Η νέα τραγωδία{CR}που ξεδιπλώνεται{CR}στην Αιθιοπία

Λέγεται Γκάσοου Κογιέ, είναι 42 χρονών και πρώην αγρότης από την Αμχάρα. Γνώρισε τη γυναίκα του, από τη γειτονική περιοχή του Τιγκρέι, πριν από είκοσι χρόνια. Αλλά τώρα ως μέλος του στρατού του Αμπίι Αχμέντ, πρωθυπουργού της Αιθιοπίας και κάτοχου από τον περασμένο χρόνο του Νομπέλ Ειρήνης, ετοιμάζεται να πολεμήσει εναντίον της κυβέρνησης του Τιγκρέι. Αυτό σημαίνει, επισημαίνουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», πως ο άνθρωπος αυτός θα βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να πολεμήσει με συγγενείς της πρώην γυναίκας του. Ακόμη χειρότερα, ανάμεσα στους στρατιώτες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Μετώπου του Τιγκρέι είναι και ο Αμανουέλ, ο 21χρονος γιος του.

Ποιο είναι το επίδικο του πολέμου; Οι εδαφικές διαφορές που χωρίζουν και εδώ και χρόνια τις δύο περιοχές. Αλλά αυτό δεν είναι παρά ένα μέρος μιας ευρύτερης σύγκρουσης που μαίνεται στην Αιθιοπία, μιας χώρας 110 εκατομμυρίων ανθρώπων στο Κέρας της Αφρικής. «Θα πολεμήσω τους τρομοκράτες του Μετώπου για το καλό της Αιθιοπίας» λέει στη βρετανική εφημερίδα ο Γκάσοου Κογιέ. «Αυτό σημαίνει πως μπορεί να πολεμήσω απέναντι στον ίδιο μου τον γιο» αναγνωρίζει. «Ετσι κατάντησε η Αιθιοπία. Ενα μεγάλο πολιτικό χάλι που κάνει τους πατεράδες να πολεμάνε τους γιους τους».

Η πολιτική κρίση στην οποία αναφέρεται και η οποία εξελίχθηκε σε έναν εμφύλιο πόλεμο, ξεκίνησε τα ξημερώματα της 4ης Νοεμβρίου όταν ο πρωθυπουργός Αμπίι ξεκίνησε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «επιχείρηση επιβολής του νόμου» εναντίον του Λαϊκού Απελευθερωτικού Μετώπου του Τιγκρέι. Ο πρωθυπουργός ήταν αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών όταν το Μέτωπο είχε τη διακυβέρνηση της χώρας. Σήμερα λέει πως δεν είχε άλλη επιλογή μετά την αιφνιδιαστική επίθεση που εξαπέλυσε το Μέτωπο στη Βόρεια Διοίκηση των ομοσπονδιακών δυνάμεων.

Ο στρατός απάντησε βομβαρδίζοντας αποθήκες οπλισμού και άλλους στόχους στο Τιγκρέι. Παράλληλα εξαπέλυσε επίθεση από εδάφους με τη βοήθεια παραστρατιωτικών ομάδων και περιφερειακών ειδικών δυνάμεων. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, «απελευθερώθηκε» μεγάλο μέρος του Τιγκρέι. Στην πραγματικότητα, αυτό που συνέβη ήταν να γενικευτεί η σύγκρουση: το περασμένο Σάββατο, το Μέτωπο έριξε ρουκέτες στην Ασμάρα, την πρωτεύουσα της Ερυθραίας, κατηγορώντας το γειτονικό αυτό κράτος που ανεξαρτητοποιήθηκε από την Αιθιοπία στις αρχές του ’90, πως υποστηρίζει τον Αμπίι Αχμέντ.

Αυτή είναι η σοβαρότερη κρίση με την οποία έχει έρθει αντιμέτωπος ο Αμπίι Αχμέντ στα ταραχώδη δυόμισι αυτά χρόνια της πρωθυπουργίας του. Η θητεία του περιλαμβάνει το Νομπέλ Ειρήνης για την ειρηνευτική συμφωνία που έκλεισε με την Ερυθραία, μια απόπειρα δολοφονίας και μια απόπειρα πραξικοπήματος. Η κατάσταση σήμερα μαρτυρά πως οι πιθανότητες μιας ομαλής εκλογικής αναμέτρησης τον επόμενο χρόνο είναι πολύ λίγες, ενώ έγιναν ακόμη λιγότερες μετά τη σύλληψη ηγετικών στελεχών της αντιπολίτευσης.

Ο φόβος είναι πως ο πόλεμος στο Τιγκρέι θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανθρωπιστική κρίση με την εξάπλωση της εθνοτικής και της πολιτικής βίας σε μια χώρα που, παρά τον βαθύτατο διχασμό της, θεωρείται από πολλούς υπόδειγμα οικονομικής ανάπτυξης στην Αφρική. Κάποιοι φοβούνται πως θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στη διάλυση του ομοσπονδιακού κράτους όπως συνέβη στη Γιουγκοσλαβία. Ο φόβος αυτός είναι απολύτως βάσιμος: Η χώρα χωρίζεται σε δέκα εθνικές περιφέρειες, η καθεμία από τις οποίες έχει τη δική της γλώσσα, κουλτούρα και ιστορία.

«Υπάρχουν ομοιότητες με τη Γιουγκοσλαβία» αναφέρει ο Πάιτον Νοπφ, σύμβουλος επί αφρικανικών θεμάτων στο αμερικανικό Ινστιτούτο Ειρήνης. «Αλλά η διάλυση της Αιθιοπίας δεν θα σήμαινε μόνο το τέλος του ομοσπονδιακού κράτους. «Θα γινόταν μια μαύρη τρύπα που θα ρουφούσε όλα τα γειτονικά κράτη» προσθέτει ο ίδιος. Ηδη ο αντίκτυπος είναι εδώ: περισσότεροι από 30.000 πρόσφυγες αναζήτησαν καταφύγιο στο Σουδάν. Και αν συνεχιστεί η σύγκρουση, θα ακολουθήσουν πολλοί ακόμη.