Εμφάνιση διαβήτη {LF}σε ασθενείς {LF}με Covid-19

Προβληματισμό προκαλούν πρόσφατα δεδομένα που δείχνουν αυξημένη συχνότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 (ΣΔ1) σε νοσηλευόμενους ασθενείς με Covid-19. Εν τω μεταξύ, δημοσίευση του «Imperial College» στο Ηνωμένο Βασίλειο αναφέρει διπλασιασμό των νεοδιαγνωσθέντων παιδιών με ΣΔ1 κατά την αιχμή της πανδημίας (Μάρτιος έως Μάιος) συγκριτικά με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα το 2019.

Οπως σημειώνει ο παθολόγος – διαβητολόγος, Δρ. Ανδρέας Μελιδώνης (φωτογραφία) στο Ενθετο Υγεία «η ανάλυση των ερευνητών τεκμηρίωσε ότι η πλειονότητα των νέων παιδιών με ΣΔ1 είχε ενεργό νόσο Covid-19 ή είχαν εκτεθεί στον ιό στο προηγούμενο διάστημα. Συγκεκριμένα από 30 νεοδιαγνωσθένα με ΣΔ1 παιδιά σε νοσοκομεία του Λονδίνου τα 21 είχαν αντισώματα θετικά για τον ιό ή είχαν νοσηλευθεί για Covid».

Μάλιστα, παρόμοια πρώτα θετικά δεδομένα αυξημένης εμφάνισης ΣΔ1 σε νοσηλευόμενα παιδιά και ενήλικες για Covid-19 «έχουμε και από παρατηρήσεις – δημοσιεύσεις από τις ΗΠΑ (αθροιστικά δεδομένα από 49 κλινικές των ΗΠΑ) όπου το 16% των νοσηλευθέντων με ΣΔ1 και Covid-19 ήταν νεοδιαγνωσθέντες με ΣΔ1 κατά τη νοσηλεία τους. Οι ασθενείς αυτοί που παρουσίασαν ΣΔ1 κατά τη νοσηλεία για Covid-19, εμφάνισαν κλινική εικόνα και συμπτωματολογία βαρείας διαβητικής κετοξεώσεως με αποτέλεσμα να τεθεί η διάγνωση του ΣΔ1».

Παθοφυσιολογία. Αντίστοιχες, δε αναφορές υπάρχουν επίσης από τη Γερμανία και από τη Κίνα με αποτέλεσμα η σχέση του σακχαρώδη διαβήτη με τη λοίμωξη Covid-19, να κεντρίζει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.

«Πραγματικά τα προαναφερθέντα δεδομένα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά και ενισχύουν τον προβληματισμό για την παθοφυσιολογία του Covid-19 που οδηγεί σε μείωση ή ακύρωση λειτουργίας (προσωρινή ή μόνιμη, είναι ακόμη ένα αναπάντητο ερώτημα) των β-κυττάρων του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη», συμπληρώνει ο Δρ. Μελιδώνης, πρόεδρος του Ελληνικού Κολεγίου Μεταβολικών Νοσημάτων και συντονιστής διευθυντής διαβητολογικού κέντρου Metropolitan Hospital.

Παράλληλα, όμως, επιβεβαιώνεται από ολοένα και περισσότερες μελέτες ότι ο ΣΔ αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα για σοβαρή νόσηση έπειτα από μόλυνση με τον ιό SARS-CoV-2. «Συγκεκριμένα από τις διάφορες μελέτες σε Κίνα, Ιταλία και Αμερική φαίνεται ότι ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης (διασωλήνωση) αυξάνεται κατά 60 έως 100% στους συγκεκριμένους ασθενείς. Με συνέπεια ο κίνδυνος θνησιμότητας να είναι τριπλάσιος στους διαβητικούς ασθενείς. Στη μεγαλύτερη μελέτη στην Κίνα 72.314 ασθενών με λοίμωξη Covid-19 φάνηκε ότι ασθενείς με ΣΔ είχαν κίνδυνο θνησιμότητας 7,3% έναντι 2,3% των μη διαβητικών».

Επιβάρυνση. Επιπρόσθετα και όπως προκύπτει από θεράποντες και ερευνητές η επιβαρυμένη μεταβολική εικόνα και ο αρρύθμιστος διαβήτης των νοσηλευόμενων διαβητικών ασθενών τύπου 2, αποτελεί ακόμη ένα σημείο που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

Ιδιαίτερα, ο ΣΔ1 οδηγεί σε βάθος χρόνου σε καταστροφή των β-κυττάρων του παγκρέατος (από τα εναντίον τους προσανατολισμένα αυτοαντισώματα του οργανισμού) με αποτέλεσμα «την ιδιαίτερα θορυβώδη εικόνα εμφάνισης του διαβήτη – συνήθως έντονη συμπτωματολογία και με πολύ πιθανή εμφάνιση διαβητικής κετοξέωσης που απαιτεί άμεση νοσηλεία και εντατική θεραπεία – όταν πλέον περισσότερα του 90-95% των β-παγκρεατικών κυττάρων έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας. Γι’ αυτό και η αντιμετώπιση του ΣΔ1 γίνεται αποκλειστικά με χορήγηση ινσουλίνης. Τα προαναφερθέντα περιστατικά με εμφάνιση ΣΔ1 κατά τη νοσηλεία, έπειτα από μόλυνση με τον πανδημικό ιό, οδηγούν τους ερευνητές να υποθέσουν άμεση τοξική δράση του SARS-COV-2 στα β-κύτταρα του παγκρέατος. Φαίνεται κατά τους ερευνητές ότι υπάρχει αυξημένη έκφραση της πρωτεΐνης ACE2 στα β- παγκρεατικά κύτταρα. Η πρωτεΐνη αυτή ως γνωστόν συνδέεται με την ακίδα (spike) πρωτεΐνη του SARS-CοV-2 και καθιστά δυνατή την είσοδο του κορωνοϊού στα κύτταρα ώστε να επιτελέσει την καταστροφική δράση στην κυτταρική λειτουργία», εξηγεί ο ειδικός.

Και συνεχίζει: «Η σημασία της πρωτεΐνης ACE 2 είναι επομένως κομβική για την είσοδο του ιού στα κύτταρα και τη συνεπαγόμενη τοξική του δράση. Η πρωτεΐνη ACE2 έχει υψηλή έκφραση στα κύτταρα των πνευμόνων, της καρδιάς, των νεφρών, του λεπτού εντέρου και πιθανόν πλέον και στα παγκρεατικά κύτταρα. Η άμεση τοξική επομένως δράση του SARS-CοV-2 στα ινσουλινοπαράγωγα κύτταρα ίσως μπορεί να ερμηνεύσει την βαριά απορυθμισμένη εικόνα των νοσηλευόμενων διαβητικών ασθενών τύπου 2 (λόγω της ελλειμματικής έκκρισης ινσουλίνης) και τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ1 στους νοσηλευόμενους ασθενείς».

Ερωτήματα. Τα ερωτήματα βέβαια παραμένουν πολλά και προς το παρόν αναπάντητα. Για παράδειγμα πόσο συχνό είναι το φαινόμενο της εμφάνισης ΣΔ στους Covid ασθενείς; Είναι αυτός ο νεοεμφανιζόμενος διαβήτης στους Covid ασθενείς διαβήτης τύπου 1, τύπου 2 ή είναι νέος τύπος διαβήτη; Μετά τη νοσηλεία για λοίμωμη Covid-19 είναι οι ασθενείς σε υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ;

«Ευελπιστούμε έτσι ότι στο προσεχές μέλλον θα έχουμε ισχυρά απαντητικά στοιχεία για τον τύπο και τα χαρακτηριστικά του διαβήτη που εμφανίζεται κατά τη νοσηλεία των ασθενών με Covid-19», καταλήγει ο Δρ. Μελιδώνης.