Ψύχραιμες σκέψεις για την αντιμετώπιση των φοιτητικών κινητοποιήσεων

Είναι αλήθεια ότι η εικόνα του πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου με την ταμπέλα περασμένη στον σβέρκο ήταν μια άθλια εικόνα η οποία πραγματικά συγκλόνισε την πανεπιστημιακή κοινότητα. Χωρίς περιστροφές, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι όλοι καταδικάζουμε μια τέτοια ενέργεια. Ομως, θέλω να πιστεύω ότι δεν πρόκειται για φοιτητική πράξη, κάποιοι άλλοι το έκαναν για δικούς τους λόγους.

Από το σημείο όμως αυτό μέχρι του σημείου να συζητάμε τόσο εύκολα για τη δημιουργία αστυνομίας στα Πανεπιστήμια χωρίς, μάλιστα, να προσδιορίζεται ούτε η σύνθεση ούτε οι αρμοδιότητες ούτε ποιος τη διοικεί ούτε πού αναφέρεται είναι ένα άλλο δύσκολο πρόβλημα, που μπορεί να οδηγήσει σε δύσβατους δρόμους. Η σκέψη ότι μια αδόκιμη βίαιη καταστολή μιας φοιτητικής εξέγερσης μπορεί να οδηγήσει στον μαρασμό δυναμικών φοιτητικών προσωπικοτήτων, που για κάποιο λόγο στη ζωή τους επέλεξαν να υιοθετήσουν κατά τη διάρκεια της φοιτητικής τους ζωής ακραίες πρακτικές, τουλάχιστον με προβληματίζει.

Ολοι όσοι διοικήσαμε πανεπιστημιακές μονάδες με την ευγενική ψήφο των συναδέλφων (όχι των φοιτητών) και ήταν πολλές και διαφόρου μεγέθους για πολλά χρόνια στα στάδια της πανεπιστημιακής μου σταδιοδρομίας, αντιμετωπίσαμε βίαιες φραστικές αντιπαραθέσεις και καταγγελίες χωρίς, όμως, την παραμικρή χειροδικία. Αντιμετωπίσαμε καταλήψεις τις οποίες καταδικάσαμε με επώνυμη αρθρογραφία στον ημερήσιο Τύπο, αντιμετωπίσαμε αποκλεισμούς στην αίθουσα της Πανεπιστημιακής Συγκλήτου, πάντα όμως βρίσκαμε μια λύση μετά από εξαντλητικές συζητήσεις σε συνεργασία με άλλους φοιτητές που ήθελαν πραγματικά να σπουδάσουν. Είναι, όμως, πραγματικά πηγή μεγάλης χαράς να βλέπεις φοιτητές που στη φοιτητική τους ζωή πρωτοστατούσαν τότε στις καταλήψεις να διαπρέπουν σήμερα επιστημονικά τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Τρέμω στην ιδέα ότι ενέργειες για βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων που πρωτοστατούσαν ίσως να οδηγούσε σε μετέπειτα αδρανοποίηση αυτών που μετέπειτα εξελίχθηκαν σε σημαντικές επιστημονικές προσωπικότητες.

Χρειάζεται, λοιπόν, αστυνόμευση στα Πανεπιστήμια; Η απάντηση είναι ναι, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Αστυνομία με τη συνήθη μορφή ίσως αποδειχθεί καταστροφικό να μπει στα Πανεπιστήμια. Η είσοδος μιας διμοιρίας των ΜΑΤ για να αντιμετωπίσει μια φοιτητική εξέγερση το πιθανότερο είναι ότι θα οδηγήσει στα αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Ακόμα και ένας φοιτητής να τραυματισθεί, οι συνέπειες θα είναι τεράστιες. Η περιφρούρηση όμως των Πανεπιστημίων είναι αναγκαία γι’ αυτό και πρέπει να επιλεγούν έξυπνες λύσεις. Ο όρος «Αστυνομία» θα πρέπει να αποφευχθεί και κάποιος άλλος όρος να υιοθετηθεί π.χ. «Σώμα περιφρούρησης της τάξης εντός των Πανεπιστημίων». Η συγκρότηση του σώματος να γίνει από επιλεγμένα μορφωμένα άτομα, θα μπορούσαν ίσως να συμμετάσχουν ακόμη και φοιτητές τελευταίων ετών ή μεταπτυχιακοί φοιτητές, οι οποίοι θα ήθελαν να εξασφαλίσουν κάποια χρήματα για τις σπουδές τους. Η εκπαίδευση του σώματος πρέπει να γίνει από ειδικούς, όρος απαράβατος να μην οπλοφορούν. Μια κύρια αρμοδιότητά τους θα είναι ο έλεγχος των εισερχομένων. Για οποιοδήποτε θέμα παρουσιάζεται, οι αρμόδιοι επιτελείς θα αναφέρονται ανάλογα με τη σοβαρότητα στα αρμόδια πανεπιστημιακά όργανα, τα οποία θα έχουν από τη Σύγκλητο τις ανάλογες εξουσιοδοτήσεις να αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα προβλήματα. Μόνο για κινητοποιήσεις μεγάλης έκτασης το θέμα θα αντιμετωπίζεται από τον πρύτανη και το Πρυτανικό Συμβούλιο, οι οποίοι θα έχουν την ευθύνη εάν το κρίνουν, να ζητήσουν τη συνδρομή δημόσιας δύναμης.

Ο Εμμ. Γ. Φραγκούλης είναι ομότιμος καθηγητής Βιοχημείας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών