Οι παράξενες εκλογές

Οι εκλογές της προσεχούς Τρίτης στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μια παράξενη αίσθηση. Δεν είναι μόνο που για πρώτη φορά μετά το 1992 ο πρόεδρος της χώρας υπολείπεται δημοσκοπικά έναντι του αντιπάλου του, αλλά και οι γενικότερες συνθήκες που διεξάγεται η αναμέτρηση, με την πανδημία να βρίσκεται στη δεύτερη και πιο επικίνδυνη φάση της.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναντίλεκτα δεν είναι ένας συνηθισμένος πρόεδρος. Δεν εγκατέλειψε στιγμή να χειρίζεται ο ίδιος προσωπικά το αγαπημένο του μέσο κοινωνικής δικτύωσης, το Twitter, είπε πράγματα τα οποία ξεφεύγουν από αυτό που λέγεται «προεδρικό ύφος» και δεν δίστασε να επιτεθεί οξύτατα σε απλούς πολίτες ,έως και σε θεσμικούς αξιωματούχους της χώρας. Η δε πολιτική αντιμετώπιση, από μέρους του, της πανδημίας του κορωνοϊού ήταν πολλές φορές αντιφατική και σε ορισμένες περιπτώσεις εντελώς εκτός της γραμμής που είχαν χαράξει τα περισσότερα κράτη της Δύσης.

Από την άλλη πλευρά, οι Δημοκρατικοί μετά την αποτυχία του 2016, που μπορεί μεν να κέρδισαν την πλειοψηφία μεταξύ των ψηφοφόρων στο σύνολο της χώρας (και μάλιστα με διαφορά πάνω από 2%), είδαν όμως Πολιτείες-«κάστρα» τους, όπως η Πενσιλβάνια, το Μίσιγκαν και το Ουισκόνσιν, να στρέφονται υπέρ του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου, τελικά, ύστερα από ένα ολιγόμηνο θρίλερ, κατέληξαν στην υποψηφιότητα του επί 8 έτη αντιπροέδρου του Μπαράκ Ομπάμα, Τζο Μπάιντεν. Το προφίλ του Μπάιντεν διαφέρει ριζικά από το προφίλ των δύο πιο πρόσφατων επιτυχημένων Δημοκρατικών υποψηφίων. Σε αντίθεση με τον Μπιλ Κλίντον και τον Μπαράκ Ομπάμα (αμφότεροι κέρδισαν την επανεκλογή τους με χαρακτηριστική άνεση), η υποψηφιότητα Μπάιντεν έχει να αντιπαλέψει με τα επιχειρήματα ότι δεν είναι φρέσκο πρόσωπο, δεν συγκινεί τους ψηφοφόρους, καθώς και ότι οι περισσότεροι ψηφοφόροι δεν τον βλέπουν ως πρόεδρο με ορίζοντα οκταετίας.

Η πόλωση που έχει φέρει ο πρόεδρος Τραμπ στην κοινωνία των Ηνωμένων Πολιτειών έχει μετατρέψει τις εκλογές σε ένα άτυπο δημοψήφισμα μεταξύ των υποστηρικτών του νυν προέδρου και εκείνων που τον αντιπαθούν. Είναι χαρακτηριστικό το κίνημα που υπάρχει σε ένα τμήμα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τον τίτλο «Ψηφίστε οποιονδήποτε άλλο». Επίσης, είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι παραδοσιακοί θεσμοί της χώρας (είτε είναι ιστορικές εφημερίδες, είτε είναι θεσμικοί εταίροι) έσπασαν την παραδοσιακή γραμμή ουδετερότητας και έχουν ταχθεί ανοικτά υπέρ της εκλογής Μπάιντεν.

Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών δείχνουν μια αμετάβλητη εικόνα. Το προβάδισμα του Τζο Μπάιντεν σε παναμερικανικό επίπεδο είναι μεγάλο και κατά πάσα πιθανότητα η διαφορά των δύο θα ξεπεράσει το 5%. Ακόμα και το ενδεχόμενο να συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία της λαϊκής ψήφου ο Μπάιντεν είναι πολύ ισχυρό. Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά, μπορεί όμως και τίποτα. Το ποιος θα εκλεγεί πρόεδρος στη χώρα εξαρτάται αποκλειστικά από το πώς θα ψηφίσουν οι Πολιτείες μεμονωμένα, καθώς σε σχεδόν όλες (με δύο εξαιρέσεις) το σύνολο των εκλεκτόρων τους κερδίζεται από τον υποψήφιο ο οποίος επικρατεί έστω και με μία ψήφο διαφορά. Φαίνεται ότι σε όλες σχεδόν τις κρίσιμες Πολιτείες (όπως η Φλόριντα, η Αριζόνα, η Πενσιλβάνια) το προβάδισμα του Μπάιντεν είναι ισχυρό. Οι εκτιμήσεις μιλάνε για μια επικράτηση του Μπάιντεν, η οποία μπορεί να ξεπεράσει τους 350 εκλέκτορες σε σύνολο 538.

Μπορεί να καταφέρει την ανατροπή ο Τραμπ; Αν ήταν αγώνας μπάσκετ, θα λέγαμε ότι ο Μπάιντεν έχει προβάδισμα 25 πόντων 5 λεπτά πριν τελειώσει ο αγώνας. Εχει γίνει ιστορικά τέτοια ανατροπή; Ελάχιστες φορές. Για αυτό, ίσως, τις θυμόμαστε ακόμα.

Ο Θοδωρής Λιβάνιος είναι υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τις Εκλογές