Στον λαβύρινθο των σχολικών βιβλίων

Με «τράπεζα θεμάτων» που θα εφαρμοστεί από φέτος για την Α’ τάξη του Λυκείου και γιγαντιαίο πρόγραμμα δημιουργίας125 νέων προγραμμάτων σπουδών και 145 βιβλίων και των βοηθημάτων τους «μπαίνει» το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής στη νέα σχολική χρονιά. Το ερώτημα που τίθεται ωστόσο είναι αν θα γραφτούν (και θα πληρωθούν) για μία ακόμη φορά δεκάδες νέα βιβλία, τα οποία οι οικογένειες θα βάλουν «στην άκρη», όπως γίνεται με τα περισσότερα από τα βιβλία που στέλνονται σήμερα στα σχολεία της χώρας. Τόνοι μελανιού έχουν χυθεί τα τελευταία χρόνια για τα βιβλία των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού στα Μαθηματικά, τα οποία ήταν δυσνόητα για την πλειονότητα των μαθητών, ή για τα βιβλία άλλων μαθημάτων, όπως η Φυσική που απαιτούν πειράματα.

Γύρω μας ωστόσο τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Νέες διδακτικές μέθοδοι μπαίνουν στο «τραπέζι των διαπραγματεύσεων», με την αναγκαστική είσοδο στη νέα… διαδικτυακή εποχή που έφερε στην εκπαίδευση η πανδημία του κορωνοϊού, ενώ η γνώση πλέον ανανεώνεται και ανατρέπεται διαρκώς. Ως αποτέλεσμα αυτού, τίθενται για μία ακόμη φορά τα ίδια ερωτήματα: Πώς πρέπει να διδάσκουμε σήμερα τους μαθητές; Χρειάζονται βιβλία, σε ποια μορφή και γιατί;

Το πρώτο μέρος της διαδικασίας εκπόνησης των αναλυτικών προγραμμάτων από το ΙΕΠ αναμένεται να ολοκληρωθεί ως το τέλος του έτους, ενώ η συγγραφή των νέων βιβλίων αναμένεται να ξεκινήσει από τις αρχές της επόμενης χρονιάς. Στόχος είναι μέσα στην επόμενη διετία να έχουν αλλάξει όλα τα βιβλία του δημοτικού, του γυμνασίου και του λυκείου για όλες τις επιστημονικές περιοχές, καθώς πολλά από αυτά έχουν συγγραφεί προ εικοσαετίας.

Αποστήθιση. Οπως λέει ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων του υπουργείου Παιδείας και κορυφαίος μαθηματικός Γιώργος Δάσιος, «η περιγραφή της ύλης των μαθημάτων οδηγεί νομοτελειακά στην αποστήθιση. Σήμερα οριοθετούμε πολύ αυστηρά την ύλη και έτσι τα παιδιά δεν διαβάζουν ούτε λέξη παραπάνω. Ειδικά στα Αρχαία και στα Λατινικά, η κατάσταση είναι απελπιστική, γιατί τι άλλο εκτός από παπαγαλία είναι η διδασκαλία και η εξέταση γνωστών κειμένων; Στα δε μαθήματα των θετικών επιστημών τα πράγματα είναι ίσως και χειρότερα. Ελπίζουμε οι εργασίες των ομάδων του ΙΕΠ να ανταποκριθούν στις θεμελιακές ανάγκες της εκπαίδευσής μας».

Και τι γίνεται στο εξωτερικό; Ο κ. Δάσιος λέει ότι υπάρχουν βιβλία και μάλιστα τεραστίου όγκου αλλά συχνά εξαιρετικής επιστημονικής δουλειάς. Αλλά αυτό δεν αποκλείει τα περισσότερα εκπαιδευτικά συστήματα από το να χρησιμοποιούν και όλα τα μοντέρνα μέσα για να κινηθεί το ενδιαφέρον των μαθητών. «Το παιδί όταν χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο για τα μαθήματά του ενθουσιάζεται. Αισθάνεται ότι δουλεύει στον δικό του χώρο ενδιαφερόντων» αναφέρει.

«ΤΑ ΝΕΑ» ζήτησαν από επιστήμονες ανά θεματική περιοχή να πουν τη γνώμη τους.