Το αδίστακτο προφίλ ενός βασανιστή ζώου

Κρέμασε και ευνούχισε τον σκύλο του επειδή έκανε το… σφάλμα να θέλει να παίξει μαζί του – ο ίδιος του ο ιδιοκτήτης. Η αποτρόπαια εικόνα έκανε γρήγορα τον γύρο του Διαδικτύου, υπενθυμίζοντας, δυστυχώς, πως η κακοποίηση των ζώων στη χώρα μας όχι μόνο δεν έχει εξαλειφθεί αλλά γίνεται όλο και πιο άγρια.

Το βράδυ της περασμένης Δευτέρας ο 55χρονος δράστης από τα Κουνουπιδιανά Χανίων, ενώ βρισκόταν στην αυλή του σπιτιού του, αποφάσισε να τιμωρήσει τον σκύλο του, κρεμώντας τον και κόβοντάς του τους όρχεις με ψαλίδι, επειδή το ζώο τον ενοχλούσε με τα παιχνιδίσματά του! Τα ουρλιαχτά του σκύλου άκουσε ένας Γερμανός, ο οποίος τυγχάνει να είναι και εθελοντής σε φιλοζωικό σωματείο της Κρήτης, και όταν κοίταξε καλύτερα προς τη μεριά του σπιτιού αντίκρισε το αποτρόπαιο θέαμα. Με παρέμβασή του το σκυλί μεταφέρθηκε – από τον δράστη – στο πλησιέστερο κτηνιατρείο, από όπου ο 55χρονος έφυγε για να γλιτώσει το Αυτόφωρο.

Υστερα από υπεράνθρωπες προσπάθειες του κτηνιάτρου, ο σκύλος σώθηκε, αν και η κατάσταση της υγείας του χαρακτηρίζεται κρίσιμη. Μάλιστα, τόσο το όνομα του Reinhold, του γερμανού εθελοντή, όσο και εκείνο του Κωστή Τερεζάκη, του χανιώτη κτηνιάτρου, τις τελευταίες ώρες έχουν αναφερθεί/αναπαραχθεί από χιλιάδες χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίοι εκθειάζουν το θάρρος και τον ηρωισμό τους μπρος στην αδικαιολόγητη βαρβαρότητα.

Το περιστατικό αποτελεί ένα από τα πιο πρόσφατα στη μακρά λίστα βασανισμού ζώων, με τα μέλη των φιλοζωικών οργανώσεων να έρχονται αρκετά συχνά αντιμέτωπα με αποτρόπαια θεάματα.

Οπως σημειώνει στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής Κτηνιατροδικαστικής και Διαγνωστικής Παθολογικής Ανατομικής των Ζώων στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Δημήτρης Δούκας, περιστατικά κακοποίησης ζώων σημειώνονται σχεδόν σε καθημερινή βάση: «Ανέκαθεν είχαμε τέτοια περιστατικά, απλώς σήμερα γίνονται γνωστά γιατί καταγγέλλονται πιο συχνά και πλέον υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του κόσμου».

Παρόλο, όμως, που οι καταγγελίες φτάνουν στα γραφεία των φιλοζωικών οργανώσεων με μεγαλύτερη ένταση σε σύγκριση με το παρελθόν, ο φόβος της καταγγελίας ενός περιστατικού – ιδίως στις κλειστές κοινωνίες – παραμένει πολύ έντονος. Οπως εξηγούν, σε περιοχές της περιφέρειας και κυρίως σε μικρές κοινωνίες πολλοί κάτοικοι βλέπουν τα ζώα ως αντικείμενα, ενώ υπάρχει ανοχή και συγκάλυψη της βίαιης πράξης, καθώς δράστες και αυτόπτες μάρτυρες γνωρίζονται.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Κρήτης, από τις αρχές του έτους έως και τον περασμένο Αύγουστο οι Αρχές προχώρησαν σε 13 συλλήψεις ατόμων που κατηγορούνται για παραβάσεις κατά του νόμου περί προστασίας των ζώων. Την ίδια στιγμή, τους πρώτους έξι μήνες του 2019 είχαν καταγραφεί πανελλαδικά σχεδόν 1.800 καταγγελίες για κακοποίηση ζώων. Αντίστοιχα, το πρώτο εννιάμηνο του 2017 είχαν γίνει στις Αρχές περίπου 1.900 καταγγελίεςμ ενώ σχηματίστηκαν 938 δικογραφίες. Υπενθυμίζεται πως το πρόστιμο για την κακοποίηση ζώων φτάνει μέχρι και τα 30.000 ευρώ, ενώ παράλληλα προβλέπεται και ποινή φυλάκισης μέχρι και πέντε χρόνια.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ. Αυτό, πάντως, που διαπιστώνουν οι ειδικοί είναι η ποικιλομορφία δράσεων και κινήτρων όταν αναφερόμαστε στην κακοποίηση ζώων. «Αυτό που θα πρέπει να τονιστεί είναι ότι η κακοποίηση και ο βασανισμός των ζώων δεν είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη συμπεριφορά, αλλά αντίθετα κρύβει σοβαρή αντικοινωνική συμπεριφορά με ψυχοπαθολογικό υπόβαθρο» προσθέτει ο επίκουρος καθηγητής Κτηνιατροδικαστικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Σε ειδικό άρθρο που έχει συνυπογράψει ο Δημήτρης Δούκας στο επιστημονικό περιοδικό «Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής», αναφέρεται χαρακτηριστικά πως η κακοποίηση ζώων συναντάται ακόμη και σε μικρές ηλικίες. «Στις περισσότερες περιπτώσεις η κακοποίηση των ζώων από παιδιά και εφήβους είναι σχετικά βραχείας διάρκειας συμπεριφορά. Ωστόσο, σε ένα ποσοστό παιδιών και εφήβων είναι παρατεταμένη, συνεχώς σκληρότερη και μπορεί να επεκταθεί και στην ενήλικη ζωή» επισημαίνεται.

Αξίζει να σημειωθεί πως η κακοποίηση ζώων από παιδιά ηλικίας μικρότερης των έξι ετών συνιστά κυρίως συμπεριφορά περιέργειας. Αντίθετα, σύμφωνα με τους επιστήμονες που υπογράφουν το άρθρο, η κακοποίηση ζώων από παιδιά σχολικής ηλικίας και εφήβους χαρακτηρίζεται από σκοπιμότητα. Τα παιδιά-θύτες δηλώνουν ότι προχωρούν σε τέτοιου είδους πράξεις κυρίως επειδή αντλούν ευχαρίστηση, ενώ η μίμηση άλλου ισχυρότερου μέλους της οικογένειας ή του κοινωνικού περίγυρου έχει συσχετιστεί με κατ’ εξακολούθηση πράξεις κακοποίησης ζώων από παιδιά.

Από την άλλη πλευρά, όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Δούκας, ο βασανισμός ενός ζώου από κάποιον ενήλικο πιθανότατα αποτελεί προέκταση ανάλογης συμπεριφοράς που είχε το άτομο αυτό ως παιδί ή έφηβος.

ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ. Μεγάλη, όμως, είναι και η συσχέτιση κακοποίησης ζώων και ενδοοικογενειακής βίας. «Είναι πολύ συχνό φαινόμενο μια κακοποίηση ενός ζώου να οδηγήσει τις αστυνομικές Αρχές στην αποκάλυψη ενδοοικογενειακής βίας. Ή, αντίστοιχα, ένα περιστατικό κακοποίησης εντός της οικογένειας έπειτα από έρευνα να αποκαλύψει και κακοποίηση ζώου συντροφιάς» υπογραμμίζει ο ίδιος.

Διεθνείς μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως βασανισμός και κακοποίηση ζώων και ενδοοικογενειακή βία συνδέονται στενά. Μελέτη στα τέλη της δεκαετίας του ’90 έδειξε πως το 71% των γυναικών που είχαν κακοποιηθεί ανέφεραν ότι ο θύτης είχε κακοποιήσει κάποτε το κατοικίδιό τους ή απείλησε να κακοποιήσει ζώο. Τέλος, έρευνα του Johns Hopkins University, που διήρκεσε από το 1994 ως το 2000 σε 11 πόλεις των ΗΠΑ, κατέληξε πως η κακοποίηση ζώων ήταν ένας από τους τέσσερις σημαντικότερους δείκτες που φανέρωναν πιθανούς μελλοντικούς κακοποιούς.