Η στατιστική πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική

«Αργά ή γρήγορα θα έχουμε μια έρευνα για τον ρόλο που έπαιξαν οι ειδικοί της στατιστικής στην κρίση του COVID-19» δήλωσε πρόσφατα στην «Ντέιλι Τέλεγκραφ» ο δημοσιογράφος Ρος Κλαρκ. «Θα πρέπει να κάτσουν στην καρέκλα του ανακριτή και να ομολογήσουν πώς συνέβαλαν στον πανικό που κατέβαλε τόσους ανθρώπους και διατάραξε για τόσο καιρό την κανονική ζωή». Ως ένας από αυτούς τους τερατώδεις στατιστικολόγους, θα αρπάξω την ευκαιρία.

Στο βιβλίο μου «Η τέχνη της στατιστικής», το οποίο κυκλοφόρησε τον περασμένο χρόνο, κάνω μια αναφορά στον συνάδελφο και συγγραφέα Νατ Σίλβερ και στη φράση του πως «οι αριθμοί δεν μπορούν να μιλήσουν για τον εαυτό τους, γι’ αυτό τους ερμηνεύουμε εμείς». Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, ήταν πολλοί εκείνοι που ερμήνευσαν κατά το δοκούν τους αριθμούς προκειμένου να υποστηρίξουν τα επιχειρήματά τους. Αλλοι τους χρησιμοποίησαν για να κάνουν συγκρίσεις με τη Σουηδία και να υποστηρίξουν πως η αυστηρή καραντίνα δεν ήταν απαραίτητη και άλλοι για να πουν πως είναι αναγκαία μια ολομέτωπη επίθεση κατά του ιού.

Οι στατιστικολόγοι, αντίθετα, συνηθίζουν να είναι εξαιρετικά σχολαστικοί στην ερμηνεία των αριθμών, καθώς αντιλαμβάνονται τις αδυναμίες τους και τις αβεβαιότητές τους, ενώ τους επικαλούνται με πολλές επιφυλάξεις για να υποδείξουν ότι πρέπει να γίνει εκείνο ή το άλλο. Δεν θα έπρεπε να κατηγορήσει κανείς τους στατιστικολόγους για τις καθημερινές ενημερώσεις της κυβέρνησης τους πρώτους μήνες της καραντίνας. Σε αυτές τις ενημερώσεις φάνηκε πως αρέσει στους πολιτικούς να καταφεύγουν στους μεγάλους αριθμούς και να επιστρατεύουν ωραία γραφήματα υπό τις οδηγίες της ομάδας επικοινωνίας της Ντάουνινγκ Στριτ 10. Τον περασμένο Μάιο είχα μιλήσει για Τα κουσούρια αυτών των αριθμών αποκαλύφθηκαν τώρα. Είναι όμως εξίσου αλήθεια πως μπορεί οι αριθμοί να μη μετρούν αυτό που κάποιος πιστεύει πως μετρούν, αλλά σπάνια κάνουν εντελώς λάθος. Γι’ αυτό την περασμένη εβδομάδα η κοινότητα των στατιστικολόγων άκουσε έκπληκτη τον επίτροπο του αμερικ«θέατρο των αριθμών». ανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων να λέει σε συνέντευξη Τύπου πως η θεραπεία με πλάσμα αναρρωσάντων σήμαινε πως «ανά εκατό ασθενείς θα σώζονταν οι 35».

Η στατιστική πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Αλλά ούτε σε αυτή την πραγματικότητα θα πρέπει να πιστέψει με φανατισμό κανείς, καθώς θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και άλλες παράμετροι. Οι ειδικοί της στατιστικής έκαναν καλά τη δουλειά τους κατά τη διάρκεια της κρίσης. Κι αυτή είναι η αλήθεια όσο και αν τους ανακρίνει κανείς.

Ο Ντέιβιντ Σπιγκελχάλτερ είναι κορυφαίος βρετανός στατιστικολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ