλών επιπέδων στοκ.

Τέλος, για να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία της ελληνικής εξωστρεφούς βιομηχανίας θα πρέπει να ενισχυθούν οι κλαδικές ολοκληρωμένες αλυσίδες αξίας (είτε upstream ή downstream) στους εθνικούς παραγωγικούς πρωταθλητές. Αυτό σημαίνει την τοπική παραγωγή σε ημιέτοιμα προϊόντα ή μηχανολογικού εξοπλισμού που το αποτέλεσμά τους έχει εξασφαλισμένη εσωτερική ζήτηση ή στην παραγωγή τελικών διεθνώς εμπορεύσιμων ποιοτικών προϊόντων μεγάλης τελικής αξίας σε επιχειρηματικούς κλάδους όπου η Ελλάδα είναι διεθνώς γνωστή. Για παράδειγμα, η παραγωγή τελικών ποιοτικών καταναλωτικών προϊόντων αξιοποιώντας τον πρωτογενή αγροτικό τομέα, η σχεδίαση και παραγωγή ρομποτικών συστημάτων εξόρυξης για τη βιομηχανία μαρμάρου, η παραγωγή τελικών προϊόντων συσκευασίας ή κουφωμάτων αξιοποιώντας τα ημιέτοιμα προϊόντα της βιομηχανίας αλουμινίου, οι ναυπηγοεπισκευαστικές υποδομές και υλικά για τη ναυτιλία κ.λπ.

Ο Γεώργιος Ι. Δουκίδης είναι καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών