Σποτ και συνωμοσίες

Η σύγχρονη κοκκινοσκουφίτσα που έχει ανατραφεί με τον ήχο της διαφήμισης, έλεγε ο Μάρσαλ ΜακΛούαν, δεν έχει κανένα πρόβλημα να φαγωθεί από τους λύκους. Παρότι το τσιτάτο αρθρώθηκε την εποχή της παντοδυναμίας της τηλεόρασης – κι από τότε έχουν αλλάξει πολλά -, κάποιοι πολιτικοί φαίνεται να το πιστεύουν ακόμη. Να το ενστερνίζονται σε τέτοιο βαθμό ώστε να βγάζουν σποτ τα οποία αντιμετωπίζουν τους θεατές περίπου σαν ηρωίδες παραμυθιών έτοιμες, σχεδόν πρόθυμες, να εξαπατηθούν.

Οι αριστεροί, ας πούμε, απάντησαν στα σποτάκια της τελευταίας κυβερνητικής ενημερωτικής καμπάνιας για τον κορωνοϊό μέσα από αυτό το πρίσμα. Θέλησαν, κατά τη δική τους ανάλυση, να αναδείξουν την προσπάθεια της κυβέρνησης να κοροϊδέψει την κοινή γνώμη με το σλόγκαν της ατομικής ευθύνης. Το χρησιμοποιεί, διατείνονται, προκειμένου να αποκρύψει τις δικές της ευθύνες. «Μας δείχνουν με το δάχτυλο» καταλήγει ο ΣΥΡΙΖΑ. Πατάει έτσι πάνω σε μια από τις πιο αρχαϊκές ανθρώπινες αντιδράσεις για να ενισχύσει το αγαπημένο του αντιπολιτευτικό στυλ, εκείνο της αντιπολίτευσης του «όχι σε όλα».

Πατάει, βέβαια, τόσο άγαρμπα που καταλήγει να αφήνει αποτυπώματα της εξαπάτησης που ο ίδιος αποπειράται. «Μπορεί να ανακοινώνω μηδενικά κρούσματα σε μια περιοχή και μετά να της βάζω λουκέτο» ακούγεται να λέει η φωνή της γνωστής πια πρωταγωνίστριας των συριζαϊκών διαφημίσεων. Σπεύδει, λοιπόν, το κόμμα να εκφράσει την αγανάκτηση των καταστηματαρχών στους τουριστικούς προορισμούς, παραβλέποντας όμως ότι τα κρούσματα ανακοινώνονται ανά περιφερειακή ενότητα γιατί τοπικοί άρχοντες και παράγοντες ασκούσαν πιέσεις στην κυβέρνηση που απέδωσαν. Της ζήτησαν επιτακτικά, λένε όσοι γνωρίζουν τι συμβαίνει στα κυβερνητικά ενδότερα, να μη δημοσιοποιούνται τα κρούσματα ανά περιοχή – ανά νησί για να ακριβολογούμε – επειδή θα αποθαρρύνονταν οι τουρίστες.

Κι όχι μόνο. Υιοθετώντας μια στάση εξόφθαλμα επικριτική στην καμπάνια για τη σημασία της ατομικής ευθύνης – με εξαίρεση τη φράση «τους απαντάμε με μάσκες, αποστάσεις, συνείδηση και αλληλεγγύη» που πιάνει μόλις 6 δευτερόλεπτα του διάρκειας ενός λεπτού και 18 δευτέρων διαφημιστικού – υποθάλπει, αν όχι καλλιεργεί, τις συνωμοσιολογικές εξάρσεις των ημερών. Δίνει θεσμική δικαιολογία σε όσους αρνούνται να εφαρμόσουν τα μέτρα περιορισμού της διάδοσης της νόσου, αφού τους προσφέρει το επιχείρημα «μα τα λέει κι ο ΣΥΡΙΖΑ».

Με δυο λόγια, ο πόλεμος των σποτ που ξεκίνησε η Κουμουνδούρου για να επιτεθεί στο κυβερνητικό «μοιραζόμαστε αναμνήσεις, όχι τον ιό» ίσως αποδειχθεί πιο επικίνδυνος από μια απλή κομματική αντιπαράθεση. Αν το μήνυμα που εκπέμπει το Μαξίμου συμφωνούμε πως είναι αναγκαίο – μιας και κανείς δεν διαφωνεί ότι μια κυβέρνηση οφείλει να ενημερώνει τους πολίτες για ζητήματα που τους αφορούν, όπως η προστασία του συνόλου από τη διασπορά του COVID-19 -, η αποδόμηση του πυρήνα του από τη μείζονα αντιπολίτευση είναι τουλάχιστον διχαστική.

Ο αντίλογος θέλει τα πάντα στη δημόσια σφαίρα μιας δημοκρατίας να είναι ανοιχτά στην κριτική. Προφανώς. Αλλά κατά τη διάρκεια μιας υγειονομικής κρίσης δεν έχουν όλοι οι πολιτικοί κοινό στόχο την αντιμετώπισή της με τις μικρότερες δυνατές απώλειες; Αρα, η πρώτη ευθύνη μιας υπεύθυνης αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν είναι η σωστή επισήμανση των πραγματικών διαχειριστικών λαθών μιας κυβέρνησης; Γιατί είναι όντως λάθος να αυξάνεις στο 80% την πληρότητα των πλοίων, ενώ γνωρίζεις την επικινδυνότητα του συγχρωτισμού. Αλλά δεν είναι να ζητάς τη συμβολή του καθενός ξεχωριστά στην καταπολέμηση της αυξητικής τάσης των κρουσμάτων όταν ο ιός μεταδίδεται μέσω ανθρώπινης επαφής – πρώτοι την αιτούνται οι λοιμωξιολόγοι άλλωστε.