Ο πράσινος εαυτός της Ευρώπης

Στην πρώτη ετήσια ομιλία της για την κατάσταση της Ενωσης αυτόν τον μήνα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση, με την Πράσινη Συμφωνία της, έχει δεσμευτεί για μια νέα και διαδεδομένη μορφή κυβερνητικής παρέμβασης στην οικονομία. Προφανώς, οι γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες πιστεύουν ότι – μόνο αυτοί  – γνωρίζουν ποιες τεχνολογικές οδοί είναι οι καλύτερες για την οικοδόμηση ενός βιώσιμου μέλλοντος.

Ως εκ τούτου, έχουν επινοήσει ευρέα σχέδια για την ανάλογη κατεύθυνση της οικονομίας. Οι μηχανισμοί επιβολής θα περιλαμβάνουν αυστηρότερους κανονισμούς για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τα αυτοκίνητα, προκαλώντας έτσι ένα πλήγμα για την παραδοσιακή αυτοκινητοβιομηχανία. Στοχοθετημένες επιχορηγήσεις. Και μια ταξινόμηση για το πόσο πράσινα είναι ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια που, μαζί με συμπληρωματικές δράσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, θα διαφοροποιήσουν αποτελεσματικά τα επιτόκια με τα οποία οι εταιρείες στην Ευρώπη μπορούν να δανειστούν. Με την υιοθέτηση αυτής της προσέγγισης, οι πολιτικοί της ΕΕ ισχυρίζονται ότι γνωρίζουν πράγματα σχετικά με το κόστος αποφυγής εκπομπών CO2 που στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουν. Αλλά επειδή θα ξοδεύουν τα χρήματα άλλων ανθρώπων παρά τα δικά τους, δεν έχουν κίνητρο να αναζητήσουν δυνητικά λιγότερο δαπανηρές μεθόδους αποφυγής ή μείωσης των εκπομπών. Μια αφελής πίστη στη σοφία των κεντρικών σχεδιαστών – έναν θανατηφόρο πόλο έλξης που πιστεύαμε ότι είχαμε ξεπεράσει το 1989 – δείχνει ξανά το άσχημο πρόσωπό της στην Ευρώπη. Αντίθετα, σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι θα ήταν πολύ καλύτερο να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα εμπορίας εκπομπών για όλους τους τομείς, προκειμένου να επιτευχθεί μια ομοιόμορφη τιμή CO2 (διοξειδίου άνθρακα).

Με την αγορά ανοιχτή σε όλους τους νεοεισερχόμενους, οι ευρωπαίοι νέοι μηχανικοί θα βρουν από μόνοι τους νέες και βελτιωμένες μεθόδους μείωσης των εκπομπών. Δεν θα υπήρχε ανάγκη για συμβουλές από κεντρικούς σχεδιαστές. Φυσικά, επειδή αυτή η λύση θα εξαλείψει την ανάγκη για όλες τις παρεμβάσεις, θα έκανε πιθανώς πολλούς γραφειοκράτες της Πράσινης Συμφωνίας να χάσουν τη δουλειά τους.

Η Κομισιόν δεν έχει δείξει μέχρι στιγμής ότι είναι πρόθυμη να εγκαταλείψει τον κεντρικό σχεδιασμό υπέρ ενός ολοκληρωμένου συστήματος εμπορίας εκπομπών. Γυρίζοντας την πλάτη στην αγορά, εκτίθεται στην υποψία ότι το κύριο μέλημά της δεν είναι η καταπολέμηση της προστασίας του κλίματος, αλλά μάλλον η διαμόρφωση μιας βιομηχανικής πολιτικής της οποίας τα πραγματικά κίνητρα είναι ανοικτά σε διάφορες ερμηνείες.

Ο Χανς Βέρνερ Ζιν είναι καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Διετέλεσε πρόεδρος του ινστιτούτου Ifo και είναι σύμβουλος του υπουργείου Οικονομίας της Γερμανίας