Το λυκόφως του ψευδοκλειδώματος

Στην πρώτη φάση της πανδημίας πολλές χώρες επέλεξαν σκληρό κλείδωμα της οικονομίας. Διέταξαν τους πολίτες τους να παραμείνουν στα σπίτια τους. Εκλεισαν σχολεία και επιχειρήσεις. Ολα αυτά συνέβησαν προκειμένου να αντέξουν τα συστήματα υγείας.

Στη συνέχεια όλες οι χώρες αναζήτησαν τρόπους να περιορίσουν την οικονομική ζημιά. Αλλες άνοιξαν πλήρως. Αλλες μισοάνοιξαν την οικονομία. Με την αλλαγή της τάσης, οι περισσότερες τη μισοέκλεισαν.

Το αποτέλεσμα για όλες το ίδιο. Μεγάλη οικονομική ζημιά και δυσοίωνες οικονομικές προοπτικές. Καμία «μαγική συνταγή» δεν λειτούργησε. Ακόμα και οι πιο αιρετικές.

Η Σουηδία είναι γνωστό ότι τράβηξε τον δικό της δρόμο. Δεν επιβλήθηκαν ποτέ περιορισμοί στη λειτουργία της κοινωνίας και της οικονομίας. Δεν γνώρισε ποτέ lockdown. Ούτε έγινε κάποια σχετική συζήτηση. Κι όμως. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν μια δραματική πτώση των επισκέψεων σε καταστήματα και χώρους εργασίας. Η οικονομία της αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα. Παρά το γεγονός ότι επέλεξε διαφορετικό δρόμο.

Αντίστοιχα στοιχεία από πολιτείες των ΗΠΑ δείχνουν μια παρόμοια εικόνα: μέρη που δεν είχαν κλείσει από τον νόμο τείνουν να κλείνουν ούτως ή άλλως καθώς οι άνθρωποι αποφάσισαν να αποφύγουν δημόσιους χώρους.

Το οικονομικό πρόβλημα αφορά τους πάντες. Ολοι «βράζουμε στο ίδιο καζάνι».

Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο αλλά οι λύσεις που επιλέγονται είναι διαφορετικές. Ολοι ψάχνουν τη «μαγική» συνταγή. Θεωρούν ότι αν τη βρουν θα ξεπεράσουν το δύσκολο διάστημα καλύτερα από τους άλλους. Θεωρούν ότι η πανδημία θα είναι κάτι παρωδικό. Θα φύγει και θα συνεχίσουμε από εκεί που είχαμε μείνει. Βρισκόμαστε σε παγκόσμια σύγχυση. Οι κυβερνήσεις σε μια παραζάλη. Σαν μια κάπως συγκεχυμένη ζώνη του λυκόφωτος. Μια ζώνη ψευτό ή μερικού κλειδώματος. Κάτι σαν ολίγον έγκυος. Σε ορισμένες χώρες οι συγκεντρώσεις των πολιτών περιορίζονται σε τέσσερα άτομα, ενώ σε άλλες σε έξι. Στις περισσότερες έχουν αυστηρές, ελεγχόμενες καραντίνες. Σε λίγες, απλώς βασίζονται σε ανθρώπους που θα «κάνουν το σωστό».

Οι κυβερνήσεις υποκρίνονται ότι κρατούν ανοιχτές της οικονομίες. Επιχειρήσεις υποκρίνονται ότι επιβιώνουν, μέσω των προγραμμάτων στήριξης. Τους πολίτες αρχίζουν να τους ζώνουν τα φίδια.

Πουθενά ένα μακρόπνοο σχέδιο.

Ούτε κουβέντα για συλλογικές προσεγγίσεις. Επτά μήνες μετά την πανδημία, κάθε χώρα κινείται όλο και περισσότερο με τον δικό της τρόπο. Κανένα κοινό παγκόσμιο σχέδιο.

Αρνούνται να παραδεχτούν όλες την αποτυχία τους. Οτι ο ιός δεν έχει τελειώσει όπως προέβλεπαν. Είναι τόσο κακός όσο και πριν. Αρα χρειάζεται νέα στρατηγική.

Είναι δύσκολο για τους ηγέτες να προσαρμοστούν. Ο χρόνος περνά και πρέπει να αποφασίσουν. Και στην Ελλάδα. Πρέπει να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη και την αύξηση των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας. Δεν μπορεί να είναι μισόκλειστη η οικονομία επειδή δεν ενισχύονται αυτές οι δαπάνες. Ούτε λόγος δεν πρέπει να γίνεται για πλήρες κλείσιμο.

Το μεγαλύτερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων είναι αυτό που θα δημιουργήσει νέες δομές υγείας, κατάλληλες για την ανίχνευση και αντιμετώπιση του ιού. Είναι η πιο χρήσιμη επένδυση προκειμένου να υπάρχει οικονομική δραστηριότητα. Προκειμένου να κρατηθούν οι οικονομίες.

Το πρόσφατο παράδειγμα της Ιταλίας οδηγός. Κατάφερε με αυστηρές ιχνηλατήσεις και μεγάλο αριθμό ελέγχων να μη γνωρίσει για την ώρα την έξαρση του ιού που καταγράφεται σε Γαλλία και Ισπανία.

Δεν σηκώνει άλλη καθυστέρηση. Κάθε επένδυση σε καλές υπηρεσίες υγείας, για καλή αντιμετώπιση των κρουσμάτων και των ελέγχων, θα αποσβένεται και θα δίνει άμεσα οφέλη, μειώνοντας τη ζημιά. Ο στόχος διττός: Η ελαχιστοποίηση των θανάτων – εκεί πρέπει επιπλέον να επικεντρωθούν οι ηγεσίες και όχι στη μείωση των κρουσμάτων. Και δεύτερον, ελαχιστοποίηση των «οικονομικών» θανάτων, κρατώντας το μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας ανοιχτό…