Η ευρωπαϊκή {CR}υπηκοότητα {CR}δεν πωλείται!

Ηταν 23 Ιανουαρίου 2019. Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης είχε κληθεί να σχολιάσει τις πολύ αυστηρές υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τη Λευκωσία, τη Βαλέτα και τη Σόφια, αναφορικά με το θέμα των επενδυτικών τους προγραμμάτων, τα οποία παρουσίαζαν, για χρόνια, σοβαρά κενά, με αποτέλεσμα να πωλούνται ουσιαστικά τα διαβατήρια των χωρών αυτών -πλέον ευρωπαϊκά ταξιδιωτικά έγγραφα – και σε ανθρώπους αμφιβόλου υπολήψεως. Το τελευταίο μάλλον κομψά ειπωμένο.

Το ζήτημα δεν ήταν καινούργιο. Παρασκηνιακά, η ΕΕ ασκούσε για καιρό έντονες πιέσεις στις τρεις χώρες, καθώς η πρακτική αυτή δημιουργούσε πολλά προβλήματα αλλά και κινδύνους για τα άλλα κράτη-μέλη, τα οποία πλέον έπρεπε να συνυπολογίζουν στους ευρωπαίους υπηκόους από ρώσους ολιγάρχες του κύκλου στον οποίο είχαν επιβληθεί ευρωπαϊκές κυρώσεις, μέχρι καταζητουμένους, υποδίκους και καταδικασθέντες.

Ηταν το ζήτημα για το οποίο ο τότε κύπριος επίτροπος στην ΕΕ Χρήστος Στυλιανίδης προειδοποιούσε συνεχώς τον Νίκο Αναστασιάδη υποδεικνύοντάς του ότι το Πρόγραμμα έπρεπε να σταματήσει και πως κυκλώματα διαφθοράς και πλουτισμού το είχαν μετατρέψει σε βόμβα η οποία θα έσκαγε με ανυπολόγιστες συνέπειες για την Κύπρο. Η βόμβα έσκασε αρκετά αργότερα, αλλά ο Στυλιανίδης, ένας βραβευμένος επίτροπος, στο έργο του οποίου η Κομισιόν αλλά και πολλοί άλλοι φορείς και οργανισμοί είχαν σταθεί ειδικά, κατατάσσοντάς το μάλιστα στα επιτεύγματα της ΕΕ την περίοδο εκείνη, καρατομήθηκε λόγω της άρνησής του να συμπράξει.

Πώς αντέδρασε λοιπόν ο Αναστασιάδης; Εξαπέλυσε επίθεση κατά της ΕΕ μιλώντας για «στοχοποίησή» της. Μίλησε για «σκοπιμότητες» και «ανταγωνισμό». Και ως επιχείρημα αντέτεινε αυτό: η Κύπρος, είπε, δίδει μόνο το 0,3% των υπηκοοτήτων που χορηγούνται στην ΕΕ.  Δεν ήταν ψέμα. Ηταν όμως θλιβερά ανακριβές, δεδομένου ότι το ποσοστό δεν αφορά τις πολιτογραφήσεις έναντι «επενδύσεων» αλλά το σύνολο. Οι πλείστες των χωρών της ΕΕ δεν έχουν καν επενδυτικά προγράμματα και ουδείς μπορεί να θέσει, σοβαρά τουλάχιστον, την πολιτογράφηση κάποιου ο οποίος ζει και εργάζεται στη Γερμανία λ.χ. για δέκα χρόνια με την πώληση διαβατηρίου σε κάποιον ο οποίος – συχνά – δεν πάτησε το πόδι του στην Κύπρο. Πόσω μάλλον, δε, εάν καταζητείται. Εξάλλου και η Κύπρος κάνει τέτοιες πολιτογραφήσεις και η διαδικασία είναι παρόμοια, δύσκολη και χρονοβόρα. Οπως θα έπρεπε κιόλας.

Αν θα μιλούσαμε σήμερα για στατιστικά, το πιο ενδιαφέρον για την Κύπρο θα ήταν πως από τα 637 γραφεία τα οποία αδειοδοτήθηκαν στο Πρόγραμμα – δικηγορικά, λογιστικά και άλλα – μόλις 15 συγκεντρώνουν πέραν του 50% της «αγοράς». Ανάμεσά τους είναι και αυτό του προέδρου Αναστασιάδη. Στην υπόθεση αυτή αναμειγνύονται επαγγελματικά, μεταξύ άλλων, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, η υπουργός Δικαιοσύνης, ο πρώην υπουργός Αμυνας και νυν βοηθός γενικός εισαγγελέας και άλλα κυβερνητικά στελέχη.

Ολα αυτά λοιπόν, ύστερα και από τις αποκαλύψεις του Αλ Τζαζίρα, οδήγησαν την Κομισιόν να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Κύπρου (και της Μάλτας), με τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν Μάρος Σέφτοβιτς να στέκεται ειδικά στο θέμα της Κύπρου. Και να δηλώνει πως «πλέον έχουν επιβεβαιωθεί οι ανησυχίες» της Επιτροπής.

Τι είναι όμως η επί παραβάσει διαδικασία; Είναι η δυνατότητα της Κομισιόν να κινηθεί δικαστικά εναντίον ενός κράτους-μέλους όταν κρίνει πως δεν εφαρμόζει το δίκαιο της ΕΕ. Στην περίπτωση της Κύπρου το ζήτημα δεν είναι βέβαιο εάν θα καταλήξει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αφού η Κομισιόν έδωσε χθες περιθώριο δύο μηνών στη Λευκωσία για να απαντήσει τι έπραξε και να αποδείξει ότι συμμορφώθηκε. Η Κύπρος θα παρουσιάσει το επιχείρημα ότι ανακοίνωσε τη διακοπή του Προγράμματος, ωστόσο δεν είναι βέβαιο πως η Κομισιόν θα ικανοποιηθεί, αφού η διακοπή θα γίνει στο τέλος Οκτωβρίου. Κάτι που σημαίνει πως στις 700 υπό εξέταση αιτήσεις θα προστεθούν ενδεχομένως και μερικές ακόμα εκατοντάδες, οι οποίες δεν θα ήταν, ειδικά τώρα, φρόνιμο να εξεταστούν διά συνοπτικών διαδικασιών.

Διαφθορά και ξέπλυμα χρήματος

«Η προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει τη διαφθορά δεν μπορεί να μη σχετίζεται άμεσα με το ξέπλυμα χρήματος» δήλωσε η επίτροπος Αξιών και Διαφάνειας Βέρα Γιούροβα.