Εργασιακή καταιγίδα

Πρωτάκουστο μέχρι πριν από μερικά χρόνια. Οι πλέον πολυπόθητες θέσεις εργασίας (έπειτα από αυτές του Δημοσίου) για δεκαετίες, έχουν χάσει την αίγλη τους. Οι εξελίξεις που έφερε η πανδημία επιτάχυνε τον μετασχηματισμό τους και πολλοί εργαζόμενοι περισσεύουν.

Πλέον οι ελληνικές τράπεζες δείχνουν την πόρτα της εξόδου και στους 40άρηδες υπαλλήλους τους. Οι διοικήσεις τους «ξύνουν τον πάτο του βαρελιού» και τα προγράμματα εθελούσιας εξόδου που ενεργοποιούνται, οδηγούν εκτός τραπεζών άλλους 2.500 υπαλλήλους εντός τους έτους. Δεν απευθύνονται μάλιστα μόνο σε όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, αλλά και σε αυτούς που βρίσκονται στην πιο παραγωγική τους ηλικία.

Οι περισσότεροι πλέον από τους 38.000 τραπεζοϋπαλλήλους περιλαμβάνονται σε αυτούς που σκέπτονται εάν θα πατήσουν το «κουμπί». Η απόφασή τους μπορεί να ανοίγει τον δρόμο για την είσπραξη ενός σεβαστού ποσού από τη μια, ωστόσο από την άλλη τους βγάζει σε μια αγορά εργασίας στην οποία δύσκολα θα καταφέρουν να αποκατασταθούν επαγγελματικά στον κλάδο τους. Θα πρέπει να αναζητήσουν δουλειά σε άλλον πιθανότατα άγνωστο κλάδο στους ίδιους. Να αναζητήσουν ίσως μια επιχειρηματική ευκαιρία.

Προφανέστατα σε άλλους κλάδους οι «δήθεν ευγένειες» προγραμμάτων εθελούσιας εξόδου, αποτελούν μακρινό όνειρο για τους εργαζομένους. Σε αρκετές υπό το βάρος της κρίσης, ξαφνικά θα ενημερωθούν ότι έχασαν τη δουλειά τους και θα περιοριστούν στην αποζημίωση απόλυσης. Σε άλλες – ελπίζουμε λίγες – το λουκέτο της εταιρείας όπου δουλεύουν μπορεί να σημαίνει και απώλεια της εργασίας τους χωρίς ούτε τη στοιχειώδη αποζημίωση.

Το μέλλον της εργασίας στην Ελλάδα είναι πλέον άδηλο για μεγάλο μέρος του υπαλληλικού δυναμικού. Ερχεται καταιγίδα. Η ανεργία επιστρέφει κοντά στα εφιαλτικά επίπεδα της κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας.

Απαιτούνται άμεσα μέτρα. Επιδότηση εργασίας για να μη χαθούν δουλειές. Οχι επιδότηση της αναστολής της εργασίας. Επίσης ένα δίχτυ κοινωνικής προστασίας για όσους θα πεταχτούν εκτός της αγοράς εργασίας.

Επιπλέον θα χρειαστεί επανακατάρτιση προκειμένου να αντεπεξέλθει στις νέες εργασιακές απαιτήσεις.

Ο ΣΕΒ το εξέφρασε σε ανύποπτη στιγμή μέσα στο καλοκαίρι. «Η εφαρμογή της εξ αποστάσεως εργασίας λόγω της πανδημίας, αναδεικνύει ζητήματα για την επάρκεια των ψηφιακών γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται για την εκτέλεση καθημερινών εργασιών, θέτει νέα ερωτήματα για το περιεχόμενο εργασίας και τα αντικείμενα απασχόλησης».

Στην ίδια μελέτη περιλαμβάνεται έρευνα του World Economic Forum του 2018 σχεδόν προφητική. Προκύπτει ότι το 50% των εταιρειών ανέμεναν ότι η αυτοματοποίηση θα οδηγήσει σε κάποια μείωση του εργατικού δυναμικού πλήρους απασχόλησης. Πολλές επιχειρήσεις επισημαίνουν την πρόθεσή τους να διατηρήσουν τους εργαζομένους τους με περισσότερο ευέλικτους τρόπους, όπως για παράδειγμα με τη χρήση απομακρυσμένου προσωπικού και εξ αποστάσεως εργασία, από ό,τι με εργασία σε φυσικά γραφεία.

Οι έλληνες εργαζόμενοι καλούνται να επανατοποθετηθούν σε μια νέα άγρια αγορά για την οποία δεν έχουν προετοιμαστεί. Η ευθύνη βαραίνει και τις επιχειρήσεις. Διαμαρτύρονται ότι δεν βρίσκουν το κατάλληλο εργατικό δυναμικό, τη στιγμή που οι ίδιες δεν κάνουν τίποτα προκειμένου να βελτιώσουν τις δεξιότητες των εργαζομένων τους. Η Ελλάδα έχει εξαιρετικά δυσμενείς επιδόσεις. Το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ στην ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση με μόλις το 21,7% των επιχειρήσεων. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι πάνω από 72%.

Το κράτος μόνο του δεν αρκεί. Θα πρέπει από κοντά να ακολουθήσει και ο ιδιωτικός τομέας. Κανείς δεν δικαιούται να δηλώσει ότι δεν τον αφορά. Οταν δέχεσαι ασύμμετρες απειλές, απαντάς με ασύμμετρα μέτρα…