Από το Brexit και τον Τραμπ στο άρμα του αντιεμβολιασμού

Οι εικόνες των υποστηρικτών του Τραμπ στο Μίσιγκαν των ΗΠΑ οι οποίοι κρατώντας όπλα διαδήλωναν εναντίον της χρήσης μάσκας, εν μέσω πανδημίας, δεν ξεχνιούνται εύκολα. Είναι οι ίδιοι που, παρά τους χιλιάδες νεκρούς, δηλώνουν τώρα ότι δεν προτίθενται να κάνουν εμβόλιο για τον κορωνοϊό, θεωρώντας ότι αυτό αποτελεί κομμάτι μιας σκοτεινής διεθνούς συνωμοσίας. Παρόμοιες αντιλήψεις έχουν αρκετά μέλη των Κίτρινων Γιλέκων στη Γαλλία αλλά και κάποιοι από τους ένθερμους οπαδούς του Brexit στη Βρετανία. Τι σημαίνει αυτό, σύμφωνα με τους αναλυτές; Οτι κάποιοι από τους οργισμένους πολίτες που θέλουν να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους για το πώς έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, μέσα από μαζικές κινήσεις, ανεβαίνουν και στο άρμα του αντιεμβολιασμού.

Ολοι αυτοί δεν έχουν τίποτα κοινό βέβαια, με ένα σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού σε διάφορες χώρες που εκφράζει ανησυχία για τη γρήγορη ανάπτυξη των εμβολίων και τον μικρό χρόνο δοκιμών τους. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκφράζοντας αμφιβολίες για την ασφάλεια, λένε πως ναι μεν θα κάνουν το εμβόλιο, θα περιμένουν όμως πρώτα να περάσουν κάποιοι μήνες. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του ινστιτούτου Ipsos-Mori, στην οποία συμμετείχαν 18.000 ενήλικες από 15 χώρες στα τέλη Οκτωβρίου, το 73% δήλωσε ότι θα κάνει το εμβόλιο – ποσοστό μικρότερο από το 77% που είχε δηλώσει πρόθυμο τον Αύγουστο. Μόνο σε τρεις χώρες – Μεξικό, Γερμανία και Νότια Αφρική – το ποσοστό αυξήθηκε με το πέρασμα του χρόνου. Η μεγαλύτερη αντίδραση του κόσμου στο εμβόλιο παρατηρείται στη Γαλλία, όπου μόνο το 55% δηλώνει έτοιμο να εμβολιαστεί για τον κορωνοϊό. Οι χώρες με τους πιο πρόθυμους να εμβολιαστούν πολίτες είναι η Ινδία, η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Βραζιλία, δηλαδή χώρες που επλήγησαν σφοδρά.

Γιατί διστάζουν. Οι λόγοι για τους δισταγμούς είναι διάφοροι. Ο συνηθέστερος λόγος είναι οι ανησυχίες για τις παρενέργειες (34%) και από το γεγονός ότι οι δοκιμές έγιναν πολύ γρήγορα (33%). Ενας στους 10 συμμετέχοντες δήλωσε πως είναι γενικά εναντίον των εμβολίων. Ομως το αντιεμβολιαστικό αίσθημα δεν είναι συχνό. Πολλοί δήλωσαν ότι θα κάνουν το εμβόλιο, όχι όμως αμέσως. Κάποιες δημογραφικές ομάδες είναι πιο καχύποπτες: άτομα χαμηλής μόρφωσης στην Αυστραλία, άτομα με χαμηλά εισοδήματα στη Γαλλία, οι άνεργοι και οι Αφροαμερικανοί στις ΗΠΑ.

Η επιστημονική επιθεώρηση Lancet δημοσίευσε πρόσφατα στοιχεία που δείχνουν ότι οι λογαριασμοί στα social media που τάσσονται εναντίον των εμβολίων έχουν αυξηθεί κατά 7 εκατομμύρια τον τελευταίο χρόνο. Η βρετανική κυβέρνηση πριν από λίγο καιρό έδωσε εντολή στην υπηρεσία κυβερνοασφάλειας να ασχοληθεί με το θέμα, και σύμφωνα με τους Times, ανακάλυψε ότι πίσω από μεγαλο αριθμό νέων λογαριασμών βρίσκονται «εχθρικά κράτη και τρομοκρατικές ομάδες», γεγονός που οδήγησε στην ενίσχυση της επιφυλακής.

«Η κοινή γνώμη είναι το κλειδί για την επιτυχημένη αντιμετώπιση της πανδημίας, όσον αφορά τη χρήση εμβολίου», παρατηρεί ο Τζορτζ Κάντεν, καθηγητής επικοινωνίας στο πανεπιστήμιο του Κόβεντρι. «Εκτός από τους ακραίους που ακολουθούν τυφλά θεωρίες συνωμοσίας, υπάρχει μεγάλη μερίδα στις κοινωνίες μας που πρέπει να ενημερωθεί σωστά για το εμβόλιο προκειμένου να διαμορφώσει ολοκληρωμένη γνώμη. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε με κατανόηση τη δυσπιστία μιας μεγάλης μερίδας και να μην τους μπλέξουμε με τους ακραίους συνωμοσιολόγους. Αυτό θα είναι το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας».