Ο μαύρος κύκνος

Οι μαύροι κύκνοι είναι σπάνια πουλιά, τόσο σπάνια που μέχρι τις αρχές του 18ου αιώνα θεωρούνταν ανύπαρκτα.

Στο περίφημο δοκίμιό του «Ο μαύρος κύκνος» ο Νασίμ Ταλέμπ είχε αναλύσει πως όσο αδύνατη κι αν φαντάζει μια εξέλιξη πάντα θα υπάρχει πιθανότητα να συμβεί. Μήπως, άραγε, στις αμερικανικές εκλογές του 2016 έκανε την εμφάνισή του αυτός ο μαύρος κύκνος; Αξίζει να θυμηθούμε πώς ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε να νικήσει… χάνοντας. Σε εκείνη την εκλογική διαδικασία, ουδείς εκ των δύο υποψηφίων είχε κερδίσει τη θετική γνώμη των πολιτών. Μπαίνοντας στην τελική ευθεία, παρά το προβάδισμα της Χίλαρι Κλίντον στις μετρήσεις, το ποσοστό των αναποφάσιστων ήταν 16% – σαφώς μεγαλύτερο από το σημερινό 5%. Αυτό σήμαινε ότι η Κλίντον δεν είχε καταφέρει να εδραιώσει την νίκη της σε καμία από τις περιφέρειες-κλειδιά. Οπερ και εγένετο, με αποτέλεσμα να χάσει με διαφορές από 0,2% έως 0,7% τρεις περιοχές που αποτελούσαν δημοκρατικά προπύργια: το Μίσιγκαν, την Πενσιλβάνια και το Γουισκόνσιν. Οι 46 εκλέκτορες των εν λόγω πολιτειών έκριναν και το τελικό αποτέλεσμα.

Τέσσερα χρόνια μετά, ο Τραμπ δεν είναι σίγουρο ότι «νικάει τις μετρήσεις, τις στατιστικές αναλύσεις και τις πολιτικές λογικές». Ο απερχόμενος πρόεδρος αυτή τη φορά έχει να αντιμετωπίσει τον δικό του μαύρο κύκνο. Τον Covid-19. Ως την εμφάνιση του ιού στις ΗΠΑ, η οικονομία τού έδινε σαφές προβάδισμα. Η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου άγγιζε το 1/1, η ανεργία ήταν σε ιστορικά χαμηλά και το χρηματιστήριο κατέγραφε συνεχώς νέα all time high, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ σε ετήσια βάση ήταν υπερδιπλάσιος του αντίστοιχου ευρωπαϊκού. Από τον περασμένο Μάρτιο όλα αυτά ανετράπησαν και ο «κινέζικος» ιός (όπως τον λέει ο Τραμπ) του κατάφερε το πρώτο νοκ-ντάουν… Οι περιοχές που χτυπήθηκαν περισσότερο από τον Covid19 φαίνεται να αποτελούν το μεγάλο εμπόδιο για την επανεκλογή του. Μινεσότα, Γουισκόνσιν και Μίσιγκαν τείνουν να γίνουν μπλε, σύμφωνα με τα ανταλλακτήρια στοιχημάτων και με τις εκτιμήσεις των μεγάλων καζίνων της Αμερικής, αφού η πιθανότητα νίκης του πρώην αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν ξεπερνά το 80% σε κάθε περιοχή. Αρκούν; Αν διατηρήσει τις προηγούμενες δημοκρατικές περιφέρειες, χρειάζεται μια με δύο ακόμη, με πιθανότερες την Aριζόνα και την Πενσιλβάνια. Είναι οι περιφέρειες στις οποίες έγινε η μεγαλύτερη αλλαγή των αποδόσεων νίκης υπέρ Μπάιντεν το τελευταίο δίμηνο. Υπενθυμίζω ότι οι αποδόσεις και οι κινήσεις τις οποίες βλέπουμε στις στοιχηματικές εταιρίες είναι, πρακτικά, η αποτύπωση της παράστασης νίκης real time.  Στιγμή-κλειδί για την Aριζόνα ήταν η δήλωση στήριξης της οικογένειας ΜακΚέιν στον δημοκρατικό υποψήφιο, που πρακτικά μετέτρεψε σε ντέρμπι μια μάλλον δεδομένη ρεπουμπλικανική περιφέρεια και έδειξε πως η καθεστηκυία τάξη του κόμματος ίσως δεν βλέπει με καλό μάτι την κυριαρχία Tραμπ. Στην Πενσιλβάνια, την περιφέρεια του Μπάιντεν, η δήλωση του τελευταίου για το fracking μάλλον περιέπλεξε την ατμόσφαιρα. Είτε προσπαθώντας να εδραιώσει τη βάση του κόμματος, είτε  υπερεκτιμώντας την κατάσταση, η διαφορά στην περιφέρεια που θα κρίνει (;) τη νίκη, και η οποία για μόλις 0,72% είχε ταχθεί υπέρ του Τραμπ, φαίνεται να μικραίνει.

Σήμερα το βράδυ θα δούμε αν ο αμερικανικός κύκνος θα είναι λευκός, ή αν ο πρόεδρος Tραμπ θα επιβάλει την «πετρελαϊκή» του ατζέντα και ο κύκνος θα αναδυθεί στο χρώμα του μαύρου χρυσού.

Ο Γιώργος Τράπαλης είναι στατιστικός αναλυτής με εξειδίκευση στο sports & political trading