Τουρκικός κίνδυνος €120 δισ. για ευρωπαϊκές τράπεζες

Η ιδιαίτερα κακή κατάσταση της οικονομίας της Τουρκίας δεν απασχολεί μόνο την Αγκυρα, αλλά προκαλεί εφιάλτες και σε ορισμένα στελέχη κορυφαίων ευρωπαϊκών τραπεζών που έχουν ανοίγματα ή συμμετοχές στη χώρα αυτή. Μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν τέτοια ανοίγματα στην Τουρκία που φτάνουν τα σχεδόν 120 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS), είτε επειδή διατηρούν συμμετοχή σε τουρκικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είτε επειδή έχουν αγοράσει εταιρικά ή κρατικά ομόλογα της χώρας και τώρα ανησυχούν για τα χειρότερα. Ειδικά τώρα, που η βουτιά της λίρας Τουρκίας συνεχίζεται σπάζοντας κάθε μέρα νέο αρνητικό ρεκόρ, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στο 7,95 έναντι του δολαρίου.

Η έκθεση μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών, μάλιστα, ιδιαίτερα από την Ισπανία και την Ιταλία έχει κάνει αρκετούς παίκτες στη διεθνή σκακιέρα των χρηματιστηρίων να σορτάρουν τα τραπεζικά και κρατικά ομόλογά τους προβλέποντας ότι θα δεχτούν μεγάλο πλήγμα, είτε από κόκκινα δάνεια είτε από άλλες μορφές συμμετοχών, από το οικονομικό ναυάγιο της Τουρκίας. Πρόκειται για έκθεση σε μεγάλα ποσά δανείων, πολλά από αυτά σε ευρώ, που έχουν χορηγήσει τουρκικές τράπεζες στις οποίες ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν συμμετοχή.

Μπορεί οι ευρωπαϊκές τράπεζες να μείωσαν αρκετά την έκθεσή τους στην Τουρκία μετά τη συναλλαγματική κρίση του 2018 πουλώντας συμμετοχές σε τοπικές τράπεζες, μετοχές, ομόλογα ή άλλα στοιχεία ενεργητικού, αλλά εξακολουθούν να κινδυνεύουν. Αυτός είναι ίσως ένας από τους λόγους που χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία δεν έχουν πάρει ξεκάθαρα θέση υπέρ της Ελλάδας σε επίπεδο ΕΕ αναφορικά με τις συνεχείς προκλήσεις της Αγκυρας.

Τα στοιχεία της BIS είναι αποκαλυπτικά. Οι τράπεζες της Ισπανίας, και κυρίως η BBVA, έχουν έκθεση περίπου 60 δισ. ευρώ στην Τουρκία. Οι τράπεζες της Γαλλίας και ειδικά η BNP Paribas έχουν έκθεση 24 δισ. Της Ιταλίας και κυρίως η Unicredit έχουν άνοιγμα περίπου 20 δισ. ευρώ και της Βρετανίας και ιδιαίτερα η HSBC έχουν άνοιγμα πάνω από 10 δισ. ευρώ. Ανοιγμα 10 δισ. ευρώ φέρεται να έχουν τράπεζες από τη Γερμανία.

Δεν είναι τυχαίο ότι μόλις πριν από δύο χρόνια – μεσούσης της κρίσης για τη λίρα Τουρκίας του 2018 – η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε ανησυχήσει τόσο πολύ, που είχε προειδοποιήσει για τα ανοίγματα ευρωπαϊκών τραπεζών στη χώρα αυτή. Εκτοτε υπήρξαν αποεπενδύσεις, αλλά τα στοιχεία εξακολουθούν να δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος. Οι μετοχές της ισπανικής Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA) που ελέγχει σχεδόν το 50% της Turkiye Garanti Bankasi, η οποία είναι η μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα στην Τουρκία, έχουν βουλιάξει 50% φέτος. Η BBVA φέρεται να έχει διαγράψει το 75% της επένδυσής της στην τουρκική αυτή τράπεζα λόγω της βουτιάς της λίρας. Πλήγμα έχει δεχτεί στις μετοχές και η BNP Paribas.

Ομόλογα της Turkiye Garanti Bankasi, της Turkiye Is Bankasi και της Akbank βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση ήδη σε χαμηλά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες αυτές και κεφάλαια έχουν και κέρδη παρουσιάζουν.

Στις αρχές του έτους η μεγαλύτερη τράπεζα της Ιταλίας, η Unicredit, προχώρησε σε πώληση μέρους ποσοστού που έχει στην τουρκική τράπεζα Yap Kredi και πλέον η συμμετοχή της έχει μειωθεί από 40% σε 20%. Η ING Groep, που είναι η μεγαλύτερη τράπεζα στην Ολλανδία, φέρεται, σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, να πουλάει όλες τις δραστηριότητες που έχει στην Τουρκία, κάτι που ενδέχεται να κάνει και η HSBC.

Μιλώντας στο Bloomberg επενδυτές όπως ο Τζον Φλόιντ της Record Currency Management αναφέρουν ότι ο κίνδυνος να επεκταθεί η κρίση από την Τουρκία σε ευρωπαϊκές τράπεζες είναι υπαρκτός, ακριβώς επειδή τέτοιες ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν έκθεση σε τουρκικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες. Για τον λόγο αυτό ο ίδιος στοιχηματίζει ενάντια σε ομόλογα χωρών όπως η Ισπανία και η Ιταλία, αλλά και ενάντια στο ευρώ, ελπίζοντας να ωφεληθεί από την κατάρρευση της λίρας Τουρκίας.