Ανάσα για Μέρκελ που συνεχίζει τη «διπλωματία του τηλεφώνου»

Το Βερολίνο έχει κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένο από την τουρκική υπαναχώρηση και την επιστροφή του τουρκικού ερευνητικού σκάφους «Oruc Reis» στην Αττάλεια. Με την αποχώρηση του τουρκικού ερευνητικού από την περιοχή του Καστελλόριζου αποφεύγεται κατ’ αρχήν ένας βασικός κίνδυνος για τη μεσολαβητική της καγκελαρίου Μέρκελ και της γερμανικής κυβέρνησης στο όνομα και της Προεδρίας της ΕΕ που ασκεί αυτό το εξάμηνο η Γερμανία: η περαιτέρω κλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή, που θα καταστούσε μονόδρομο την επιβολή σκληρών κυρώσεων στην Τουρκία στο Συμβούλιο Κορυφής της EE στις 24-25 Σεπτεμβρίου, όπου θα τεθεί όλο το πλέγμα των ευρωτουρκικών σχέσεων.

Η τουρκική υπαναχώρηση δίνει ανάσα στη μεσολάβηση της Μέρκελ, η οποία επιδίδεται στη διπλωματία του τηλεφώνου με τον τούρκο πρόεδρο και τον έλληνα πρωθυπουργό. Προ δεκαημέρου είχε την τελευταία βιντεοσύσκεψη με τον Ερντογάν, ενώ με τον Κυριάκο Μητσοτάκη μίλησε μετά την καταστροφή του προσφυγικού καταυλισμού στη Μόρια. Εξάλλου ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας μετέβη δύο φορές μέσα σε έναν μήνα σε Αθήνα και Αγκυρα. Στόχος της Μέρκελ και της γερμανικής διπλωματίας είναι να αποκλιμακωθεί η ένταση και να επιστρέψουν στο τραπέζι του διαλόγου.

Συγκεκριμένα, η Μέρκελ επιδιώκει την «επιστροφή στο 2016», όταν δεν είχαν διακοπεί οι διερευνητικές συνομιλίες μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας. Το Βερολίνο πιστεύει ότι συμφωνία επιστροφής των δύο χωρών στις συνομιλίες και στη διαπραγμάτευση θα αποτρέψει την επιβολή των απειλούμενων κυρώσεων στην Τουρκία. Αυτό με τη σειρά του θα αποτρέψει και ένα μπλοκάρισμα στην απόφαση για κυρώσεις της ΕΕ στη Λευκορωσία μετά την παρωδία εκλογών του Λουκασένκο. Στην άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών Gymnich στο Βερολίνο, ο κ. Χριστοδουλίδης είχε ζητήσει «ίδια μέτρα και ίδια σταθμά» και στις κυρώσεις για την Τουρκία, απειλώντας έμμεσα με βέτο σε κυρώσεις στη Λευκορωσία. Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας απέρριψε μια τέτοια διασύνδεση, γιατί θα έδινε την εικόνα μιας παράλυτης ΕΕ.

Το επόμενο βήμα. Το παράθυρο χρόνου που υπάρχει μέχρι το Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ θα αξιοποιηθεί από τη γερμανική διπλωματία για να δρομολογηθεί το επόμενο βήμα στην ελληνοτουρκική διένεξη. Αυτό αναμένεται ότι θα είναι στην κατεύθυνση της συμφωνίας, στην οποία είχαν καταλήξει Αθήνα και Αγκυρα με τη μεσολάβηση του Βερολίνου στις αρχές Αυγούστου, η οποία τότε τινάχθηκε στον αέρα. Στην τριμερή συνάντηση του Βερολίνου μεταξύ των συμβούλων των τριών ηγετών, Ελένης Σουρανή, Ιμπραήμ Καλίν και Γιαν Χέκερ, είχε συμφωνηθεί η έναρξη διερευνητικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας, μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, καθώς και ένα μορατόριουμ στρατιωτικών επιχειρήσεων.