Οι 5 παράμετροι που οδήγησαν το Χρηματιστήριο Αθηνών στο περιθώριο

Την ώρα που οι μετοχές παγκοσμίως βάσει του σχετικού δείκτη MSCI All Countries World σημειώνοντας ράλι 51% από τα χαμηλά στις 23 Μαρτίου «γύρισαν» σε θετικό έδαφος (+2,8%), εξαλείφοντας τις αρχικές δραματικές απώλειες (-35%) της πανδημίας, το Χρηματιστήριο της Αθήνας, με πτώση 32% φέτος, σημειώνει μία από τις χειρότερες επιδόσεις για το 2020 μεταξύ 94 γνωστών αγορών παγκοσμίως, μαζί με τα Χρηματιστήρια της Αυστρίας, του Μαυρίκιου, της Κολομβίας και της Κύπρου που κινούνται σε παρόμοια επίπεδα.

Γιατί όμως οι ελληνικές μετοχές παραμένουν στο περιθώριο; Ορισμένοι από τους λόγους αφορούν τις εξής παραμέτρους:

1. Η πανδημία αντέστρεψε τη δυναμική που είχε αναπτυχθεί από τον εκλογικό κύκλο και το «στοίχημα» των ξένων επενδυτών που, «παίζοντας» το αποκαλούμενο «Mitsotakis trade», πόνταραν στις προοπτικές της χώρας με μια κυβέρνηση πιο φιλική προς την οικονομία οδηγώντας το 2019 το ΧΑ με κέρδη σχεδόν 50% στην πρώτη θέση των αποδόσεων παγκοσμίως.

2. Οι φόβοι πως η Ελλάδα, εξαιτίας της δομής της οικονομίας της, θα είναι ευάλωτη στην πανδημία και το γεγονός ότι τα διεθνή κεφάλαια σε περιόδους αναταραχών αναζητούν πιο ρευστές αγορές οδήγησαν σε καθαρές εκροές 500 εκατ. ευρώ από τους ξένους επενδυτές. Και μπορεί η ΕΚΤ με το QE Πανδημίας να «έσωσε» τα ελληνικά ομόλογα, οι ελληνικές μετοχές αντίθετα, με τα ξένα funds να ρευστοποιούν, δεν είχαν κάποιο στήριγμα.

3. Η πανδημία άφησε την ελληνική αγορά χωρίς αφήγημα, χωρίς «επενδυτικό story», ενώ οι γεωπολιτικές προκλήσεις και ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας ενέτειναν τον προβληματισμό.

4. Οι φόβοι για το βάθος της ύφεσης και την πορεία των κόκκινων δανείων οδήγησαν σε απώλειες 64% φέτος τις τραπεζικές μετοχές που καθορίζουν και την τάση στο ΧΑ. Εύλογα το 82% των μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών σημειώνει φέτος απώλειες, ενώ από τη μεγάλη κεφαλαιοποίηση, με εξαίρεση την Τέρνα Ενεργειακή (+61%) και τα οριακά κέρδη των ΚΡΙ ΚΡΙ, ΑΔΜΗΕ, Σαράντη και Quest Συμμετοχών, όλοι οι τίτλοι παρουσιάζουν απώλειες, με αυτούς των Alpha Bank (-72%), Εθνικής (-62%), Eurobank (-55%) και Aegean Airlines (-56%) να ξεχωρίζουν.

5. Υπάρχουν όμως και δομικοί λόγοι. Σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ, οι αγορές κεφαλαίου δεν αξιοποιούνται επαρκώς στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η αξία της κεφαλαιαγοράς προς την αξία τραπεζικού δανεισμού στον ιδιωτικό τομέα κυμαίνεται στο 17,8% στην Ελλάδα, έναντι 72,1% στην ευρωζώνη, 135% στον ΟΟΣΑ και 279% στις ΗΠΑ. Τα ελληνικά νοικοκυριά παραδοσιακά επένδυαν μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών τους στην αγορά ακινήτων και πολύ μικρό μέρος σε προϊόντα της κεφαλαιαγοράς. Η συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας των Ελλήνων προσεγγίζει το 1 τρισ. ευρώ, 125 δισ. ευρώ αφορούν καταθέσεις νοικοκυριών με πολύ χαμηλά επιτόκια, ενώ οι επενδύσεις σε κινητές αξίες, μετοχές και ομόλογα υπολογίζονται σε 30 δισ. ευρώ. Το μέγεθος των ελληνικών επενδύσεων σε κινητές αξίες μέσα από θεσμικούς επενδυτές είναι από τα χαμηλότερα στην ΕΕ, καθώς κυμαίνεται μόλις στο 4,2% του ΑΕΠ, υψηλότερα μόνο από τη Βουλγαρία (1,4% του ΑΕΠ). Παράλληλα, τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων που είναι επενδυμένα στην κεφαλαιαγορά αντιστοιχούν στην Ελλάδα σε μόλις 8% του ΑΕΠ, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Συνεπώς, όπως αποφάνθηκε και έρευνα που πραγματοποίησε το ΙΟΒΕ για λογαριασμό του Χρηματιστηρίου της Αθήνας και της Ενωσης Θεσμικών Επενδυτών, είναι κρίσιμο να αναπτυχθεί η αγορά κεφαλαίων και στη χώρα μας, καθώς ιστορικά όσο πιο ανεπτυγμένη κεφαλαιαγορά έχεις τόσο πιο αυξημένο βιοτικό επίπεδο εμφανίζει μια χώρα.