Ασφαλιστικό: τα ανοικτά κρίσιμα θέματα

Οσοι θεωρούν ότι το Ασφαλιστικό έκλεισε με τις τελευταίες παρεμβάσεις κάνουν λάθος. Εξάλλου και η ίδια η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει αλλαγές σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κ.λπ.

Η έλευση της υγειονομικής κρίσης και της οικονομικής κρίσης που τη συνοδεύει θα επηρεάσει οπωσδήποτε το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών που απαιτούνται. Με την προϋπόθεση ότι περίπου σε έναν χρόνο θα μπορούμε να πούμε ότι αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για επιστροφή στην κανονικότητα, δεν θα πρέπει να χαθεί πολύτιμος χρόνος για τις αλλαγές που χρειάζονται.

Ποιες όμως είναι αυτές οι αλλαγές;

Πρώτο μεγάλο θέμα, για να ξεκινήσουμε από τον βασικό πυλώνα της ασφάλισης, είναι η ενίσχυση της ανταποδοτικότητας των κύριων συντάξεων σε σχέση με τις εισφορές. Με τον νόμο 4670/2020 επήλθε μια βελτίωση της κατάστασης σε σχέση με τον νόμο 4387/2016, για όσους συμπληρώνουν άνω των 30 ετών ασφάλισης. Ωστόσο δεν είναι επαρκής αυτή η βελτίωση, για να δημιουργήσει κίνητρο ασφάλισης και να υπηρετήσει την αρχή της αναλογικότητας, όταν οι νέες συντάξεις αποτελούνται σε ποσοστό άνω του 50% από το προνοιακό μέρος. Ούτε είναι δυνατόν να διατηρηθεί αυτό το χάσμα μεταξύ παλαιών και νέων συντάξεων, σε βάρος των νέων συνταξιούχων.

Δεύτερο μεγάλο θέμα αποτελεί η ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα της ασφάλισης, τον οποίο η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. Το ζητούμενο στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να είναι η αναζήτηση ατομικής επιλογής από τον κάθε εργαζόμενο για την επικουρική – συμπληρωματική σύνταξη. Το ζητούμενο είναι και πρέπει να είναι η ανάπτυξη ενός δεύτερου δυναμικού ασφαλιστικού πυλώνα, με την παροχή κινήτρων για σύσταση και λειτουργία επαγγελματικών Ταμείων, όπως συμβαίνει σε όλες σχεδόν τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σήμερα είναι πιο ώριμες οι συνθήκες για μια επιλογή που θα καλύψει ένα μεγάλο κενό που υπάρχει στη χώρα μας στον τομέα αυτό.

Τρίτο, επίσης μεγάλο θέμα, αποτελεί η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών οι οποίες βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο για τη μισθωτή εργασία. Με την αποδέσμευση του εισοδήματος από τις ασφαλιστικές εισφορές για τους ελεύθερους επαγγελματίες από 1/1/2020, λύθηκε ένα πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί κυρίως την τριετία 2017-2019. Ωστόσο για τους μισθωτούς και τις επιχειρήσεις παραμένει το πρόβλημα των υψηλών εισφορών σε βάρος των αποδοχών των εργαζομένων αλλά και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων. Η μείωση λοιπόν των ασφαλιστικών εισφορών είναι επιβεβλημένη οπωσδήποτε όμως με μελετημένο, σταδιακό και λελογισμένο τρόπο, με παράλληλο σχέδιο ενίσχυσης της εισπραξιμότητας των εισφορών και περιορισμού της εισφοροδιαφυγής. Για να μην οδηγηθούμε σε μείωση των εσόδων των Ταμείων και βρεθούμε μπροστά σε ένα ενδεχόμενο νέας μείωσης των συντάξεων.

Τέλος, μεγάλο θέμα και πρόβλημα προς επίλυση, που δεν δικαιολογεί καμιά αναβολή, είναι η αντιμετώπιση της λειτουργικής κατάστασης του ΕΦΚΑ, του νέου ενιαίου Ταμείου. Ολοι γνωρίζουμε τα λειτουργικά προβλήματα των ασφαλιστικών ταμείων για πολλά χρόνια. Αυτό όμως που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια με τον ΕΦΚΑ, έπειτα από μια πρόχειρη ενοποίηση, δεν έχει προηγούμενο. Οι μεγάλες καθυστερήσεις στην απονομή των συντάξεων και των άλλων παροχών, αλλά και η μεγάλη ταλαιπωρία που υφίσταται ο κάθε πολίτης στην προσπάθειά του να επικοινωνήσει με το Ταμείο του δεν μπορούν να συνεχιστούν.