«Θα πράξουν τα δέοντα» για να βοηθήσουν τους Αζέρους

Αντίθετα από τις μεγάλες δυτικές πρωτεύουσες που καλούν σε αυτοσυγκράτηση, αλλά και τη Ρωσία που ανέλαβε διαμεσολαβητική προσπάθεια καλώντας τους υπουργούς Εξωτερικών των δυο πλευρών στη Μόσχα για συνομιλίες, ψηλά εξακολουθεί να κρατά τους τόνους η Αγκυρα στον Nότιο Καύκασο καθώς οι συγκρούσεις ανάμεσα στην Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν συνεχίστηκαν χθες για τέταρτη ημέρα. Η στάση αυτή της Αγκυρας, η οποία ανακοίνωσε πως θα «πράξει τα δέοντα» εάν της ζητήσει στρατιωτική βοήθεια το Μπακού, προκάλεσε την αντίδραση του Παρισιού, με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να τονίζει πως η «πολεμική» ρητορική του τούρκου ομολόγου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενθαρρύνει το Αζερμπαϊτζάν να ανακτήσει το Ναγκόρνο Καραμπάχ και είναι «απαράδεκτη». Ο γάλλος πρόεδρος πρόσθεσε ότι θα συζητούσε το θέμα με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν αλλά και με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. «Παρατήρησα τις πολιτικές διακηρύξεις της Τουρκίας (υπέρ του Αζερμπαϊτζάν), οι οποίες εκτιμώ ότι είναι απερίσκεπτες και επικίνδυνες», δήλωσε ακόμη ο Μακρόν, αν και πρόσθεσε ότι δεν διαθέτει αποδείξεις σε αυτό το στάδιο για άμεση τουρκική επέμβαση στη σύγκρουση.

Το Γερεβάν πάντως ανάρτησε χθες σε κυβερνητικό ιστότοπο φωτογραφίες από τα συντρίμμια ενός πολεμικού αεροπλάνου SU-25 που, όπως αναφέρει, καταρρίφθηκε από τουρκικό F-16. Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν έχουν αρνηθεί την κατηγορία του Γερεβάν ότι τουρκικό μαχητικό αεριωθούμενο F-16 κατέρριψε το αρμενικό αεροπλάνο σκοτώνοντας τον πιλότο του. Το υπουργείο Αμυνας της Αρμενίας ανακοίνωσε χθες πως ο πιλότος ήταν ο επισμηναγός Βαλέρι Ντανέλιν. Σύμβουλος του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ υποστήριξε από την πλευρά του πως δύο αρμενικά μαχητικά SU-25 συνετρίβησαν σ’ ένα βουνό, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό της αρμενικής κυβέρνησης περί κατάρριψης από την τουρκική αεροπορία.

Η Αρμενία ανακοίνωσε ακόμη ότι τρεις άμαχοι σκοτώθηκαν στο Μαρτακέρτ, μια πόλη που βρίσκεται στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, έπειτα από επίθεση των δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν. Σύμφωνα με επίσημους απολογισμούς, οι συγκρούσεις έχουν στοιχίσει τη ζωή σε 98 ανθρώπους, εκ των οποίων 81 μαχητές του θυλάκου και 17 άμαχοι και από τις δύο πλευρές. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) προειδοποίησε το Αζερμπαϊτζάν και την Αρμενία για τις «παραβιάσεις των δικαιωμάτων των αμάχων, τα οποία προστατεύονται βάσει της Ευρωπαϊκής Σύμβασης» για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το ΕΔΑΔ ζήτησε από τις αντιμαχόμενες πλευρές «να αποφύγουν να λάβουν κάθε μέτρο, κυρίως στρατιωτικές ενέργειες, που ενδέχεται να προκαλέσει παραβιάσεις των δικαιωμάτων των αμάχων».

Ωστόσο, τόσο οι δυο αντιμαχόμενες πλευρές όσο και η Τουρκία εμφανίζονται ανυποχώρητες. Η τουρκική στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν περιλαμβάνεται στο «ιστορικό σχέδιο» ένωσης των τουρκόφωνων λαών, όπως οι Αζέροι, το οποίο προωθούν οι τούρκοι εθνικιστές. «Είναι επίσης ένα μέσο ώστε η Τουρκία να δείξει ότι είναι μια αναπτυσσόμενη περιφερειακή δύναμη, η οποία μπορεί να παρέμβει σε πολλά μέτωπα», σχολιάζει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο αναλυτής Ζαν Ραντβανί αναφερόμενος στη Συρία και τη Λιβύη. Στόχος, λέει ο ίδιος, είναι «μια πατριωτική κινητοποίηση», η οποία θα συσπειρώσει τους εθνικιστές ψηφοφόρους γύρω από τον πρόεδρο Ερντογάν, για τον οποίο η Αρμενία αποτελεί περιφερειακή απειλή και ιστορικό αντίπαλο.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, διατηρεί καλές σχέσεις με αυτές τις δύο πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, προσφέροντας στρατιωτικό εξοπλισμό και στις δύο. Σύμφωνα με τον Γκέλα Βασάτζε, γεωργιανό αναλυτή, το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η σύγκρουση για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, με περιοδικές εκρήξεις βίας, ωφελεί τη Μόσχα, η οποία μπορεί «να διατηρεί την επιρροή της εκεί» ως μεσολαβήτρια. Η Μόσχα εξάλλου διαθέτει «πολλούς μοχλούς πίεσης για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων» χάρη στους στενούς οικονομικούς δεσμούς της τόσο με την Αρμενία όσο και με το Αζερμπαϊτζάν. Είναι κάτι που αποδεικνύεται και από τη διαμεσολαβητική προσπάθεια του ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.