Σούπερ εκλογές που ίσως αλλάξουν τον πολιτικό χάρτη στην Ιταλία

Οι κάλπες θα ανοίξουν στις 7 το πρωί της Κυριακής και δεν θα κλείσουν οριστικά παρά μόνο στις 3 το μεσημέρι της επόμενης ημέρας. Αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο αυτές οι εκλογές στην Ιταλία πήραν το προσωνύμιο «σούπερ». Ο λόγος είναι οι επτά περιφέρειες όπου εκλέγονται νέοι περιφερειάρχες και δήμαρχοι. Το αποτέλεσμα επομένως θα μπορούσε να αλλάξει τον πολιτικό χάρτη της χώρας. Ακόμη περισσότερο, θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτικό σεισμό εάν η πάλαι ποτέ «κόκκινη» Τοσκάνη περάσει για πρώτη φορά από το 1970, από τότε δηλαδή που πραγματοποιούνται περιφερειακές εκλογές στην Ιταλία, στα χέρια της Δεξιάς του Ματέο Σαλβίνι.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι δυο βασικοί υποψήφιοι δίνουν μάχη στήθος με στήθος. Ο υποψήφιος της Κεντροαριστεράς είναι ο Εουτζόνιο Τζάνι, ο οποίος έχει την υποστήριξη του Δημοκρατικού Κόμματος (PD), όχι όμως και του Κινήματος των 5 Αστέρων, που μπορεί να συγκυβερνά με το PD, αλλά κατεβάζει δικό του υποψήφιο. Ο Τζάνι έχει απέναντί του τη Σουζάνα Τσεκάρντι, μια 34χρονη πολιτικό της σκληροπυρηνικής Δεξιάς που υποστηρίζεται τόσο από τη Λέγκα του Σαλβίνι και το ακροδεξιό κόμμα Αδέλφια της Ιταλίας όσο και από το πιο μετριοπαθές του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Η Τοσκάνη επιπλέον είναι η μοναδική από τις επτά περιφέρειες όπου προβλέπεται η διεξαγωγή δεύτερου γύρου εάν κανένας από τους δύο υποψήφιους δεν συγκεντρώσει το 40%.

Οι δημοσκοπήσεις λένε ακόμη πως η Κεντροαριστερά θα μπορούσε να χάσει τόσο τις Μάρκε, μια περιφέρεια στην Κεντρική Ιταλία που ανήκει επίσης στη λεγόμενη «κόκκινη ζώνη», όσο και την Απουλία στον Νότο. Αντίθετα, φαίνεται πως θα συνεχίσει να κρατά τα ηνία στην Καμπανία, περιφέρεια όπου βρίσκεται η Νάπολι, η τρίτη σε πληθυσμό πόλη της Ιταλίας. Καμία ήττα ωστόσο δεν θα μπορεί να συγκριθεί με μια ήττα στην Τοσκάνη, όπως και καμία νίκη δεν μπορεί να χρυσώσει το χάπι μιας τέτοιας απώλειας.

«Αυτές οι περιοχές ήταν παραδοσιακά αριστερές, στο παρελθόν ψήφιζαν το Κομμουνιστικό Κόμμα. Τώρα όμως καταγράφεται μια στροφή προς τα δεξιά» λέει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο Τζοβάνι Ορσίνα, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Λουίς της Ρώμης. Είναι μια τάση που καταγράφηκε τον περασμένο Ιανουάριο, όταν στις τοπικές εκλογές η Κεντροαριστερά κατάφερε να κρατήσει με νύχια και με δόντια μια άλλη κόκκινη περιφέρεια, την Εμίλια Ρομάνια. Λίγους μήνες νωρίτερα, ωστόσο, είχε χάσει ένα άλλο προπύργιο, την Ούμπρια.

Στην Τοσκάνη το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα κυβερνούσε σε συνεργασία με τους Σοσιαλιστές ως το 1992, ενώ μετά τη διάλυση του PCI η σκυτάλη πέρασε στο Δημοκρατικό Κόμμα της Αριστεράς και στη συνέχεια στο Δημοκρατικό Κόμμα. Το 2010 η Κεντροαριστερά κατέκτησε την περιφέρεια αποσπώντας το 60% των ψήφων και το 2015 επανέλαβε τον θρίαμβο, με τον υποψήφιό της όχι μόνο να ξεπερνά το 50% αλλά και να αφήνει σχεδόν τριάντα μονάδες πίσω τον βασικό του αντίπαλο. Από τότε όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά. Εξι μεγάλες πόλεις της Τοσκάνης, ανάμεσα στις οποίες η Πίζα και η Σιένα, πέρασαν στα χέρια της Δεξιάς. Και μπορεί η Κεντροαριστερά να κράτησε την περιφέρεια στις τελευταίες ευρωεκλογές, αλλά μόνο με 30.000 ψήφους διαφορά από τη Δεξιά του Σαλβίνι.

Η στροφή αυτή δεν είναι ανεξήγητη για τους αναλυτές. Στη λεγόμενη «κόκκινη ζώνη» της Κεντρικής Ιταλίας η μεγάλη μάζα των ψηφοφόρων της Αριστεράς δεν ήταν βιομηχανικοί εργάτες, όπως συνέβαινε στον βιομηχανικό Βορρά, αλλά μικρομεσαίοι έμποροι. Αυτοί αισθάνονται σήμερα να έχουν πληγεί από την παγκοσμιοποίηση και πείθονται από τη ρητορική του Σαλβίνι πως για τις δυσκολίες με τις οποίες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι ευθύνονται οι υψηλοί φόροι και οι μετανάστες. «Η Δεξιά δεν υπήρχε στην Τοσκάνη πριν από τριάντα χρόνια. Σήμερα όμως πιστεύουν πολλοί πως η Αριστερά δεν είναι πια το κόμμα της υπεράσπισης των αδυνάτων. Η Αριστερά έκανε το λάθος να πιστέψει πως η κυριαρχία της εδώ είναι δεδομένη» λέει ο 63χρονος μηχανικός Τζιρόμαλο Γκαμπίνι.

Είναι μια διαπίστωση που αποτυπώνεται στις νεότερες γενιές. «Προέρχομαι από οικογένεια κομμουνιστών, αλλά θα ψηφίσω Σαλβίνι» λέει ο 20χρονος Τζάκομο Κοστάντσο, φοιτητής στο Γκροσέτο. «Οι παλιότεροι ψηφίζουν την Αριστερά επειδή είναι κολλημένοι στο παρελθόν».