Το φάρμακο για τον ιό δεν είναι και για την οικονομία

Την προηγούμενη εβδομάδα το Τμήμα Αναλύσεων της Τράπεζας Πειραιώς ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μιας άσκησης που έτρεξε σχετικά με τις επιπτώσεις της πανδημίας στους ισολογισμούς των ελληνικών επιχειρήσεων, τα οποία ήταν παραπάνω από αποκαρδιωτικά.

Η ομάδα των καλών οικονομολόγων υπό τον Ηλία Λεκκό περιέγραψε την τέλεια καταιγίδα για ένα μεγάλο κομμάτι της πραγματικής οικονομίας, αυτό των επιχειρήσεων, η οποία οδηγεί σε ζημιές, έλλειψη ρευστότητας και μείωση των ιδίων κεφαλαίων. Η ζημιά σε επίπεδο μείωσης πωλήσεων υπολογίστηκε ότι θα ανέλθει σε μέσα επίπεδα στο -19%, φτάνοντας τα 21 δισ. ευρώ, σε σύγκριση με τα προ Covid-19 επίπεδα.

Τις μεγαλύτερες ζημιές, λόγω του αντίκτυπου της αναστολής δραστηριοτήτων και του σημαντικού μεγέθους του, εκτιμάται ότι θα καταγράψει ο κλάδος του εμπορίου και από κοντά ο κλάδος των υπηρεσιών καταλυμάτων και εστίασης θα δει τα ταμεία του άδεια λόγω εξάντλησης των ταμειακών διαθεσίμων, η μεταποίηση θα καταγράψει σημαντική μείωση των ιδίων κεφαλαίων, ενώ κλάδοι εκτός του ραντάρ των προβλημάτων, όπως αυτός των τεχνών, θα δει τις υποχρεώσεις του, δηλαδή τα χρέη του, να αυξάνονται υπέρμετρα.

Συνολικά εκτιμάται ότι το 78% των επιχειρήσεων θα είναι ευάλωτο και ζημιογόνο, με συνολικές ζημιές περίπου 8 δισ. ευρώ.

Η κατάσταση ωστόσο ενδεχομένως να είναι ακόμα πιο δύσκολη. Το τρίτο τρίμηνο του έτους, ο τουρισμός εισπράττει το 60% των εσόδων του και ο Ιούλιος, ο μήνας για τον οποίο υπάρχουν στοιχεία, δείχνει μια πτώση πολύ μεγαλύτερη των προβλέψεων. Θεσμοί και διεθνείς οίκοι εκτιμούν πλέον ότι βαδίζουμε για ύφεση μεγαλύτερη του 10% σε ετήσια βάση και πρωτογενές έλλειμμα μεγαλύτερο του 6%.

Οι εκτιμήσεις για το μέγεθος της ζημιάς στην οικονομία θυμίζουν τα πρώτα χρόνια των Μνημονίων, όταν το χειρότερο σενάριο που χρησιμοποιούνταν ως βάση για τους υπολογισμούς των μέτρων ξεπερνιόταν από το βάθος της κρίσης.

Την ίδια στιγμή το ελατήριο άμεσης ανάκαμψης δεν πρόκειται να λειτουργήσει με την αμεσότητα που αναμενόταν από το 2021 – αν και με οικονομικούς όρους μια ανάκαμψη εντός τριετίας, που θεωρείται σχεδόν σίγουρη, είναι ένα καλό σενάριο για μια οικονομία και φαίνεται η κυβέρνηση Μητσοτάκη με το σχέδιο που έχει όχι απλά να το καταφέρνει, αλλά και να βγάζει την οικονομία πάνω από τα προ Covid-19 επίπεδα.

Το πρόβλημα ωστόσο για την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι πώς θα πείσει τον ιδιοκτήτη ενός κτιρίου μιας εταιρείας που πλήττεται ή τον σπιτονοικοκύρη ενός εργαζομένου που έχασε τη δουλειά του να κάνει τα στραβά μάτια και να έχει υπομονή στην είσπραξη των ενοικίων, με μόνη εξασφάλιση τη διαβεβαίωση ότι η εταιρεία θα ανακάμψει σίγουρα σε μία τριετία και ο εργαζόμενος θα βρει δουλειά.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μέχρι σήμερα οι «υποψήφιοι» άνεργοι διατήρησαν τη δουλειά τους λόγω της κρατικής στήριξης, αποτρέποντας (ή μεταθέτοντας;) μια ανθρωπιστική και οικονομική καταστροφή.

Το ίδιο και πολλά «λουκέτα» απετράπησαν λόγω των άμεσων παρεμβάσεων της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Μην ξεγελιόμαστε όμως. Η αίσθηση προηγείται της ζημιάς στην οικονομία και η αίσθηση που υπάρχει είναι ότι η πραγματική οικονομία είναι σε άθλια κατάσταση, πολύ χειρότερη από τις χειρότερες ημέρες των Μνημονίων.

Υπάρχει επίσης μια διάχυτη πεποίθηση, που καλλιεργείται το τελευταίο διάστημα, ότι το τέλος της πανδημίας ή η ύφεση της έντασης του φαινομένου θα αποτελέσει το φάρμακο και για τα προβλήματα της οικονομίας. Πρόκειται για κάτι που δεν μπορεί να το εγγυηθεί κανείς. Είναι πιθανόν δηλαδή το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού να έχει κάνει ήδη το εμβόλιο για τον ιό, αλλά να μην του είναι αρκετό για να αισιοδοξεί για τη ζωή του.