Η πανδημία {LF}της αβεβαιότητας

Οι επόμενοι μήνες θα μας πουν πολλά για τη μορφή της επερχόμενης παγκόσμιας ανάκαμψης. Σε ένα αισιόδοξο σενάριο, οι ρυθμιστικές Aρχές θα έχουν εγκρίνει τουλάχιστον δύο εμβόλια COVID-19 πρώτης γενιάς έως το τέλος του τρέχοντος έτους. Χάρη στην κυβερνητική κανονιστική και οικονομική υποστήριξη, αυτά τα εμβόλια θα τεθούν σε παραγωγή ακόμη και πριν από την ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους. Υποθέτοντας ότι είναι αποτελεσματικά, οι εταιρείες βιοτεχνολογίας θα έχουν ήδη περίπου 200 εκατομμύρια δόσεις διαθέσιμες ως το τέλος του 2020 και θα είναι σε καλό δρόμο για να παράγουν δισεκατομμύρια περισσότερες. Η διανομή τους θα είναι μια τεράστια δέσμευση από μόνη της, εν μέρει επειδή το κοινό θα πρέπει να είναι πεπεισμένο ότι ένα τέτοιο ταχέως αναπτυσσόμενο εμβόλιο είναι ασφαλές. Πολίτες πλούσιων χωρών που θέλουν το εμβόλιο θα το έχουν λάβει ως το τέλος του 2021. Στην Κίνα σχεδόν όλοι θα έχουν εμβολιαστεί μέχρι τότε. Μερικά χρόνια αργότερα, το ίδιο θα έχει γίνει και το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ζουν σε αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες. Αυτό το σενάριο είναι αξιόπιστο, αλλά η πραγματοποίησή του δεν είναι καθόλου σίγουρη.

Τα εμβόλια πρώτης γενιάς μπορεί να είναι αποτελεσματικά μόνο για σύντομο χρονικό διάστημα ή να έχουν χειρότερες από τις αναμενόμενες παρενέργειες. Ομως σε ένα πιο απαισιόδοξο σενάριο, άλλες κρίσεις – μια επιδείνωση στις εμπορικές τριβές ΗΠΑ – Κίνας, μια επίθεση κυβερνοτρομοκρατών, μια φυσική καταστροφή που σχετίζεται με το κλίμα ή ένας τεράστιος σεισμός – θα μπορούσε να συμβούν. Επιπλέον, ακόμη και το αισιόδοξο σενάριο δεν συνεπάγεται απαραίτητα ταχεία επιστροφή στα επίπεδα εισοδήματος στα τέλη του 2019. Η μετά την πανδημία ανάκαμψη – εάν υπάρχει – μπορεί να πάρει χρόνια να έλθει.

Υπάρχουν μερικά φωτεινά σημεία. Η πανδημία θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα τεράστιο κύμα κατασκευής νέων κτιρίων και επενδύσεων στα προάστια. Σε γενικές γραμμές, οι επιχειρήσεις που δεν είχαν τη δυνατότητα για τηλεργασία αναγνωρίζουν πλέον ότι έχει πολλά οφέλη. Παρότι δεν πρέπει να ελπίζουμε πολύ, η πανδημία θα μπορούσε να παρακινήσει τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής να βρουν τρόπους για να παρέχουν ευρυζωνικό Διαδίκτυο παντού. Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται τώρα σε σταυροδρόμι. Το πιο σημαντικό καθήκον των υπευθύνων χάραξης πολιτικής είναι να προσπαθήσουν να μειώσουν τη μαζική παρατεταμένη αβεβαιότητα σχετικά με τον COVID-19, ενώ συνεχίζουν να παρέχουν βοήθεια έκτακτης ανάγκης στα άτομα που έχουν πληγεί περισσότερο και στους οικονομικούς τομείς. Ωστόσο, η ανασφάλεια που τροφοδοτείται από την πανδημία είναι πιθανό να επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία για μεγάλο διάστημα αφού περάσουν τα χειρότερα.

Ο Κένεθ Ρογκόφ είναι καθηγητής Οικονομικών και Δημόσιας Πολιτικής στο πανεπιστήμιο Harvard. Διετέλεσε επικεφαλής οικονομολόγος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου από το 2001 έως το 2003