Το αμερικανικό αδιέξοδο

Οι αμερικανικές εκλογές έχουν εξελιχθεί σε θρίλερ, παρά τα αισιόδοξα προγνωστικά για μια νίκη του Μπάιντεν. Ο Πρόεδρος Τραμπ αποδεικνύεται σθεναρός αντίπαλος και διατεθειμένος να καταφύγει σε όλα τα μέσα για να εξασφαλίσει την επανεκλογή του ή πάντως να υπονομεύσει το εκλογικό αποτέλεσμα.

Τη στιγμή που γράφεται το παρόν οι Δημοκρατικοί έχουν κερδίσει το Ουισκόνσιν και το Μίσιγκαν, ενώ εκκρεμούν η Πενσιλβάνια, η Νεβάδα, η Τζόρτζια, η Βόρεια Καρολίνα και η Αλάσκα. Αν ο Μπάιντεν κερδίσει τη Νεβάδα θα φτάσει τους 270 εκλέκτορες που χρειάζεται για να γίνει ο επόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ.

Το βέβαιο είναι ότι η προεδρία Τραμπ επηρέασε σε μικρό διάστημα τον χαρακτήρα ενός μεγάλου τμήματος της αμερικανικής κοινωνίας ώστε να αναδειχθούν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που ο Αριστοτέλης καταδεικνύει ως δημαγωγικά. Κατάφερε ακόμα ο Τραμπ να κατασκευάσει ένα πρότυπο συβαριτισμού που αντιμάχεται τις προτεσταντικές αρετές των πρώτων αποίκων της Αμερικής. Ο ίδιος και η οικογένειά του, αποτελούν παραδείγματα για τους μικρούς Αμερικανούς που τον ψηφίζουν.

Τι έχει συμβεί άραγε στο κόμμα του Λίνκολν που πολέμησε τον αμερικανικό Νότο για την ενότητα της ομοσπονδίας και την απελευθέρωση των μαύρων δούλων; Ο μετασχηματισμός των Δημοκρατικών του Ρούσβελτ μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σε κόμμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταμόρφωσε τον αντιδραστικό αμερικανικό Νότο σε προπύργιο των Ρεπουμπλικανών και τη μεσοδυτική ενδοχώρα σε κάστρο των συντηρητικών. Εμεινε η Δυτική και η Βόρειος Ανατολική Ακτή σαν οχυρά φιλελευθερισμού με τα λαμπρά τους πανεπιστημιακά ιδρύματα και τον πυκνό πολυπολιτισμικό τους πληθυσμό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση προς τις παραδοσιακές αμερικανικές αξίες, εκπροσωπώντας όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά του παλιού κόσμου τα οποία στηλιτεύουν στα κείμενά τους οι Τζέφερσον, Μάντισον, Ανταμς και αργότερα ο Λίνκολν. Ο Τραμπ πρόκειται για απαίδευτο λαϊκό συβαρίτη μέτοικο της Κεντρικής Ευρώπης που ανήγαγε τις σωματικές του ανάγκες σε ιδανικά ενός λαού και μάλιστα ενώ υποστήριζε τα συμφέροντα του υψηλότερου εισοδηματικού τμήματος της Αμερικής. Σπάνια στην ιστορία τόσο λίγοι κορόιδεψαν τόσους πολλούς για τόσο μεγάλο διάστημα.

Ο επίλεκτος των Δημοκρατικών Τζο Μπάιντεν εκπροσωπεί τον παλιό Αμερικανό με τις προτεσταντικές αρχές (αν και καθολικός) και την προσαρμοστικότητα στις αναγκαίες αρετές της σήμερον. Θα προσπαθήσει να επαναφέρει τις ΗΠΑ στη σοβαρότητα των παραδοσιακών της συμμαχιών (και ως Ελληνες) ελπίζουμε ότι θα αποθαρρύνει τους τριτοκοσμικούς αυταρχικούς πολιτικούς της Ανατολικής Ευρώπης και Ευρασίας.

Η επανακαταμέτρηση των ψήφων σε ορισμένες χαμένες για τον Τραμπ Πολιτείες που απαιτεί ο ίδιος με θόρυβο και οργή, δεν θα αλλάξουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Ούτε άλλωστε η καταμέτρηση των υπολοίπων της επιστολικής ψήφου σε όσες πολιτείες έχουν απομείνει. Ελπίζει ο Τραμπ ότι η αναστάτωση που προκαλεί θα αναγκάσει το Ανώτατο Δικαστήριο να αναλάβει πρωτοβουλίες οι οποίες θα τον ευνοήσουν, όπως έγινε το 2000 στη Φλόριντα.

Με τη γνωστή του αντιφατικότητα ο Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί επανακαταμέτρηση ψήφων σε πολιτείες στις οποίες το εκλογικό αποτέλεσμα δεν τον ευνοεί και διακοπή καταμέτρησης σε εκείνες όπου το παρόν αποτέλεσμα είναι για αυτόν ευνοϊκό.

Οπως και να εξελιχθούν τα πράγματα, η ζημιά που προκάλεσε η ηθική Τραμπ στις ΗΠΑ δε ξεγίνεται εύκολα. Ακόμα και εάν τελικά αναδειχθεί ο Τζο Μπάιντεν νέος Πρόεδρος των Αμερικανών, η επανασυγκόλληση μιας κοινωνίας με κοινή πολιτική φιλοσοφία αλλά έντονη συναισθηματική αντιπαλότητα θα χρειαστεί χρόνο που δεν διαθέτει ο πρεσβύτης ηγέτης των Δημοκρατικών. Το ηράκλειο αυτό έργο ίσως αναλάβει η Κάμαλα Χάρις.

Ο Θάνος Μ. Βερέμης είναι ομότιμος καθηγητής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και αντιπρόεδρος στο Ελληνικό Ιδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)