Μετράει… αντίστροφα στην Ντάουνινγκ Στριτ

Το όραμά του για το Ηνωμένο Βασίλειο εν έτει 2030 ξεδίπλωσε χθες, κατά την ομιλία του στο εικονικό συνέδριο των Τόρις, ο Μπόρις Τζόνσον: αεροπλάνα με μηδενικές εκπομπές άνθρακα, ηλεκτροκίνητα οχήματα, πράσινα ΜΜΜ, ένα υψηλότερο ποσοστό ιδιοκτησίας κατοικιών, ταχύτερο Ιnternet, επιπλέον 40 νοσοκομεία, άριστα σχολεία, καλά χρηματοδοτούμενοι οίκοι ευγηρίας, υγιέστεροι πολίτες, μια Βρετανία πιο ενωμένη, πιο κοσμοπολίτισσα – και όλα ανεξαιρέτως τα σπίτια της θα τροφοδοτούνται με υπεράκτια αιολική ενέργεια – σε αυτό το σημείο ο Τζόνσον ήταν κάθετος, θέλει να κάνει το ΗΒ «τη Σαουδική Αραβία του ανέμου».

Η ομιλία του είχε πολύ στόμφο και αρκετό Τσόρτσιλ, ο Τζόνσον υποσχέθηκε μια μετα-πανδημική μεταμόρφωση της Βρετανίας αντίστοιχη με τη «Νέα Ιερουσαλήμ» που είχε υποσχεθεί «στα βάθη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου» η τότε κυβέρνηση. Δεν εντυπωσίασε όμως πολλούς. Γιατί η δυσαρέσκεια προς το πρόσωπό του εντείνεται. Και μια μερίδα του βρετανικού Τύπου το λέει πλέον ανοιχτά: οι μέρες του στην πρωθυπουργία είναι μετρημένες.

Μόλις προχθές, οι «Times» δημοσίευσαν ένα μακροσκελές άρθρο γνώμης με τίτλο «Η επόμενη χρονιά πρέπει να φέρει έναν νέο ηγέτη στους Τόρις». Ο βρετανός πρωθυπουργός μοιάζει εξουθενωμένος, σημείωσαν, οι βουλευτές του κόμματός του έχουν γίνει αντάρτες, πλησιάζει η στιγμή που θα είναι «στο αξίωμα αλλά όχι στην εξουσία»: μπορεί κανείς να «δει τις πληγές», μπορεί κανείς να «μυρίσει το αίμα». Ο κατάλογος των αποτυχιών του Τζόνσον είναι μακρύς – πρέπει λοιπόν να αναγνωρίσει πως «το 2021 είναι η ώρα να εγκαταλείψει τη σκηνή». Ειδάλλως, θα τον σκοτώσουν οι δικοί του: «Γνωρίζουμε καλά πόσο αδίστακτο είναι το Συντηρητικό Κόμμα με τους ηγέτες που θεωρούνται τελειωμένοι». Τελειώνει λοιπόν ο «τζονσονισμός» πριν καλά καλά γεννηθεί;

Κατά την ομιλία του στο εικονικό συνέδριο των Τόρις, ο ίδιος ο Τζόνσον χαρακτήρισε «ανοησίες» και «προπαγάνδα» τις φήμες πως έχει χάσει «τρόπον τινά» το «mojo» του – το χάρισμά του, τις «μαγικές» δυνάμεις του – και προκάλεσε όσους τις διακινούν ακόμη και να παλέψουν μαζί του. Αναφερόταν βέβαια στην κριτική ότι έχασε το «mojo» του επειδή νόσησε με COVID-19. Δεδομένου του ευρύτερου κλίματος, ωστόσο, τα λόγια του απέκτησαν έναν ιδιαίτερο συμβολισμό.

Στο Brexit ο βρετανός πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε σχεδόν καθόλου. Στην πανδημία αναφέρθηκε μόνο για να διαβεβαιώσει πως η Βρετανία δεν πρέπει να επιστρέψει στο στάτους κβο μετά το τέλος της: «Γιατί η Ιστορία μάς διδάσκει πως γεγονότα αυτού του μεγέθους – πόλεμοι, λοιμοί, επιδημίες, γεγονότα που επηρεάζουν το μεγαλύτερο κομμάτι της ανθρωπότητας – δεν έρχονται απλώς και παρέρχονται. Είναι συχνά το έναυσμα για μια επιτάχυνση της κοινωνικής και οικονομικής αλλαγής, γιατί εμείς οι άνθρωποι […] βλέπουμε τις στιγμές αυτές σαν την ώρα να μάθουμε και να βελτιώσουμε τον κόσμο».

Ηγετικό ρόλο στην ανάκαμψη, ξεκαθάρισε ο Τζόνσον, πρέπει να παίξει ο ιδιωτικός τομέας, παράλληλα ωστόσο ο ίδιος μοίρασε ένα σωρό υποσχέσεις για δημόσιες δαπάνες. Σε αυτόν τον βελτιωμένο κόσμο που οραματίζεται, η Βρετανία θα είναι, όπως είπε, «παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή καθαρής ενέργειας χαμηλού κόστους» και όλα τα βρετανικά σπίτια θα τροφοδοτούνται από υπεράκτια αιολική ενέργεια: μια επένδυση ύψους 160 εκατομμυρίων στερλινών προανήγγειλε προς αυτή την κατεύθυνση και 60.000 νέες θέσεις εργασίας. Ολα αυτά βέβαια το 2030.

Το πρόβλημα είναι πως δέκα μήνες αφότου οδήγησε τους Τόρις στον μεγαλύτερο εκλογικό τους θρίαμβο από την εποχή της Θάτσερ ο Τζόνσον εμφανίζεται σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση μεταξύ μελών του κόμματος να έχει ένα ποσοστό αποδοχής μόλις 10,3%. Η πανδημία επέδειξε τα όριά του. Ο ίδιος εξακολουθεί να δίνει την εντύπωση πως η κυβέρνησή του δεν ξέρει τι κάνει: σε συνεντεύξεις που παραχώρησε το Σαββατοκύριακο δυσκολευόταν να θυμηθεί τις λεπτομέρειες των τοπικών lockdown. Δεν είναι λοιπόν παράξενο που οι Τόρις τον αποκαλούν πλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, «η γεμισμένη γαλοπούλα που περπατάει» – έτοιμη δηλαδή να καταναλωθεί τα Χριστούγεννα.

Μια πρώτη προσπάθεια ανατροπής του, λένε οι ίδιες πληροφορίες, μπορεί να γίνει ακόμα και πριν από τις γιορτές. Την αποφασιστική κίνηση, ωστόσο, οι εσωκομματικοί εχθροί του αναμένεται να την κάνουν την άνοιξη. Στο μεταξύ, η ονοματολογία όσον αφορά τους πιθανούς διαδόχους του έχει ήδη ξεκινήσει: θα είναι ο υπουργός Οικονομικών Ρίσι Σούνακ; Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ; Ή κάποιος νεότερος, ένας 40χρονος όπως ο Τομ Τούγκενχατ, ένας πρώην στρατιώτης που υπηρέτησε στο Ιράκ και το Αφγανιστάν; Ο χρόνος θα το δείξει.