Δωρεάν ψηφιακές μαστογραφίες για τις γυναίκες 49-50 ετών

Σε δύο 24ωρα εκπνέει ο Οκτώβριος – ένας μήνας που αφήνει θορυβημένους τους πολίτες καθώς στις 31 ημέρες του ξεδιπλώθηκε η δυναμική του δεύτερου κύματος της πανδημίας στη χώρα μας. Οι επιστήμονες εντούτοις επισημαίνουν ότι η βαριά… σκιά του ιού SARS-CoV-2 δεν θα πρέπει να κρύβει τα άλλα σημαντικά θέματα δημόσιας υγείας. Τα περασμένα έτη, ο ίδιος μήνας ήταν αφιερωμένος στον καρκίνο του μαστού που έως και σήμερα αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως. Και παρά την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση που αντιμετωπίζει (και) η χώρα μας, φέτος έγινε ένα σημαντικό βήμα στον νευραλγικό τομέα της πρόληψης, σηκώνοντας μια «ασπίδα» έναντι της συγκεκριμένης νόσου.

Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Απόστολος Δοξιάδης», από τις 10 Νοεμβρίου 2020, για κάθε γυναίκα ηλικίας 49 και 50 ετών θα δημιουργηθεί αυτόματα ένα παραπεμπτικό για διενέργεια ψηφιακής μαστογραφίας. Το παραπεμπτικό αυτό θα έχει ισχύ ενός έτους από την ημερομηνία έκδοσης, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος για την εκτέλεσή του, και η εξέταση θα είναι εντελώς δωρεάν για όλες τις γυναίκες 49-50 ετών, ασφαλισμένες και ανασφάλιστες, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση για τη διενέργειά της.

Αϋλη συνταγογράφηση. Είναι σημαντικό δε να σημειωθεί ότι σε όσες γυναίκες έχουν ενεργοποιήσει την άυλη συνταγογράφηση το παραπεμπτικό θα αποσταλεί με το σχετικό SMS ή e-mail. Εκείνες πάλι που δεν την έχουν ενεργοποιήσει, θα μπορούν να καλέσουν σε οποιοδήποτε διαγνωστικό κέντρο της επιλογής τους, συμβεβλημένο με τον ΕΟΠΥΥ, και δίνοντας μόνο τον ΑΜΚΑ τους το κέντρο θα ανακτήσει το παραπεμπτικό τους ώστε να κλείσουν ραντεβού για τη διενέργεια της εξέτασης.

Οπως σημειώνει σε σχετική ανακοίνωση το υπουργείο Υγείας, με τη δράση της προληπτικής ψηφιακής μαστογραφίας για τις ηλικιακές ομάδες 49-50 επιχειρείται για πρώτη φορά στη χώρα μια στοχευμένη παρέμβαση σε ό,τι αφορά την ουσιαστική πρόληψη για τον καρκίνο του μαστού.

«Η επιλογή αυτής της ηλικιακής ομάδας δεν είναι τυχαία, καθώς τα τελευταία χρόνια ένα ποσοστό περίπου 20% των καρκίνων του μαστού αφορά γυναίκες κάτω των 50 ετών, με τις ηλικίες 49-50 να αποτελούν τις πλέον κρίσιμες».

Επιπλέον – και όπως υπογραμμίζεται στην ίδια ανακοίνωση – επιχειρείται να δημιουργηθεί και να εμπεδωθεί μια κουλτούρα έγκαιρης πρόληψης σε αυτές τις ηλικίες, που θα τις συνοδεύει για τα επόμενα χρόνια της ζωής τους.

Χαρτογράφηση. Είναι σημαντικό δε να σημειωθεί ότι «κατά την υλοποίηση της δράσης για πρώτη φορά θα αντληθούν στοιχεία σχετικά με το πόσες γυναίκες αυτής της ηλικιακής ομάδας έχουν νοσήσει ή νοσούν από καρκίνο του μαστού και πόσες εξ αυτών έχουν κάνει προληπτική μαστογραφία εντός της τελευταίας διετίας, όπως προβλέπεται από τις ελληνικές αλλά και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Παράλληλα, μέσω οργανωμένης επικοινωνιακής καμπάνιας θα προσκληθούν οι γυναίκες της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας να υποβληθούν σε προληπτική ψηφιακή μαστογραφία».

Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα των εξετάσεων θα συλλεγούν και θα καταγραφούν για πρώτη φορά από τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας, ώστε να χαρτογραφηθεί πλήρως ο επιπολασμός της ασθένειας για αυτές τις ηλικιακές ομάδες στη χώρα μας, και θα αποτελέσουν εργαλείο για τις περαιτέρω δράσεις που θα σχεδιάσει και θα υλοποιήσει το υπουργείο Υγείας για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.

Για τη διεξαγωγή του προληπτικού ελέγχου, το υπουργείο Υγείας έχει μεριμνήσει για τη δημιουργία διακριτής υποκατηγορίας προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ, ειδικά για προληπτικές εξετάσεις, ο οποίος θα ενισχυθεί περαιτέρω το έτος 2021, ώστε να διευρυνθεί ο πληθυσμός – στόχος και σε άλλες ηλικιακές ομάδες.

Αιτίες της νόσου. Οι επιστήμονες της παγκοσμίου φήμης Mayo Clinic των ΗΠΑ υπογραμμίζουν ότι ο καρκίνος του μαστού ξεκινά από την ανώμαλη ανάπτυξη κάποιων κυττάρων. Αυτά τα κύτταρα διαιρούνται πιο γρήγορα από ό,τι τα υγιή και ακολούθως συσσωρεύονται δημιουργώντας μια μάζα.

Τυπικά, ο καρκίνος σχηματίζεται είτε στους λοβούς είτε στους αγωγούς του μαστού. Οι λοβοί είναι οι αδένες που παράγουν γάλα και οι αγωγοί (γαλακτοφόροι πόροι) είναι οι οδοί που φέρνουν το γάλα από τους αδένες στη θηλή. Ο καρκίνος μπορεί επίσης να εμφανιστεί στον λιπώδη ιστό ή στον ινώδη συνδετικό ιστό του στήθους.

Και παρότι οι ερευνητές έχουν εντοπίσει γενετικούς αλλά και περιβαλλοντικούς παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εκδήλωση της νόσου, έως και σήμερα παραμένει άγνωστο γιατί ορισμένοι άνθρωποι που δεν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αναπτύσσουν καρκίνο του μαστού, ενώ άλλοι με αυξημένους παράγοντες κινδύνου δεν τον εκδηλώνουν ποτέ.

Σε κάθε περίπτωση, η παραπάνω παρατήρηση αποτελεί απόδειξη ότι καμία γυναίκα δεν θα πρέπει να εξαιρεί τον εαυτό της από τις αναγκαίες προληπτικές εξετάσεις, ακολουθώντας τις διεθνείς οδηγίες.

Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της νόσου
Σύμφωνα με τους ειδικούς της Mayo Clinic, τα κριτήρια που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι τα εξής:
– Το φύλο. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν καρκίνο του μαστού συγκριτικά με τους άνδρες.
– Η ηλικία. Οσο αυξάνεται η ηλικία τόσο μεγαλώνει και ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου.
– Ιστορικό νοσημάτων του μαστού. Οι γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με λοβιακό καρκίνωμα in situ (LCIS) ή άτυπη υπερπλασία του μαστού έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν στο μέλλον.
– Προσωπικό ιστορικό καρκίνου του μαστού. Οι γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο στο έναν μαστό είναι πιθανό να αναπτύξουν καρκίνο και στον άλλο μαστό.
– Οικογενειακό ιστορικό. Εάν η μητέρα σας, η αδελφή ή η κόρη σας έχει διαγνωστεί με τη συγκεκριμένη νόσο – και μάλιστα σε νεαρή ηλικία –, η πιθανότητα εμφάνισης είναι μεγάλη. Παρ’ όλα αυτά, η πλειονότητα των ασθενών δεν έχουν στην οικογένειά τους αντίστοιχο ιστορικό.
– Κληρονομική προδιάθεση καρκίνου του μαστού. Ορισμένες γονιδιακές μεταλλάξεις μπορεί να περάσουν από τους γονείς στα παιδιά. Ετσι, μια γυναίκα που έχει κληρονομήσει μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1/2 διατρέχει πολύ υψηλό κίνδυνο για καρκίνο του μαστού.
– Προηγηθείσα ακτινοθεραπεία. Οι γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία στον θώρακα στην παιδική ή νεαρή ηλικία (συνήθως για νόσο του Hodgkin) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού στη μετέπειτα ζωή.
– Παχυσαρκία. Το αυξημένο βάρος σώματος αυξάνει τον κίνδυνο.
– Εμμηνος ρύση. Οτιδήποτε προκαλεί μακροχρόνια έκθεση του μαστού στα οιστρογόνα επηρεάζει και τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Συνεπώς, εάν η περίοδος αρχίσει πολύ νωρίς, κάτω των 12 ετών, και η εμμηνόπαυση έρθει καθυστερημένα, άνω των 55 ετών, εάν μια γυναίκα δεν έχει παιδιά ή γέννησε το πρώτο της παιδί σε ηλικία άνω των 35 ετών, τότε υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την παρατεταμένη χρήση ορμονικής υποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση.
– Κατανάλωση αλκοόλ. Το αλκοόλ σχετίζεται με την ανάπτυξη της νόσου.