Η Ιφιγένεια πηγή έμπνευσης για σχεδιαστές

Πίσω από το ολοκαίνουργιο πρότζεκτ του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου «MORPHES», έναν πρωτότυπο διάλογο ανάμεσα στη μόδα και στο αρχαίο δράμα, κρύβεται η μορφή της Ιφιγένειας του Ευριπίδη. Αν κι έχουν περάσει 2.500 χρόνια από όταν ο μεγάλος δραματουργός τη σύστηνε στον κόσμο, για την καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Κατερίνα Ευαγγελάτου και τη σχεδιάστρια Ιωάννα Κουρμπέλα, υπό την επιμέλεια της οποίας «τρέχει» από τη Δευτέρα το συγκεκριμένο εργαστήριο μόδας, η μορφή της Ιφιγένειας και στα δύο έργα (στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» ως έφηβη και στην «Ιφιγένεια εν Ταύροις» ως ιέρεια) προσφέρει ένα ευρύ φάσμα ρόλων και ηλικιών, πάνω στο οποίο μπορεί κανείς, ακόμη και σήμερα, να βρει σημεία για να ταυτιστεί και αφορμές για να σχεδιάσει.

Η ιδέα για ένα ιδιαίτερο εργαστήριο μόδας, ανοιχτό σε όλους, με πηγή έμπνευσης το αρχαίο δράμα, γεννήθηκε στις αρχές αυτού του δύσκολου και αβέβαιου καλοκαιριού, στο πλαίσιο μιας σειράς δράσεων για το φθινόπωρο και τον χειμώνα που για πρώτη φορά εγκαινιάζει το Φεστιβάλ, υπό τον γενικό όρο «Open Plan», και περιλαμβάνει εργαστήρια, masterclasses, παραστάσεις και webinars, τόσο για επαγγελματίες καλλιτέχνες όσο και για το ευρύ κοινό, τα οποία μπορούν να διεξαχθούν και διαδικτυακά. Η σκέψη της Κατερίνας Ευαγγελάτου να προσεγγίσει με έναν νέο τρόπο τον θεσμό, με ευέλικτα προγράμματα που λειτουργούν σαν γέφυρα ανάμεσα στο κοινό και τον δημιουργό και αφορούν όχι μόνο τη μόδα και το θέατρο αλλά και τον χορό και τη μουσική, ενθουσίασε την Ιωάννα Κουρμπέλα, η οποία και ανέλαβε να προετοιμάσει μια διδακτέα ύλη για τις «MORPHES» που θα πάντρευε τα δύο πεδία, τη φιλοσοφία του θεάτρου με τον κόσμο της μόδας, δημιουργώντας έναν ανοιχτό χώρο έκφρασης και δραστηριοποίησης.

Η πρόσκληση συμμετοχής απευθυνόταν σε άτομα άνω των 18 χωρίς προαπαιτούμενη εμπειρία στη μόδα. Σκοπός του εργαστηρίου είναι να γνωρίσουν οι συμμετέχοντες τη δημιουργική διαδικασία σχεδιασμού ενός ρούχου από το μηδέν και, με σημείο εκκίνησης τη μορφή της Ιφιγένειας, να ταξιδέψουν στην ιστορία του κοστουμιού και της μόδας, να μελετήσουν υφάσματα και χρώματα και να μάθουν πώς συλλαμβάνεται η ιδέα για ένα ένδυμα. Να διδαχθούν τον σχεδιασμό του πατρόν, την κοπή και τη ραφή του ρούχου. Στο τέλος, ο καθένας θα έχει δημιουργήσει το δικό του πρωτότυπο ένδυμα που θα παρουσιαστεί τον Φεβρουάριο σε ένα «φεστιβαλικό» editorial γνωστού περιοδικού. Η δράση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Αρχαίου Δράματος του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και τα μαθήματα ολοκληρώνονται με το τέλος του χρόνου.

ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΥΠΟΘΕΣΗ. Από τη σύλληψη ως την εκτέλεση, οι «MORPHES» εξελίσσονται σε μια αμιγώς γυναικεία υπόθεση. Εκτός από την Ιφιγένεια, τη μούσα του εγχειρήματος, την Κατερίνα, τη «μητέρα» του πρότζεκτ, και την Ιωάννα, που βρίσκεται πίσω από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση, γένους θηλυκού είναι και όλοι όσοι λαμβάνουν μέρος. Από τις περίπου 80 αιτήσεις, τελικά επιλέχθηκαν έξι γυναίκες – με εντελώς διαφορετικές διαδρομές και ηλικίες – για να παρακολουθήσουν τις ενδιαφέρουσες εισηγήσεις καταξιωμένων επαγγελματιών από τον χώρο της μόδας και του θεάτρου. Η θεατρική ενδυματολόγος Εύα Νάθενα, η εικαστικός Μαριάννα Κατσουλίδη, η art director Αλεξάνδρα Πετσετάκη και η διευθύντρια περιοδικού Γαλάτεια Λασκαράκη θα μοιραστούν την εμπειρία τους στον σχεδιασμό, την ιστορία του κοστουμιού και της μόδας και την ανάλυση ενός ρόλου – χαρακτήρα.

«Με την πεποίθηση ότι ο πολιτισμός ενισχύει την πολυδιάστατη σημασία της μόδας και ειδικά το θέατρο, με αναγνωρισμένη παγκόσμια την ελληνικότητά του, ένας τέτοιου είδους διάλογος είναι αμοιβαία ωφέλιμος. Η μόδα, με αφορμή το διαχρονικά επίκαιρο έργο του Ευριπίδη, θα ωθήσει τους συμμετέχοντες να εργαστούν σε ένα υψηλότερο καλλιτεχνικό επίπεδο, αναλύοντας τον ρόλο της γυναίκας κοινωνικά, θέμα ιδιαίτερης σημασίας και σήμερα. Το θέατρο από πλευράς του θα ανακαλύψει έναν νέο τρόπο να παρουσιαστεί στο κοινό, συνδέοντας το παρελθόν με το μέλλον», αναφέρει στα «ΝΕΑ» η Ιωάννα Κουρμπέλα, μια παλιά γνώριμη του Φεστιβάλ, καθώς το 2014 είχε ντύσει τον μύθο του Ιδομενέα, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου.

Οι «MORPHES» δεν προέκυψαν κατά τύχη. Είναι ένα πρότζεκτ με πολύ βαθιές ρίζες που, αν τις ακολουθήσει κανείς, οδηγούν κατευθείαν στις καρδιές των δύο γυναικών που το οραματίστηκαν. Από τη μία η αγάπη της Κατερίνας Ευαγγελάτου για το θέατρο, μέσα στο οποίο γεννήθηκε, και συγκεκριμένα για τον Ευριπίδη, με έργο του οποίου – τη «Μήδεια» – έκανε τα πρώτα της επαγγελματικά βήματα στο σανίδι. Από την άλλη, η αγάπη της Ιωάννας Κουρμπέλα για την ελληνική μόδα, με εμφανείς επιρροές στις συλλογές της από το ελληνικό φως, τις καλές τέχνες και το θέατρο. Ακόμα και η γειτνίαση του Αμφι-Θεάτρου του Σπύρου Ευαγγελάτου στην Πλάκα με τη ναυαρχίδα των καταστημάτων λιανικής της σχεδιάστριας, σημείο που φιλοξενούσε από το 1971 την επιχείρηση χειροποίητων πλεκτών της οικογένειας Κουρμπέλα, έβαζε για μισό αιώνα τις βάσεις για το εργαστήριο μόδας του 2020 με πρωταγωνίστρια την Ιφιγένεια, πρόσωπο κοινής αποδοχής και από τις δύο γυναίκες, καθώς εξ ονόματος συμβολίζει τη δύναμη. «Ιφιγένεια γεννημένη δυνατή», σαν την ακλόνητη πίστη των δύο γυναικών στο δικαίωμα των ανθρώπων αυτού του τόπου να δημιουργούν και να ονειρεύονται κόντρα στις δυσκολίες των καιρών.