Στρωμένος με αγκάθια {LF}ο δρόμος για τον διάλογο

Τα ήξεις – αφήξεις στην τουρκική ρητορική σχετικά με τις προθέσεις της Αγκυρας, που φαίνεται να βάζουν επιπλέον αγκάθια στον δρόμο για ελληνοτουρκικό διάλογο, καταγράφει η ελληνική πλευρά, η οποία αφενός επιμένει φραστικά σε χαμηλούς τόνους, αφετέρου θέλει να δείχνει (και στον διεθνή παράγοντα) ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να ξαναπιάσει το νήμα από εκεί που κόπηκε το 2016. Αλλά χωρίς μονομερείς ενέργειες, με μοναδικό αντικείμενο την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και με ανοιχτή την προσφυγή στη Χάγη. Μπροστά στην αφετηρία διερευνητικών συζητήσεων, ωστόσο, η Τουρκία δείχνει να κινείται με μαξιμαλιστική λογική, προσθέτοντας στο καλάθι των δικών της αξιώσεων το ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ επαναφέρει και το θέμα των «γκρίζων ζωνών» για βραχονησίδες στο Αιγαίο που θεωρεί ότι η κυριότητά τους παραμένει σε εκκρεμότητα.

Για την Αθήνα, μένει να αποδειχθεί ότι η διάθεση αποκλιμάκωσης από πλευράς της Τουρκίας «δεν είναι προσχηματική…». «Δεν γίνεται να διακηρύττεις ότι διαβουλεύεσαι και ταυτόχρονα να επιβουλεύεσαι, ούτε να λες ότι συνομιλείς, την ώρα που συνεχίζεις να απειλείς» απάντησε, εξάλλου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στις τελευταίες τοποθετήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και άλλων τούρκων αξιωματούχων. Την ώρα που οι απευθείας δίαυλοι σε επίπεδο διπλωματικών συμβούλων των ηγετών Ελλάδας και Τουρκίας άνοιξαν μετά τη μη ανανέωση της τουρκικής Navtex για το Ορουτς Ρέις και ενώ συνεχίζονται οι γερμανικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες με τακτική «μαστίγιο και καρότο» προς την Τουρκία, κατά τον γερμανό πρέσβη στην Αθήνα Ερνστ Ράιχελ, προεξοφλείται μεγαλύτερη ένταση στη διπλωματική κινητικότητα στα επόμενα 24ωρα και μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής (24-25 Σεπτεμβρίου).

Σε αυτό το σκηνικό, από την ελληνική πλευρά αφήνουν ανοιχτό και το ενδεχόμενο τηλεφωνικής επικοινωνίας του Πρωθυπουργού και του τούρκου προέδρου. «Μία εβδομάδα είναι πολύς καιρός στην πολιτική, ειδικά στην ευρωπαϊκή πολιτική» κατά τον Πρωθυπουργό, που ξεκαθαρίζει πάντως ότι «δεν μπορείς να συνομιλήσεις εάν κάποιος αμφισβητεί μονομερώς το αντικείμενο των συζητήσεων».

Για «ευνοϊκές συνθήκες» για την επανέναρξη συνομιλιών με την Ελλάδα έκανε λόγο ο εκπρόσωπος της τουρκικής Προεδρίας Ιμπραχίμ Καλίν μιλώντας χθες σε διαδικτυακό πάνελ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων. Κατά τον ίδιο, η επιστροφή του Ορουτς Ρέις στην Αττάλεια για συντήρηση αποτελεί ευκαιρία προόδου στις διαπραγματεύσεις. Η επιφυλακτικότητα της Αθήνας διατηρείται, αφού η Αγκυρα επιμένει στη διευρυμένη ατζέντα διαλόγου, όπως φάνηκε από τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, πατώντας πάνω σε μία από τις κόκκινες γραμμές της Αθήνας, η οποία επιδιώκει ένα συμφωνημένο πλαίσιο διαλόγου αποκλειστικά για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Τις αναφορές Τσαβούσογλου στα «πολύ θετικά» μηνύματα του Κυριάκου Μητσοτάκη για έναρξη διαλόγου και στα «πολλά θέματα» συζήτησης, ακολούθησαν οι κατηγορίες για «παιδιάστικη» συμπεριφορά της Ελλάδας από τον Ερντογάν που έστρεψε τα «πυρά» του με μεγαλύτερη ένταση προς τη Γαλλία και τον «ανεπαρκή και φιλόδοξο» όπως τον χαρακτήρισε Εμανουέλ  Μακρόν. «Δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να περιορίσει τη χώρα μας (…) Ολοι οι συνομιλητές μας έχουν πλέον καταλάβει ότι η Τουρκία δεν θα υποκύψει στους εκβιασμούς και την πειρατεία. Η προώθηση της διπλωματίας στο τραπέζι τις τελευταίες μέρες είναι αποτέλεσμα της αποφασιστικής μας στάσης» είπε μεταξύ άλλων.

ΟΙ ΚΥΡΩΣΕΙΣ. Ο χρόνος πλέον μετρά αντίστροφα για τη Σύνοδο των Βρυξελλών, κατά την οποία η Ελλάδα και η Κύπρος αναμένουν να εγκριθεί κατάλογος κυρώσεων εις βάρος της Αγκυρας. Κατά την κυβέρνηση το αν θα εφαρμοστούν «θα κριθεί από τη συμπεριφορά της Τουρκίας μέχρι τη Σύνοδο και μετά», γιατί «οποιαδήποτε αναδίπλωση δεν πρέπει να είναι προσχηματική». Πάντως με ψήφισμά τους οι ευρωβουλευτές (601 υπέρ, 57 κατά και 36 αποχές) καλούν το Συμβούλιο να είναι έτοιμο να καταρτίσει κατάλογο περαιτέρω περιοριστικών μέτρων, εμμένοντας στη θέση ότι περαιτέρω κυρώσεις μπορούν να αποφευχθούν μόνο μέσω του διαλόγου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την Τουρκία «να τερματίσει αμέσως κάθε περαιτέρω παράνομη έρευνα και γεώτρηση στην Ανατολική Μεσόγειο, να απέχει από παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και των ελληνικών και κυπριακών χωρικών υδάτων και να σταματήσει την εθνικιστική πολεμοκάπηλη ρητορική».

Πάντως χθες ο κύπριος πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης μίλησε τηλεφωνικά τόσο με τη γερμανίδα καγκελάριο, Ανγκελα Μέρκελ, όσο και με τον ιταλό πρωθυπουργό Τζουζέπε Κόντε, λαμβάνοντας – κατά την κυπριακή πλευρά – απόλυτη στήριξη ως προς τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε σχέση με τις τουρκικές ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ, αλλά και σε σχέση με τις απειλές για το θέμα της Αμμοχώστου. Τηλεφωνική επικοινωνία είχε χθες και ο γγ του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου.