Ο ύπνος επηρεάζει το ανθρώπινο σώμα σε πολλά επίπεδα

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής είναι ιδιαίτερα απαιτητικός. Στην προσπάθειά μας να ικανοποιήσουμε τις απαιτήσεις της καθημερινότητας συχνά παραμελούμε την ανάγκη του σώματός μας για ξεκούραση και περιορίζουμε τις ώρες που κοιμόμαστε. Δεν κατανοούμε όμως ότι ο ύπνος δεν είναι μόνο μια διαδικασία ξεκούρασης, αλλά μια περίοδος αναζωογόνησης όλων των οργάνων του σώματός μας.

Νευροεπιστήμονες από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών που εξειδικεύονται στη μελέτη του ύπνου, τονίζουν ότι ο ύπνος επηρεάζει το ανθρώπινο σώμα σε πολλά επίπεδα: σε μοριακό, ενεργειακό, διανοητικό, εγρήγορσης αλλά και διάθεσης. Τα άτομα που κοιμούνται καλά έχουν ταχύτερα αντανακλαστικά, σκέφτονται καθαρά και έχουν καλύτερη δυνατότητα επίλυσης προβλημάτων και μπορούν να εστιάσουν καλύτερα σε σχέση με άτομα που στερούνται 1-2 ώρες ύπνου ημερησίως. Επίσης πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων, ενώ είναι γνωστό ότι αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη αλλά και καρδιαγγειακών νοσημάτων. Αυτό συμβαίνει γιατί κατά τη διάρκεια του ύπνου μας συμβαίνουν 4-5 κύκλοι ταχείας κίνησης των ματιών (Rapid Eye Movement, ύπνος REM) που σχετίζεται με τα όνειρα. Αυτοί οι κύκλοι συμβάλλουν στην έκκριση ορμονών και συνδέονται με κύκλους του καρδιαγγειακού συστήματος (μεταβολές αρτηριακής πίεσης και ρυθμού) που είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων.

Πόσο όμως πρέπει να κοιμόμαστε καθημερινά; Οι ενήλικοι πρέπει να κοιμούνται περίπου 7-8 ώρες κάθε ημέρα, τα παιδία 1-2 ώρες περισσότερο. Πολλοί άνθρωποι μπορεί να έχουν περιστασιακά διαταραχές του ύπνου τους. Υπολογίζεται όμως ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες 70 εκατομμύρια άτομα έχουν χρόνιες διαταραχές ύπνου, κυρίως αϋπνία και η υπνική άπνοια. Για την αϋπνία υπάρχουν διαθέσιμα φαρμακευτικά σκευάσματα, αλλά τεχνικές χαλάρωσης, αποφυγής στρες και μείωση των ερεθισμάτων από ηλεκτρονικές συσκευές πριν από τον ύπνο μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματικές.

Η υπνική άπνοια από την άλλη επιφέρει μείωση του οξυγόνου καθώς κοιμόμαστε και συνδέεται με σοβαρές συνέπειες όπως το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Η διάγνωσή της απαιτεί μελέτη σε κέντρα ύπνου και η θεραπεία περιλαμβάνει την αλλαγή στάσης ύπνου, την άσκηση, την απώλεια βάρους αλλά και τη χρήση μηχανημάτων CPAP για την παροχή αέρα με πίεση κατά τη διάρκεια του ύπνου. Επομένως ο καλός ύπνος είναι απαραίτητο συστατικό καλής υγείας.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ