Μακροβούτια στο Αιγαίο

Μια εικόνα πολυγλωσσίας είχε καταγραφεί στην Κουμουνδούρου από την ανακοίνωση ακόμη της συμφωνίας με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση τμηματικής ΑΟΖ. Ο επί των Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος είχε προτάξει το «παρών» ως λύση που θα ισορροπούσε ανάμεσα στην ανάγκη να διαχωρίσει το κόμμα τη θέση του και στη μη απόρριψη της συμφωνίας. Καλπαδάκης και Σία Αναγνωστοπούλου, που επίσης έχουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της ατζέντας Τσίπρα για τα εθνικά, συνηγορούσαν. Οι 53+ αναζητούσαν ενιαία γραμμή, ενώ οι «γεφυροποιοί» (Βαλντέν, Μπίστης κ.ά.) τάσσονταν υπέρ μιας θετικότερης στάσης, με υπερψήφιση της συμφωνίας. Αλλες φωνές, που επίσης λαμβάνονται υπόψη από τον Τσίπρα, όπως ο πρώην υπουργός Αμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης, κινούνταν στην αντίπερα όχθη, εκτιμώντας ότι η τμηματική συμφωνία θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από εκείνα που θα λύσει. Κάπως έτσι, ο ΣΥΡΙΖΑ αμφιταλαντευόταν, για να καταλήξει σε μια στάση στη Βουλή που μάλλον «βραχυκύκλωσε» και τους δικούς του. Η απόφαση να υπερψηφίσει τη συμφωνία με την Ιταλία αλλά να κρατήσει αποστάσεις από την ΑΟΖ με την Αίγυπτο όχι μόνο φάνηκε ως μεσοβέζικη, υπαγορευμένη και από την ανάγκη να τηρηθούν οι εσωκομματικές ισορροπίες, αλλά πρόσθεσε ένα ακόμη στον «ακήρυκτο πόλεμο» με το Κίνημα Αλλαγής, που τράβηξε νέες διαχωριστικές γραμμές. Η Χαριλάου Τρικούπη διατύπωσε τις δικές της ενστάσεις και επιφυλάξεις για την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία, αλλά υπερψήφισε στη λογική ότι υπάρχει υπέρτερο εθνικό συμφέρον για το οποίο απαιτείται αρραγές μέτωπο. Η Κουμουνδούρου βρέθηκε να απολογείται ότι δεν κάνει αντιπολίτευση για την αντιπολίτευση.

Είναι αμφίβολο εάν οι προτροπές (και οι συνακόλουθες καταγγελίες) ότι η κυβέρνηση οφείλει να καταστρώσει ένα νέο σχέδιο, μέσα και από ένα Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών, και να χαράξει μια νέα εθνική στρατηγική θα βγάλουν τον ΣΥΡΙΖΑ από ένα αδιέξοδο στο οποίο φρόντισε μόνος του να εγκλωβιστεί. Ούτε δείχνουν μια πόρτα εξόδου οι επικρίσεις ότι η ΝΔ και ο Μητσοτάκης άλλα έλεγαν προ διετίας και για τις Πρέσπες και για τις ΑΟΖ και για τα 12 μίλια στο Ιόνιο, και άλλα κάνουν σήμερα. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα παράδειγμα προς αποφυγή που θα εκπέμπει και ένα πολιτικό μήνυμα για αλλαγή παραδείγματος. Αντιθέτως, επιλέχθηκε η παλιά συνταγή και ο συνηθισμένος δρόμος.

Με τις Πρέσπες στην προμετωπίδα και την προεργασία που είχε γίνει από τη δική τους κυβέρνηση για τα 12 μίλια στο Ιόνιο, όλα τα στελέχη της Κουμουνδούρου διαμηνύουν πλέον ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι «πατριωτική δύναμη ευθύνης». Αν ο Τσίπρας εκτιμούσε πως με το «παρών» μπορεί να περάσει στην επίθεση ή να δηλώσει δικαιωμένος στο μέλλον, είναι πρόδηλο ότι αυτή την ώρα βρίσκεται σε θέση πολιτικής άμυνας. Κατά τον Κατρούγκαλο, η συμφωνία με το Κάιρο αξιολογήθηκε στο πλαίσιο του στρατηγικού της περιβάλλοντος. Ετσι – διαμηνύει – ο ΣΥΡΙΖΑ τάχθηκε υπέρ της ελληνοϊταλικής συμφωνίας που αποτελεί, παρά τους σημαντικούς συμβιβασμούς της, θετικό βήμα, αλλά η εικόνα για την ΑΟΖ με την Αίγυπτο είναι διαφορετική: ναι μεν «διεμβολίζει» το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο, μπορεί όμως να οδηγήσει, ενόψει του κενού στρατηγικής της κυβέρνησης, σε σοβαρές δυσμενείς εξελίξεις και αρνητικά προηγούμενα. Εξηγήσεις…

Στην κεντροαριστερή μάχη που αναμένεται να δοθεί και στο πεδίο του «πατριωτισμού», είναι ξεκάθαρο ότι η ψηφοφορία στη Βουλή για τις ΑΟΖ και εν γένει τα ελληνοτουρκικά έχει αφήσει ήδη το αποτύπωμά της. Αν οι Πρέσπες είχαν προβληθεί από τον Τσίπρα και ως κίνηση που επιβεβαιώνει τους ανοικτούς ορίζοντες του ΣΥΡΙΖΑ, στην προσέγγιση των ελληνοτουρκικών κινδυνεύει να γκρεμίσει όσα έχτιζε επί χρόνια. Πιθανότατα να ανοίξει κι ένας κύκλος έντονων τριβών με τα στελέχη του προοδευτικού χώρου που θέλει να περάσουν στη δική του πλευρά της «γέφυρας». Γιατί, όπως σχολίαζε ένα από αυτά, «νομίζαμε ότι στις Πρέσπες ο Τσίπρας είχε ρίξει και τον Καμμένο!..».