Ατιμώρητοι μέχρι κάποιο θύμα {LF}να βρει το θάρρος

Η πρώτη καταγγελία έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία· ήταν αρχές Σεπτεμβρίου και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης φιλοξένησαν την είδηση με πηχυαίους τίτλους: ένας γιατρός, γυναικολόγος σε δημόσιο νοσοκομείο της Ρόδου, μηνύθηκε από μια 55χρονη ασθενή για βιασμό και προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας κατά τη διάρκεια της ιατρικής εξέτασης. Η περιγραφή των όσων υπέστη το θύμα ήταν σοκαριστική. Για την τοπική κοινωνία, όμως, ήταν κάτι περισσότερο: Ηταν η αφορμή για να ανοίξει ο ασκός του Αιόλου, που είχε κρατηθεί ερμητικά κλειστός επί χρόνια. Από την ημέρα που η 55χρονη έσπασε τη σιωπή της μέχρι και χθες 17 γυναίκες είχαν καταγγείλει επωνύμως ότι κακοποιήθηκαν σεξουαλικά ή βιάστηκαν από τον συγκεκριμένο γιατρό, ακόμη και μέσα στο νοσοκομείο. Οι καταθέσεις τους συγκλονίζουν, ενώ η έρευνα συνεχίζεται. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ο αδίστακτος δράστης είχε κακοποιήσει μεταξύ άλλων μια 18χρονη που επισκεπτόταν για πρώτη φορά γυναικολόγο αλλά και μια γυναίκα σε προχωρημένη εγκυμοσύνη διδύμων.

«Προσπαθούσα σε κατάσταση σοκ με κάθε λεκτικό τρόπο να σταματήσω την “εξέταση”, πράγμα που κατάφερα μετά από αρκετά λεπτά» ανέφερε μία από τις καταγγέλλουσες προσθέτοντας: «Σκεφτόμουν συνέχεια ότι ο γιατρός είναι σωματώδης και αν νευρίαζε δεν μπορούσα να υπολογίσω την έκβαση της κατάστασης». Προσβλητικά υπονοούμενα, ασελγείς πράξεις και «εξέταση» με γυμνά χέρια που παρέπεμπε σε ερωτική πράξη, εξαναγκασμός σε φιλιά και ψυχολογικός εκβιασμός είναι μερικά από όσα ανέφεραν οι γυναίκες χρησιμοποιώντας τις λέξεις «τρόμος», «σοκ», «αμηχανία», «ντροπή». Οι ζωές πολλών από τα θύματα καταστράφηκαν, καθώς μετά την κακοποίηση δεν μπόρεσαν να λειτουργήσουν ποτέ ξανά φυσιολογικά.

Σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία, άτομα με σεξουαλικές διαστροφές επιδιώκουν συχνά την επαγγελματική ενασχόληση σε χώρους όπου μπορούν να αλιεύσουν ευκολότερα τα θύματά τους. Και σχεδόν ποτέ δεν περιορίζονται σε ένα θύμα. Συνεχίζουν ατιμώρητοι ως τη στιγμή που μια γυναίκα θα βρει τη δύναμη να τους καταγγείλει.

Η περίπτωση του Ρόμπερτ Χάντεν, ενός γυναικολόγου που εργαζόταν σε νοσοκομείο του Πανεπιστημίου Columbia στη Νέα Υόρκη, είναι ενδεικτική. Παρότι ο Χέιντεν καταπατούσε επί χρόνια, με τον πιο χυδαίο τρόπο, τον όρκο του στον Ιπποκράτη έπρεπε να βρεθεί η Εβελιν Γιανγκ, σύζυγος υψηλόβαθμου στελέχους των Δημοκρατικών, για να αποκαλυφθεί στην ολότητά της η φρικτή του δράση. Η καταγγελία της κατάφερε να κινητοποιήσει τις Αρχές, αλλά και να ανοίξει τα κλειστά στόματα θυμάτων. Σύμφωνα με δεύτερο κατηγορητήριο που του απαγγέλθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου του 2020, επί σχεδόν 20 χρόνια, από το 1993 μέχρι το 2012, ο Χέιντεν κακοποιούσε σεξουαλικά δεκάδες γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων πολλών ανηλίκων, με το πρόσχημα της διεξαγωγής γυναικολογικών και μαιευτικών εξετάσεων. «Ενήργησε σαν αρπακτικό» είχε δηλώσει η εισαγγελέας Οντρεϊ Στράους. «Στοχοποιούσε ως θύματα κορίτσια που ήταν μικρά ή δεν είχαν εμπειρία από γυναικολογικές εξετάσεις». Για πολλά από αυτά, συμπλήρωσε, «ο Χάντεν ήταν ο πρώτος γυναικολόγος τους και για άλλες ο γιατρός στην πρώτη τους εγκυμοσύνη. Ετσι δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι είναι φυσιολογικό και τι όχι».

Πώς αντιμετωπίζουν, όμως, οι οργανωμένες κοινωνίες περιστατικά σαν αυτά, που αποδεικνύονται συχνότερα από όσο φανταζόμαστε; Είναι οι ποινές τόσο αυστηρές ώστε να αντιστοιχούν στη βλάβη που προκαλούν, ενίοτε εφ’ όρου ζωής, στα θύματα; Οταν τα πρώτα ενοχοποιητικά στοιχεία είδαν το φως της δημοσιότητας, το 2016, ο Χάντεν συμφώνησε να παραδώσει την ιατρική του άδεια με αντάλλαγμα να μην οδηγηθεί στη φυλακή. Δικαιώθηκαν έτσι τα θύματά του; Σε καμία περίπτωση. Ακόμη περισσότερο, δεν δικαιώθηκαν τα θύματα του έλληνα γυναικολόγου που το 2011 καταδικάστηκε στην Αμαλιάδα για τον βιασμό ασθενούς κατά τη διάρκεια άμβλωσης, ενώ είχε κατηγορηθεί επίσης για άλλα δύο παρόμοια περιστατικά – κι όμως το 2017 αποκαλύφθηκε ότι συνέχιζε απρόσκοπτα την επαγγελματική του δραστηριότητα έχοντας εργαστεί σε τρία διαφορετικά νοσοκομεία της Αθήνας με άλλη ειδικότητα. Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών δήλωνε άγνοια, ενώ το νοσοκομείο έκανε λόγο για «χαοτική κατάσταση» σε σχέση με τους φακέλους των γιατρών. Ακόμη και στην περίπτωση του γυναικολόγου της Ρόδου, ένα από τα θύματά του, μια βρετανίδα κάτοικος του νησιού, επισημαίνει πως μετά την τραυματική εμπειρία της τον περασμένο Ιούνιο είχε στείλει email στο νοσοκομείο της Ρόδου περιγράφοντας τα όσα υπέστη. Δεν έλαβε ποτέ απάντηση.

Η έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών είναι αυτό που συχνά φράσσει τα στόματα των θυμάτων. Η επιφανειακή προσέγγιση ενός εγκλήματος που με μαθηματική ακρίβεια θα επαναληφθεί, το «κουκούλωμα», η διεκπεραίωση του ανθρώπινου πόνου. Αρκεί κάποιος να σκεφτεί πως σχεδόν δύο μήνες μετά την πρώτη, σοβαρότατη καταγγελία κατά του γυναικολόγου της Ρόδου το όνομά του παραμένει άγνωστο στο κοινό…