Σχέση ΑΕΠ και κατοικίας: Μύθοι και αλήθειες

Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για το ρεκόρ ύφεσης  (-15,2%) όλων των εποχών που σημειώθηκε το δεύτερο τρίμηνο του 2020, πέρα από τη σημειολογία για μιαν ανορθολογικώς λειτουργούσα οικονομία, διαψεύδει τη γνωστή από συγγράμματα γαλλική ρήση «si le bâtiment va bien, tout va bien» (αν η οικοδομή πάει καλά, όλα πάνε καλά). Η ρήση αυτή επιβεβαιωνόταν συνεχώς την τελευταία εξηκονταετία. Μάλιστα, θυμήθηκα ότι είχα κάνει επίκληση της ρήσης και στο καθιερωμένο δισέλιδο υπό τον τίτλο «Μίκρο-Μακροοικονομικά» στο «Βήμα της Κυριακής» (14 Οκτωβρίου 2001), στο οποίο σχολίαζα, σπονδυλωτά, με στοιχεία και πίνακες όλες τις εξελίξεις στην οικονομία κάθε εβδομάδα. Θυμήθηκα ότι τότε, σχολιάζοντας τη σημαντική αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας, είχα αναφέρει ότι η οικοδομή είναι «ατμομηχανή» της ανάπτυξης και ότι σ΄ αυτή στηρίχθηκαν οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης κατά την περίοδο 1996-2000. Κι όμως, την «ατμομηχανή» αυτή    «προσπάθησαν» να καταστρέψουν κυρίως μετά το 2010 με πάμπολλους άμεσους και έμμεσους φόρους στην κατοικία.

Σήμερα διαπιστώνεται ότι η ίδια υπερδραστηριότητα στον κλάδο της κατοικίας και των κατασκευών που σημειώνεται τους τελευταίους μήνες δεν απέτρεψε την ύφεση – ρεκόρ. Από στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ προκύπτει ότι το πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2020, η συνολική οικοδομική δραστηριότητα παρουσιάζει αύξηση κατά 15,6% σε αριθμό αδειών, κατά 25% σε επιφάνεια και κατά 25% σε όγκο, σε σχέση με το αντίστοιχο πεντάμηνο του 2019. Κι όμως οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά 10,3% με αρνητική συμβολή στο ΑΕΠ κατά 1,2% ποσοστιαίες μονάδες.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, και η αυξημένη οικοδομική δραστηριότητα κατά την πανδημία δεν έγινε, όπως τα προηγούμενα χρόνια, η «ατμομηχανή» της ανάπτυξης, όπως για παράδειγμα, κατά την περίοδο 2000-2007 όταν αύξησε τη συμμετοχή του στη συνολική παραγωγή (ακαθάριστη προστιθέμενη αξία) από 7,0% σε 8,2%! Η απορία αυτή γίνεται εντονότερη καθώς ο κλάδος αυτός επηρεάζει όχι μόνο τον δευτερογενή τομέα (βιομηχανικές επιχειρήσεις δομικών υλικών, χρωμάτων κ.λπ.), αλλά κι έναν γαλαξία μικρών επιχειρήσεων και επαγγελμάτων και υπηρεσιών.

Σημειώνω ότι η οικοδομή διεθνώς συμβάλλει στη δημιουργία του 80% των θέσεων εργασίας, ενώ στη Γαλλία,  σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Institut de l’ Epargne Immobiliere et Fonciere, στο 18% της αύξησης του ΑΕΠ, τον δεύτερο παραγωγό πλούτου µετά τον κλάδο των υπηρεσιών και τον έκτο εργοδότη (7% του εργατικού δυναμικού), αλλά, όπως  επισημαίνεται σε μελέτες, αποτελεί, μαζί με τα τουριστικά επαγγέλματα και την εστίαση, έναν από τους κυριότερους κλάδους που συντηρούν τη «μαύρη εργασία» και ενισχύουν την παραοικονομία. Θα μπορούσε να λείπει η χώρα μας; Λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή; Αυτή τη διαπίστωση «φώτισε» ακόμα περισσότερο η περίοδος της πανδημίας…