HPV εμβολιασμός εναντίον του καρκίνου τραχήλου μήτρας

Η μόλυνση από τον ιό του ανθρώπινου θηλώματος (HPV) συνδέεται αιτιολογικά με την εμφάνιση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αλλά και με άλλα νεοπλάσματα όπως είναι ο καρκίνος του κόλπου, του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα. Μεταξύ των εκατοντάδων υποτύπων του ιού HPV ορισμένοι έχουν πλέον αναγνωριστεί ως υψηλού κινδύνου για την πρόκληση καρκίνου. Πλέον για εννέα από αυτούς υπάρχει εμβόλιο που στοχεύει στην αποτροπή της λοίμωξης από τον HPV και συνεπώς την πρόληψη των προκαρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων που αυτός επιφέρει.

Το εμβόλιο για τον HPV έχει πλέον ενταχθεί στα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού 124 χωρών και έχει αποδείξει σε διεθνείς τυχαιοποιημένες μελέτες την αποτελεσματικότητά του έναντι της πρόκλησης HPV λοίμωξης αλλά και στη μείωση της συχνότητας εμφάνισης κονδυλωμάτων και προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας. Ωστόσο, καμία μελέτη δεν είχε αποδείξει αποτελεσματικότητα για τον λόγο τον οποίο σχεδιάσθηκε το εμβόλιο, δηλαδή τη μείωση της επίπτωσης του καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Προσφάτως ανακοινώθηκε στο περιοδικό New England Journal of Medicine, η πρώτη μελέτη που πραγματοποιήθηκε για τον σκοπό αυτό. Πρόκειται για μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη που επεξεργάστηκε τα στοιχεία από την Εθνική Βάση Δεδομένων του συνόλου του πληθυσμού της Σουηδίας. Στη μελέτη εντάχθηκαν περισσότερες από 1.600.000 γυναίκες και κορίτσια που είχαν ηλικία 10 ως 30 ετών τον Ιανουάριο του 2006. Ο πληθυσμός αυτός παρακολουθήθηκε για τη διενέργεια εμβολιασμού για τον HPV και για την εμφάνιση διηθητικού καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως τον Δεκέμβριο του 2017. Στο διάστημα αυτό περίπου 520.000 κορίτσια και γυναίκες εμβολιάσθηκαν για τον HPV σε διάφορες ηλικίες.

Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική μείωση στην επίπτωση του καρκίνου τραχήλου της μήτρας στην ομάδα του πληθυσμού που είχε εμβολιασθεί. Συγκεκριμένα, η επίπτωση του καρκίνου στον μη εμβολιασμένο πληθυσμό ήταν 94 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού στην ηλικία των 30 ετών, ενώ μεταξύ των εμβολιασμένων γυναικών 47 περιπτώσεις ανά 100.000 πληθυσμού. Μάλιστα στις γυναίκες που είχαν ξεκινήσει τον εμβολιασμό τους πριν από την ηλικία των 17 ετών, η επίπτωση ήταν 4 περιπτώσεις ανά 100.000. Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν για πρώτη φορά την εξαιρετική αποτελεσματικότητα του εμβολίου για τον HPV στη μείωση της επίπτωσης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ιδίως όταν χορηγείται πριν από την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας του ατόμου.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ