Ο Τζέιμς Μποντ είναι παντοτινός

«Ποτέ δεν είχα σκεφτεί να γίνω ηθοποιός. Βρισκόμουν στο Λονδίνο για τον διαγωνισμό του Μίστερ Υφήλιος και γύρευα να κάνω κάτι διαφορετικό. Μόλις μου είχαν προτείνει να προσπαθήσω να μπω στην ομάδα ποδοσφαίρου της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, όμως ήμουν ήδη 22, άρα αρκετά μεγάλος για μια τέτοια δουλειά. Τότε, κάποιος μου είπε ότι γύρευαν κόσμο για να συμπληρώσουν τη χορευτική ομάδα του θεατρικού μιούζικαλ “South Pacific”. Εμαθα πού θα γινόταν η πρόβα, πήγα, με δοκίμασαν, με προσέλαβαν και αυτό ήταν…». Η παραπάνω δήλωση του Σον Κόνερι, σχετική με την απόφασή του να γίνει επαγγελματίας ηθοποιός ήταν ένα μικρό δείγμα της ταπεινοφροσύνης του από τη μια μεριά και του σκωτσέζικου, πεισματάρικου ταπεραμέντου του από την άλλη. Γιατί, αν μη τι άλλο, ο ηθοποιός που το περασμένο Σάββατο άφησε την τελευταία πνοή του σε ηλικία 90 ετών (γεννήθηκε στις 25 Αυγούστου 1930 στο Εδιμβούργο) ήταν πεισματάρης. Ακαμπτος εθνικιστής που σε όλη του την ζωή υποστήριζε ένθερμα την ανεξαρτητοποίηση της Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο και φανατικός γκόλφερ.

Ταπεινότατης καταγωγής, παιδί της εργατικής τάξης, μεγάλωσε στις φτωχογειτονιές του Εδιμβούργου, δοκιμάστηκε σε πολλές δουλειές, ενώ στα 16 του υπηρέτησε στο Βασιλικό Ναυτικό. Θα περίμενε ως το 1962 μέχρι να κερδίσει το τζακ ποτ όταν τον επέλεξαν για τον ήρωα των σελίδων του Ιαν Φλέμινγκ, που οδήγησε στον παγκόσμιο θρίαμβο του «Δρος Νο». Πολλοί, ακόμα και σήμερα, υποστηρίζουν ότι ο δικός του Μποντ παραμένει αξεπέραστος – και ίσως αυτή να είναι όντως η αλήθεια. Υποδύθηκε τον 007 σε έξι ακόμη ταινίες (η τελευταία το «Ποτέ μην ξαναπείς ποτέ» δεν ήταν της επίσημης σειράς ταινιών) – όλες τεράστιες επιτυχίες.

Στη σκιά του 007. Το κοινό τον είχε μάθει ως Τζέιμς Μποντ και έτσι μόνο τον ήθελε. Αποφασισμένος, ωστόσο, να μην επιτρέψει στην καριέρα του να «κολλήσει» σε έναν ήρωα, κολύμπησε στα βαθιά. Επαιξε στη «Μάρνι» (1964) του Αλφρεντ Χίτσκοκ, όπου ο ήρωάς του βρίσκεται σε αδιέξοδο απέναντι στο γυναικείο φύλο (κάτι που δεν θα δούμε ποτέ να συμβαίνει στον Μποντ που με άνεση κατακτά τις γυναίκες) και ήταν η μεγάλη έκπληξη του «Λόφου» (1965) όπου υποδύθηκε έναν στρατιωτικό φυλακισμένο σε φυλακή των Βρετανών στην Αφρική κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτή η αριστουργηματική ταινία εγκαινίασε μια μακρόχρονη συνεργασία με τον σκηνοθέτη Σίντνεϊ Λουμέτ, σε ταινίες του οποίου πέτυχε τις καλύτερες ερμηνείες του. Ανάμεσά τους το παραγωγής 1973 «Αυτή είναι ιστορία μου» (όπου υποδύεται έναν αστυνομικό εκτός ελέγχου, ο οποίος σκοτώνει στο ξύλο έναν ύποπτο για παιδοφιλία) και η «Μεγάλη ληστεία της Νέας Υόρκης» (1971) όπου τον βρίσκουμε στον ρόλο του εγκεφάλου μιας ληστείας, προδιαγεγραμμένης να αποτύχει.

Επαιξε επίσης σε γουέστερν («Σάλακο», 1968, του Εντουαρντ Ντίμιτρικ), σε πολιτικά θρίλερ («Επιχείρηση: Κούβα», 1979, του Ρίτσαρντ Λέστερ, «Το επόμενο θύμα», 1976, του Ρίτσαρντ Σαράφιαν), σε σουρεαλιστικές μελλοντολογικές περιπέτειες («Ζαρντόζ», 1974, του Τζον Μπούρμαν), σε θρίλερ επιστημονικής φαντασίας («Αουτλαντ», 1981, του Πίτερ Χάιαμς) και σε δράματα περιόδου, όπως το «Ρόδο και το βέλος» (1976, επίσης του Λέστερ) όπου τον βρίσκουμε σε ρόλο γερασμένου Ρομπέν των Δασών δίπλα στη Μάριον της Οντρεϊ Χέπμπορν. Ενας σκηνοθέτης που μπόρεσε να «βγάλει» στην οθόνη μια πρωτόγονη πλευρά του Κόνερι ήταν ο Τζον Χιούστον στον «Ανθρωπο που θα γινόταν βασιλιάς» (1975), με συμπρωταγωνιστή τον φίλο του Κόνερι, Μάικλ Κέιν. Στη δεκαετία του 1980 μια δεύτερη καριέρα αρχίζει με πανέξυπνες και απανωτές επιτυχίες: «Χαϊλάντερ», «Οι αδιάφθοροι» (Οσκαρ β’ ρόλου και η μοναδική υποψηφιότητά του σε αυτά τα βραβεία), «Το όνομα του ρόδου», και «Ο Ιντιάνα Τζόουνς και η τελευταία σταυροφορία» όπου έπαιξε τον πατέρα του Ιντιάνα (Χάρισον Φορντ). H καριέρα αυτή «έπιασε» και τη δεκαετία του 1990 με τεράστιες επιτυχίες όπως «Το κυνήγι του Κόκκινου Οκτώβρη» (1990), ο «Βράχος» (1996) και η τελευταία μεγάλη επιτυχία του, η «Διπλή παγίδα» (1999), δίπλα στην Κάθριν Ζέτα Τζόουνς.

Το αντίο στο σινεμά. Λίγα χρόνια μετά την τελευταία κινηματογραφική εμφάνισή του στη «Συμμαχία» (2003) και ενώ είχε ήδη γίνει σερ, ανακοίνωσε επισήμως την απόσυρσή του από τον κινηματογράφο. Πιστός σύντροφος της δεύτερης συζύγου του, εικαστικού Μισελίν Ρόκμπρουν (ο πρώτος γάμος του ήταν με την ηθοποιό Νταϊάν Σιλέντο, μητέρα του Τζέισον Κόνερι), έμεινε στο πλευρό της ως το τέλος της ζωής του. Ετσι τον είδαμε δημοσίως και στην Αθήνα, όταν στις αρχές του μιλένιουμ ήρθε για μια έκθεση της Ρόκμπρουν. Με τη χώρα μας, εξάλλου, διατηρούσε στενές σχέσεις χάρη στη φιλία με την Ντόλλη Κουμαντάρου – Γουλανδρή. Η απαγγελία στα αγγλικά της καβαφικής «Ιθάκης», σε μουσική συνοδεία του Βαγγέλη Παπαθανασίου, ήταν περίτρανη απόδειξη αυτής της σχέσης.