Ασπιρίνη σε ασθενή {LF}με Covid

Ο κόσμος όλος βρίσκεται σε κατάσταση πολέμου με τον αόρατο εχθρό του κορωνοϊού. Με μια πρωτοφανή υγειονομική καταιγίδα που έχει προκαλέσει, έως τώρα, πάνω από 1 εκατομμύριο θανάτους παγκοσμίως, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να λαμβάνουν, διαρκώς, έκτακτα αντισυμβατικά μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες δημοσιονομικές απώλειες που προκαλεί, εκτός από αυτές των ανθρώπινων ζωών.

Μέτρα, απίστευτα για άλλες εποχές, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων εκτεταμένες αγορές ομολόγων από κεντρικές τράπεζες με νέο χρήμα που τυπώνουν, πακέτα ενίσχυσης της ρευστότητας μέσω ευνοϊκών δανείων προς τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις, επιδόματα σε εργαζομένους και ανέργους για να κρατηθεί η απασχόληση σε ελεγχόμενα επίπεδα και να μην επεκταθεί επικίνδυνα η φτώχεια. Ολα έχουν αλλάξει μέσα σε μερικούς μήνες. Καταστάσεις και αποφάσεις αδιανόητες για άλλες εποχές αποτελούν «κανονικότητα» στην εποχή της πανδημίας, η οποία παρά τα συνεχή μέτρα στήριξης και προστασίας των ευάλωτων και των πληττομένων θα αφήσει πίσω της μια βαριά κληρονομιά: τεράστια χρέη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, τα οποία θα κληθούν να εξοφλήσουν την επόμενη μέρα της κρίσης.

Αυτό ισχύει σε υπερθετικό βαθμό για την Ελλάδα, η οποία μπήκε στην υγειονομική κρίση με ένα, ήδη, υψηλό επίπεδο ληξιπρόθεσμων χρεών των ιδιωτών προς το κράτος και τις τράπεζες. Κληρονομήθηκαν με τη σειρά τους από την πέτρινη δεκαετία των Μνημονίων. Οι οφειλές αυτές, πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας, αποτελούσαν μεγάλο βαρίδι για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την οικονομία στο σύνολό της. Ενα ισχυρό αντίβαρο στις προοπτικές ανάπτυξής της. Τώρα, στις υποχρεώσεις αυτές θα προστεθούν και τα χρέη της πανδημίας, που αυτή τη στιγμή έχουν παγώσει, αλλά θα αρχίσουν να «τρέχουν» κάποια στιγμή το 2021.

Είναι προφανές ότι μπροστά σε αυτό το βουνό των χρεών δεν μπορεί να «αντιπαρατεθεί» η ρύθμιση των 12 ή 24 δόσεων που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση και προβλέπεται να ξεκινήσει από τον Απρίλιο του 2021 για τις οφειλές που δημιουργήθηκαν την περίοδο της καραντίνας. Ακόμη και αν συμπεριληφθούν στη ρύθμιση τα χρέη μετά τη λήξη της καραντίνας, που είναι εξίσου μεγάλα και αυξάνονται διαρκώς όσο συνεχίζεται η πανδημία, αυτή δεν αρκεί. Είναι σαν να δίνεις ασπιρίνη σε έναν ασθενή με Covid.

Οι αντισυμβατικές καταστάσεις χρειάζονται αντισυμβατικές απαντήσεις. Βεβαίως, τα χρέη δεν μπορούν να χαριστούν, αφού έτσι θα δημιουργούνταν εκτός από οικονομικό και ηθικό ζήτημα. Ομως, θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα σε όλους, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, που θέλουν να τακτοποιήσουν με συνέπεια τις οφειλές τους να το κάνουν, χωρίς να πνιγούν από το βάρος τους και χωρίς να βρίσκονται διαρκώς με το πιστόλι στον κρόταφο. Μια νέα γενναία ρύθμιση των χρεών, των Μνημονίων και του κορωνοϊού είναι απαραίτητη για να πάρει ανάσα ο κόσμος μετά την πανδημία και να αποτινάξει η οικονομία από πάνω της τα βαρίδια του παρελθόντος.